Dinsdag 06/12/2022

Economie

"We krijgen te weinig waar voor ons geld"

null Beeld ANP
Beeld ANP

België blijft een land dat te weinig waar voor zijn belastinggeld biedt. De overheid slorpt te veel middelen op en plaatst daar onvoldoende dienstverlening tegenover. Dat stelt werkgeversfederatie Voka.

LIEVEN DESMET

We heffen de belastingen van Scandinavië, maar we doen het als overheid nauwelijks beter dan zuiderse landen zoals Portugal of Italië. En laat dat nu net geen modellanden zijn op het vlak van efficiëntie en dienstverlening. Dat is in een notendop de conclusie die werkgeversfederatie Voka maakt in haar jaarlijkse 'waar-voor-je-geld-index'. Daarop hinkt België achteraan: slechts 19de op 24 landen. Wel één stapje beter dan de vorige meting.

55 procent van het bruto binnenlands product vloeit naar de overheid. Met dat geld, het zogenaamde overheidsbeslag, betaalt die de sociale zekerheid, de openbare infrastructuur, ambtenaren, het leger... Daarnaast is de overheid niet alleen een uitgavenmachine, als wetgever en toezichthouder op de wetgeving speelt ze een belangrijke rol in het maatschappelijk en economisch leven. Maar in vergelijking met andere landen gaat ons land onvoldoende bedachtzaam om met die middelen, analyseert Voka. Stijn Decock, hoofdeconoom van Voka: "Een overheid die waar voor haar geld biedt, is cruciaal om de welvaartsstaat duurzaam te laten overleven. Indien een staat te veel geld uit de economie opslorpt en daar maar een gebrekkige dienstverlening tegenover stelt, dan boet het land in aan economische en dus fiscale draagkracht. En zo komt de welvaartsstaat in grote problemen."

Het euvel vaststellen is één ding, een oplossing bieden een ander. "Met deze oefening willen we de klassieke links-rechtstegenstellingen overstijgen. Links pleit traditioneel voor een omvangrijke staat en stelt zich weinig vragen bij de efficiëntie ervan. Rechts daarentegen wil een zo klein mogelijke staat. Voor ons kan het een politieke keuze zijn om te pleiten voor een vrij omvangrijke welvaartsstaat, maar daar moet dan wel een navenante dienstverlening tegenover staan." Maar Voka ziet toch liever een niet al te inhalige overheid. Een voorbeeld is Zwitserland, met een overheidsbeslag van 33,7 procent van het bbp.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Hoe kan het beter?

De sleutel tot een betere prestatie in de index kan er komen via een verlaging van het overheidsbeslag, dat nu 55 procent bedraagt, tot op het precrisisniveau van 50 procent. Koppel daar een aantal andere maatregelen aan vast, en de eerste helft van het klassement is haalbaar.

Voka schuift een viertal punten naar voor. Die klinken vrij bekend in de oren maar door op dezelfde nagel te kloppen, boekt ons land langzaam vooruitgang. Zo is de creatie van meer private tewerkstelling er een van. Dat zorgt voor een daling van de uitgaven voor uitkeringen, pensioenen en ambtenarenweddes, terwijl de inkomsten stijgen. België scoort zwak op indicatoren zoals algemene werkgelegenheidsgraad en in het bijzonder bij specifieke indicatoren zoals de werkgelegenheidsgraad bij niet-Belgen en 55-plussers. Verhoudingsgewijs telt ons land 900.000 private jobs minder dan Nederland, Duitsland en Oostenrijk.

Ook op het vlak van wetgeving kan ons land veel beter. Wetten zijn vaak onduidelijk of voor interpretatie vatbaar. Hierdoor is er niet altijd een sluitende jurisdictie en zijn de uitspraken per rechtbank of belastingadministratie soms verschillend.

In de publieke uitgaven moet er volgens Voka een verschuiving komen richting infrastructuurinvesteringen. Privaat-publieke samenwerkingen (pps) kunnen soelaas bieden om snelheid te halen en investeringen binnen het Europees stabiliteitspact te laten passen (dus zonder dat ze wegen op de begroting). Publieke bedrijven moeten ofwel beter gemanaged (lees: met minder directe politieke inmenging) ofwel geprivatiseerd worden. Wat betreft welzijn en gezondheid moeten we vooral meer preventief werken. Voka pleit voor een heel ambitieuze preventie-aanpak, met een verschuiving van 250 miljoen euro naar preventie in de komende jaren.

undefined

null Beeld kos
Beeld kos

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234