Maandag 06/12/2021

'We hebben weer geloof in de mens'

Theatermaker Tjerk Ridder en journalist Peter Bijl trokken van Utrecht naar Istanbul. Met caravan maar zonder auto. De theatervoorstelling die daaruit ontstond, beleeft vanavond haar Belgische première.

Tjerk Ridder heeft het niet zo voor reizen. Hij houdt niet van afscheid nemen en ook avontuur is niet meteen zijn ding. "Als ik al op reis ga, slaap ik liefst in een of ander pensionnetje. Dat hoeft geen grote luxe te zijn, gewoon de zekerheid dat er 's avonds een bed op je staat te wachten is genoeg." Ridder stond dan ook niet meteen te springen toen het plan op tafel kwam om er al liftend op uit te trekken in aanloop naar de wereldtentoonstelling in Shanghai. Met die reis wilden een aantal Utrechtse kunstenaars hun stad tijdens die wereldtentoonstelling in de kijker plaatsen.

Het idee was om met een caravan van Utrecht naar Shanghai te liften. Een exploot dat wel haast een interessant verhaal moest opleveren. "Vond ik ook", vertelt Ridder. "Alleen zag ik mezelf om voor de hand liggende redenen niet als de ideale kandidaat om dat te doen. Maar een voor een vielen alle andere gegadigden af - een eigen bedrijf, in blijde verwachting van een kind, redenen genoeg - tot alleen ik overbleef." Gelukkig voor Ridder was het ambitieuze plan toen al enigzins afgezwakt. "Met een caravan naar China reizen bleek bij nader inzien niet zo'n fantastisch idee. Caravans kennen ze er niet en trekhaken blijken er gewoon niet te bestaan."

En dus werd voor een route op Europees grondgebied gekozen. Van Utrecht naar Istanbul. Een traject van 3.700 kilometer, dwars door acht landen. Nog steeds een behoorlijk avontuur dus voor een theatermaker die niet van reizen houdt. Gelukkig vielen de eerste etappes mee. De burgemeester van Utrecht nam de caravan op sleeptouw, een aantal televisieploegen die het begin van Tjerks reis volgden, stelden hun trekhaak ter beschikking. Ook via Twitter en Facebook kon hij een paar liftbeurten versieren.

Eens de grens met Duitsland over kreeg de theatermaker bovendien versterking van journalist Peter Bijl. Die moest de reis op beeld vastleggen en zou Tjerk een paar dagen helpen bij het versieren van liftbeurten. "En dat ging fantastisch", vertelt Tjerk. "We haalden ons kartonnen bordje met 'Anhängerkopplung gesucht' boven, en voor we het wisten waren we alweer een paar kilometer verder. In een mum van tijd waren we door het Ruhrgebied heen. Dit wordt een eitje, dacht ik."

Een paar dagen later, op de parking van een verlaten pompstation in Haidt-Süd, is die beginnende euforie ver te zoeken. Bijl is ondertussen weer thuis, de temperatuur is gezakt tot -15 en Ridder staat al meer dan drie dagen stil. "Drie dagen van afwijzingen. De ene uitvlucht na de andere", herinnert hij zich. "Ik stond toen echt op het punt mijn vader te bellen. Om hem te zeggen dat hij gelijk had. Dit was inderdaad een stom idee. En vooral om hem te vragen of hij me wou komen halen. (lacht) Zo ver kwam het uiteindelijk niet. Dankzij een jonge Duitser. Op stap met de auto van zijn vader. "Die had hem op het hart gedrukt zeker niemand mee te nemen. En bovendien had hij nog nooit met een aanhanger gereden. Maar ik zag er blijkbaar wanhopig uit want ik mocht mijn caravan toch aan zijn auto hangen. Eindelijk van die verdomde parking af. Tot ik in de auto stapte en zag dat de verlichting van mijn caravan niet werkte. Ik wist maar al te goed dat hij me zou laten staan als ik daar iets over zei. Dus heb ik gezwegen en een uur lang angstvallig in de achteruitkijkspiegel zitten turen in de hoop dat niemand in het pikkedonker op mijn caravan in zou rijden."

Dat soort ontmoetingen, daar deden Tjerk en Peter het voor. "De reis heeft ons vertrouwen in de mensheid versterkt. Wanneer je anderen nodig hebt om vooruit te raken - in ons geval mag je dat letterlijk nemen - is er altijd wel iemand bereid te helpen. Mochten we daar wat meer vanuit gaan dan zou de wereld een betere plaats zijn. Wanneer mensen er in zouden slagen wat vaker de krachten te bundelen, zou dat veel problemen de wereld uit helpen. "

Dromen waarmaken

Wie zijn trekhaak ter beschikking stelde van de Nederlandse lifters ging ook niet met lege handen naar huis. Na elke sleepbeurt nodigden Tjerk en Peter de gulle schenker in hun caravan uit voor een gesprek. "Daarin vroegen we hen naar hun dromen. De dingen die ze in hun leven nog wilden realiseren. We stelden ook een concreet actieplan op om die droom waar te maken en stopten dat in een conservenblik met daarop, in grote letters, een uiterste houdbaarheidsdatum voor het realiseren van dat plan. En blijkbaar hebben we heel wat mensen geïnspireerd. We krijgen nog geregeld berichtjes van mensen die we onderweg hebben ontmoet. Een man die ervan droomde om ooit deel te nemen aan de Iron Man-triatlon bijvoorbeeld heeft ondertussen zijn medaille op zak. En het oudere koppel dat graag nog eens terug wou naar de plaats waar ze elkaar leerden kennen, heeft die droom ondertussen ook gerealiseerd."

De reis moest Tjerk in eerste instantie inspiratie opleveren voor een nieuwe plaat. Maar met een handvol nieuwe nummers kreeg hij het hele verhaal niet verteld. En dus kwam er ook een boek dat hij samen met Peter schreef, een dvd met muziek en beeldmateriaal en een theatervoorstelling waarin Tjerk zingt en vertelt over zijn belevenissen on the road. Opnieuw met dezelfde bedoeling. "Mensen prikkelen, hen aanzetten tot actie. En hen laten weten dat de wereld minder eng is dan ze je willen doen geloven."

Trekhaak gezocht, vanavond de Beursschouwburg, Brussel (gratis). Het gelijknamige boek is vanaf deze week ook in Vlaanderen te koop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234