Zondag 11/04/2021

Interview

"We hebben ons niet altijd voorbeeldig gedragen"

Philippe Close (PS), burgemeester van Stad Brussel. Beeld Franky Verdickt
Philippe Close (PS), burgemeester van Stad Brussel.Beeld Franky Verdickt

Negen maanden na de schandalen bij Samusocial is Brussels burgemeester Philippe Close (PS) bevallen van een flinke hervorming. “De grootste hervorming in het land”, noemt hij het zelf. Net nu ze eindelijk rond is, is Brussel in de ban van een nieuw schandaal, bij vzw Gial.

“Gooi die bal uit het raam!” Philippe Close zag dat onze aandacht ging naar een voetbal van Euro 2020 in zijn kantoor en dacht meteen aan defenestratie. Het fiasco van het Eurostadion gaf ook de doodsteek aan Brussel als gaststad voor het Europees kampioenschap. Close lacht en gooit de bal naar zijn woordvoerder.

Als het van de Brusselse burgemeester afhangt, komt er toch nog een nationaal stadion. Al is rugby meer zijn sport. Close is ook Mr. Entertainment. Op het barokke bureau staat een miniatuurversie van het Atomium en een even grote Lemmy van rockgroep Motörhead. Zijn greep op de Brusselse entertainmentsector, onder andere via zijn voorzitterschap van Brussels Expo, is sterker dan ooit.

Maar Close is vooral trots op zijn hervorming.

Slechte timing: net nu is er het schandaal bij Gial, waar directeur Leroy 18 jaar lang tot 1.000 euro per dag factureerde?

Close: "Geloof me, dit was niet gepland toen ik op 20 juli de eed aflegde en mijn hervorming aankondigde. Tegelijkertijd: wat nu naar buiten komt, is niet dankzij een krantenartikel, maar dankzij een audit die de politiek heeft besteld.

"Zodra we in december zagen dat die audit een probleem meldde met het contract van Leroy, hebben we het meteen stopgezet. Hoewel er in het verleden al twee eerdere audits waren die stelden dat er geen enkel probleem was met zijn contract."

Uw schepenen Lalieux en Ouriaghli klaagden dit weekend nog dat de audit "politiek gerecupereerd" werd. Vindt u het een schandaal?

"Het is een smet op het imago van de stad, dus ja. Ik kan niet zomaar gaan schuilen onder mijn bureau en wachten tot de storm over is. Natuurlijk stormt het wel degelijk."

Was u voor de audit al op de hoogte wat er zich afspeelde bij Gial?

"Nee, ik wist niet van de overeenkomst met Leroy. Dit is voor alle duidelijkheid geen 'affaire van socialisten'. Het contract met Leroy dateert van 1999, ver voor de socialisten. Maar ik vind wel dat wij socialisten het moeten oplossen.

"Gial beheert de informatica van stad Brussel. De hoogte van de bedragen zijn redelijk marktconform, de duurtijd van de overeenkomst met Leroy niet.

"Het debat gaat er niet over of stads-vzw's met consultants mogen werken, maar of directeurs als zelfstandige betaald mogen worden via een managementovereenkomst. Dat is geen goed idee, vind ik."

De Koninklijke familie en Motörhead verenigd in het Brusselse stadhuis. Beeld Franky Verdickt
De Koninklijke familie en Motörhead verenigd in het Brusselse stadhuis.Beeld Franky Verdickt

Komen er nog audits op ons af, van andere organisaties?

"Ongetwijfeld. Het werk dat ik begonnen ben, schudt alles door elkaar. Zo'n brutale revolutie kan niet zonder opschudding. Het kan niet anders dan dat er nog iets zal bewegen."

Zijn er behalve Gial nog organisaties waar u bijvoorbeeld in zetelde die met zo'n externe manager werken?

"Ik heb dat gekend bij Visit Brussels. De oud-directeur van de toeristische dienst werkte via een managementvennootschap. Ik heb dat contract niet vernieuwd."

Maar Henri Dineur bij bouwproject Neo bijvoorbeeld ?

"Nee, nooit met managementovereenkomst. Hij is betaald door Brussels Expo. Maar we werken wel met consultants. Toen het vehikel EXCS in Neo is ondergebracht zijn alle contracten geregulariseerd. Het parlement controleert Neo. Ik ben er vrij gerust in.

"Alleen in de ziekenhuizen wil ik managementovereenkomsten toelaten, want op die manier werken artsen in heel België. Als Maggie De Block een optie ziet om dat anders te doen, dan ben ik zeker bereid. Maar ik ga de Brusselse ziekenhuizen niet in elkaar doen storten."

De ziekenhuizen waren ook het moeilijkst in de hervorming mee te krijgen?

"Nee, onze ziekenhuizen niet, maar wel de intercommunales en Iris, de koepel. In die organisaties zitten ook andere partijen, zoals het Brussels Gewest en andere gemeentes, die mee aan tafel moeten."

Naast Iris had oud-burgemeester Mayeur in 2015 toch ook nog een tweede ziekenhuiskoepel opgericht, de UZCB? Sommige politici kregen 32.000 euro per jaar in een ziekenhuis en nog eens hetzelfde bedrag voor een zitje in die koepel. Is die UZCB echt nodig?

"Ja. De UZCB is een koepel onder Iris die enkel de ziekenhuizen van Brussel Stad verenigt. Ziekenhuisgroepen zijn nuttig, uit operationeel oogpunt.

"Maar. De historische fout is dat bestuursleden van UZCB ook vergoedingen kregen, waardoor de indruk ontstond dat de koepel enkel was opgericht om zitpenningen te trekken. Ik heb die vergoedingen stopgezet. Ze krijgen nu niks meer, nul.

"Een hervorming was nodig, maar tegelijk wil ik toch ook uitleggen waarom we bepaalde organisaties hebben. De Iris-ziekenhuizen hebben geweldige dokters die honderdduizenden mensen elk jaar de beste zorgen geven. Tegelijkertijd is er voor een universitair ziekenhuis een ingewikkelde structuur nodig om het te beheren, met iemand van de ULB in de raad van bestuur, de dokters, de gemeente en haar OCMW. Maar het werkt wel."

Philippe Close (PS)  Beeld Franky Verdickt
Philippe Close (PS)Beeld Franky Verdickt

Het idee van een onontwarbaar kluwen aan vzw's klopt niet?

"Er ontstaat het beeld dat iemand iets verborgen wil houden, terwijl het vaak het resultaat is van de ingewikkelde geschiedenis van Brussel.

"Ik schep orde daarin, maar tegelijk is het mijn taak om opnieuw uit te leggen wat deze of gene organisatie is. Alleen zo zullen we, ik geef toe: op den lange duur, het vertrouwen van de bevolking herwinnen."

Lijkt me een lastige boodschap om mee naar de kiezer te trekken.

"Ja, 22 kerkfabrieken, daar lach ik ook wel eens mee. Ook daar hebben we verplichte mandatarissen in."

Waarom zit de stad, in godsnaam, in 22 vzw's van de kerkfabriek?

"Omdat we er geld aan geven. Ik ga er niet mee akkoord dat we betalen en dan geen enkele controle erover houden. Als de kerk ze wil fusioneren, ben ik vragende partij.

"Ik heb het zelf gedaan bij Brussels Expo en verschillende andere organisaties erin ondergebracht."

Maar u blijft wel voorzitter van Brussels Expo? Is het statutair bepaald dat die functie naar de burgemeester van Brussel gaat?

"Ja, al zou ik het in principe kunnen doorgeven, zoals Freddy Thielemans het voorzitterschap destijds aan mij had doorgegeven."

Waarom is het zo belangrijk om die post te houden?

"Het belang is niet dat de voorzitter burgemeester is, maar de economische activiteiten die Brussels Expo genereert en al het werk dat het biedt aan de Brusselaars. Meer dan 2 miljoen bezoekers per jaar. Dat is belangrijk."

Na Gial vragen de Groenen een audit van de stad en al haar vzw's.

"Ja, oké, je kunt een audit doen van alle organisaties, inclusief de Koninklijke Vlaamse Schouwburg, want ook die behoort de stad toe, maar ik denk dat het beter is om de focus te houden op organisaties die meer macht hebben en financieel zwaarder wegen.

"We gaan wat dat betreft beter doen dan een audit. We gaan voortaan een beheersovereenkomst opstellen met de grotere structuren, om contractueel vast te leggen hoe we met hen werken."

Een beheersovereenkomst zoals voor de VRT bestaat?

"Exact. We hebben 200.000 euro opzij gezet voor een openbare aanbesteding, want een privépartner moet een modelcontract opstellen. Dat moet dan dienen voor beheersovereenkomsten met de Brusselse Keukens, de vier ziekenhuizen van de stad, Brussels Expo en vroegmarkt Mabru. Met Gial hebben we overigens al zo'n beheersovereenkomst.

"We zullen zorgen dat alles klaar is voor de verkiezingen, maar ik laat het aan de volgende meerderheid om die beheersovereenkomsten met die organisaties te regelen."

Philippe Close (PS) is burgemeester van Stad Brussel. Beeld Franky Verdickt
Philippe Close (PS) is burgemeester van Stad Brussel.Beeld Franky Verdickt

Het kan dus na de verkiezingen nog wat vertraging oplopen?

"Niet als ik herkozen ben (lacht)."

Het zal hard vechten zijn tegen het beeld van de PS-staat met al zijn tentakels.

"Er is een zekere usure du pouvoir. We zijn inderdaad al lang aan de macht in Brussel en dan komt er sleet op. Maar kijk naar Vlaanderen. Daar is het steeds meer een N-VA-staat. Een partij die zich steeds meer toe-eigent. Aan Franstalige kant leeft het beeld heel erg dat alles in Antwerpen beslist wordt, op ’t Schoon Verdiep."

Echt sleet lijkt er nog niet op te zitten bij N-VA?

"Oké, hier in Brussel zijn we aan de macht sinds 2000. Ik zou zeer graag blijven, maar om te blijven, moeten we ons voorbeeldig gedragen. En dat was in het verleden niet altijd het geval, daar moeten we eerlijk in zijn."

U kunt vrede nemen met een oppositiekuur ?

"Mijn engagement nu reikt tot 14 oktober. Dan beslist de kiezer. Ik hoef niet heel mijn leven enkel politicus te zijn. Dat gaat een belangrijke evolutie zijn in de politiek de komende jaren: steeds meer mensen die van de ene naar de andere kant overstappen. In België hebben we daar problemen mee, ook in mijn partij, maar op een bepaald moment is er nood aan een wissel van de macht.

"Let op: ik ga mijn best doen om de kiezer te overtuigen van onze verwezenlijkingen. In zes jaar hebben we 4.000 plaatsen in scholen gecreëerd, 600 extra plaatsen in crèches, de nabijheidspolitie versterkt."

Denkt u dat daar de verkiezingen over zullen gaan?

"Ja, wat houdt de mensen bezig, denkt u?"

Samusocial? De openbare aanbestedingen bij de brandweer? Gial? Het Eurostadion?

"Nee, het zal gaan over wonen, werk, properheid en veiligheid.

"Brussel is een van de meest kosmopolitische steden ter wereld, met 184 nationaliteiten. De uitdaging is om die mensen in de wijken tevreden te houden door wat ik een “stad op 10 minuten” noem. Op 10 minuten van hun woning een kinderdagverblijf, school, cultureel centrum, sportcentrum, winkels en openbaar vervoer. Anders kunnen ze evengoed in een villa buiten de stad gaan wonen. Dat is de uitdaging voor Brussel."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234