Woensdag 16/06/2021

'We hebben enkelonszelf te vrezen'

'Toen ik pas Antwerpse VLD-voorzitter was, schreef Bert Verhoye mij continu de grond in, en 'De Nieuwe Gazet' zat toen nog in het persoverzicht van de VRT-radio. Leuk is anders: als achtentwintigjarige werd ik elke twee weken onderuitgehaald voor heel Vlaanderen''Wij zijn groter en heterogener dan elke andere afdeling in Vlaanderen. Maar we zijn niet rechtser dan de rest'

Gesprek met Antwerps VLD-voorzitter Ludo Van Campenhout

Ruud Goossens en Filip Rogiers

Foto Filip Claus

Jan Van Rijswijck, dat is het grote voorbeeld van Ludo Van Campenhout. De VLD-politicus verwijlt weleens aan het portret van de laatste liberale burgemeester van Antwerpen in het stadhuis. "Een paar jaar geleden heb ik het boek van Lode Hancké over Van Rijswijck verslonden. Op verkiezingsavonden troepten de Antwerpenaren met duizenden voor zijn deur bij elkaar, om te vieren. Een fascinerende figuur, en heel sociaal voelend." Niet onbelangrijk, dat laatste, zegt Van Campenhout. "Ik kom uit een socialistisch nest, mijn grootmoeder was héél rood. Maar ik ben wel een volbloed liberaal, al van tijdens mijn middelbaar onderwijs."

De ouders van Van Campenhout waren niet echt in politiek geïnteresseerd. Tot voor enkele maanden hielden ze een volkscafé open in het Antwerpse district Merksem. "Daar kreeg de politieke microbe mij te pakken. Ik las alle kranten die daar lagen en begon mij zo een mening te vormen." Sinds enkele jaren blijft er nauwelijks tijd over voor iets anders dan politiek. Van Campenhout is ondertussen fractieleider van de VLD in de Antwerpse gemeenteraad en zit ook in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Bij de verkiezingen van 18 mei staat hij derde op de Antwerpse kamerlijst, als steun van lijsttrekker Bart Somers.

Toch is het lokale voorzitterschap van de Antwerpse VLD de tijd- en energieverslindendste bezigheid van Van Campenhout. Deze week zat het er weer bovenarms op toen er in een extra gemeenteraad gestemd moest worden over de overname door de stad van 300 miljoen euro schuld bij de OCMW-ziekenhuizen. De VLD-gemeenteraadsleden Christian Leysen en Marleen Van Ouytsel stemden tegen dat 'Valentijnplan' van VLD-schepen van Financiën Luc Bungeneers. "Extreem pijnlijk", vindt Van Campenhout. "Dat het allemaal gebeurde één dag voor onze eerste verkiezingsmeeting maakte het extra lastig. Maar ik wil dit niet overdramatiseren. We moeten dit intern oplossen en dan vooruitkijken."

Meteen dreigde Leysen gewipt te worden als voorzitter van de Antwerpse Waterwerken. Leuke sfeer toch, die Antwerpse VLD...

"In het heetst van de strijd kan het er al iets ruwer toegaan. Trouwens, niet alleen de VLD maar alle meerderheidspartijen reageerden geschokt. In Antwerpen zijn er dan wel paar dagen nodig om de rust te laten weerkeren. Een Antwerpenaar, en zeker een liberale, heeft een rebels karakter. In het belang van de partij moeten we ons hoofd er nu echter zien bij te houden. Zeker publiek, en het liefst ook intern."

De zenuwachtigheid is groot.

"Het Liberaal Appèl heeft voor behoorlijk wat zenuwachtigheid gezorgd, ja. Dat is heel begrijpelijk. Als mandataris word je door de militanten constant aangesproken over het Appèl. Zo krijg je nogal snel de - onterechte - indruk dat iedereen ermee bezig is. Dat zorgt voor nervositeit.

"Onze partij is, zeker in Antwerpen, zo moeilijk beheersbaar omdat we zo lang in de oppositie hebben gezeten en snel gegroeid zijn de laatste jaren. Na het burgemeesterschap van Jan Van Rijswijck, begin deze eeuw, hebben we zeventig jaar lang niet mee bestuurd. Het rooms-rode stadsbestuur van die periode heeft ons met een enorme en weinig fraaie erfenis opgezadeld. Dat kun je niet één, twee, drie rechtzetten. Alleen verwachten onze militanten dat wel, wat voor bijzonder veel druk zorgt.

"Op nationaal niveau maken we net hetzelfde mee. Onze achterban verwacht dat wij in vier jaar rechtzetten wat veertig jaar lang werd verknoeid. In Antwerpen leeft dat gevoel nog veel sterker. Vergeet niet dat we tot 1994 met een gehaat college zaten, met Bob Cools in de rol van baarlijke duivel."

Zegt u dat de VLD te snel gegroeid is in Antwerpen?

"Je kunt niet snel genoeg groeien. Ik was bij de verkiezingen van 2000 het liefst 8 procent vooruitgegaan. Dan was de burgemeester nu een VLD'er. Alleen is zo'n vooruitgang niet altijd gemakkelijk beheersbaar. Terwijl SP.A, CD&V en Agalev in oktober 2000 allemaal achteruitgingen, stegen wij met 5 procent. Wij sprongen van zeven naar tien - meestal nieuwe - gemeenteraadsleden en van twee naar vier schepenen. Wij kregen vijf districtsburgemeesters. Onze districtsmandatarissen stegen met 35 procent. Dat is niet altijd eenvoudig.

"Nu regeren we met een moeilijke coalitie in Antwerpen en proberen we er het beste van te maken."

De nationale VLD blijft met grote ogen naar de perikelen in de Antwerpse afdeling kijken.

"Ik kan me dat inbeelden. Ze zijn bekommerd om Antwerpen, maar het is niet gemakkelijk om goed te vatten wat er allemaal gebeurt. Zo zag men op nationaal niveau na de gemeenteraadsverkiezingen liever een paars-groene meerderheid ontstaan. Wij vonden dat, na de overwinningen van het Vlaams Blok en de VLD, moeilijk uit te leggen. Wij waren het liefst zonder Agalev doorgegaan. Dat is niet gelukt, en dus moeten we roeien met de riemen die we hebben."

Zonder Ward Beysen.

"De rangen zijn weer gesloten. Begin deze week hebben we een meeting gehouden waar we onze provinciale verkiezingscampagne hebben gelanceerd. De schok na de afscheiding van het Liberaal Appèl is al vervaagd."

De 'therapeutische' meeting heeft deugd gedaan.

"Ik denk dat we het ergste nu wel achter de rug hebben. Beysen heeft ons minder geraakt dan we aanvankelijk vreesden. Het komt eropaan onszelf niet al kibbelend te gronde te richten. In Antwerpen zijn we nu al een belangrijke partij en op nationaal niveau zelfs de leidende partij. Uit respect voor de mensen die dertig jaar gevochten hebben om ons tot op dat niveau op te tillen, moeten we de eenheid bewaren.

"Na de verruiming aan het begin van de jaren negentig is dat ook gelukt. De nieuwkomers van toen zijn nu echte liberalen. Als je aan de Antwerpse VLD-leden vraagt om vijf verruimers van 1992 op te noemen, zal het hen niet lukken. Hugo Coveliers is een echte liberaal. Bart Somers: idem dito. Luc Bungeneers (Antwerps schepen van Financiën, RG/FR): zelfde verhaal. We moeten niet klagen over de toeloop van nieuwkomers. Ons ideeëngoed is blijkbaar zo sterk dat iedereen lid wil worden."

Terwijl het nieuwe volk langs de voordeur binnenstroomt, wandelen de anciens langs de achterdeur buiten.

"Dat is een recent fenomeen. En het betert."

Tot ex-schepen André Gantman vertrekt naar het Liberaal Appèl.

"Dat zou mij persoonlijk enorm krenken. Ik heb een bijzonder goed contact met André. Hij heeft mij gesteund toen ik de eerste keer Antwerpse voorzitter ben geworden en ik heb hem gesteund na zijn ontslag. Tussen haakjes: toen stond Ward Beysen vooraan in de rij om Gantman vakkundig de goot in te stampen. Daarom zou ik niet begrijpen dat Gantman die stap nu zou zetten."

Waarom twijfelt hij dan?

"Ik begrijp dat de joodse gemeenschap niet echt gelukkig is met de recente actualiteit. De zaak-Sharon wordt daar bijzonder slecht onthaald, België is niet meteen een bijzonder populair land in Israël. Sharon is al berecht in een democratische rechtsstaat en dan willen wij hem, een premier van een democratisch land, nóg eens vervolgen. Daar hebben ze het bijzonder moeilijk mee. Ze begrijpen onze houding in de Irak-crisis ook niet goed. En dan gaat Vincent Van Quickenborne nog eens handjes schudden met Hamas.

"Alleen begrijp ik niet hoe dat Gantman naar het Liberaal Appèl zou leiden. Hij was toch altijd een van de meest rabiate Blok-bestrijders die in Antwerpen rondliep? Ik geloof niet dat hij het zal doen, en ik denk dat wij als VLD Antwerpen met zelfvertrouwen naar de toekomst moeten kijken. De VLD in Antwerpen heeft alleen zichzelf te vrezen. Wij zijn niet slecht bezig."

Uw peptalk is bijna ontroerend. Straks zegt u nog dat het vertrek van het Liberaal Appèl goed nieuws was.

"Neen, maar ik wil er wel met zelfvertrouwen tegenaan gaan. De houding van Ward Beysen is niet geloofwaardig. Hij speelt nu in op het anti-establishmentgevoel waar Antwerpenaren nogal vatbaar voor zijn. Nu de partij in de regering zit, gaat hij aan de zijlijn staan. Alleen heeft Beysen de Antwerpse VLD wel twintig jaar geleid, hé. Hij had van alles kunnen doen, maar de partij bleef steken op 12 procent. Ondanks het feit dat hij oppositie mocht voeren tegen Bob Cools. (lacht) Een groter cadeau bestaat niet, ik zou er geld voor geven...

"Ook op inhoudelijk vlak is hij nogal grotesk. Beysen wil minder belastingen? Dat hébben we al gerealiseerd in de regering. Meer blauw op straat? Dat moet hij bij de VLD in Antwerpen toch niet komen uitleggen, daar zijn we zelf ook voor. Een coalitie zonder de groenen? Oké, maar Beysen was in 1994 wel de eerste die met de groenen in een meerderheid is gestapt. En natuurlijk mag het altijd iets liberaler, dat vinden alle VLD'ers in Antwerpen. Alleen kunnen we onszelf dan het best niet te veel verzwakken. Wanneer verspeelde Jan Van Rijswijck de macht in Antwerpen? Nadat de liberale partij uiteen was gevallen. Een afsplitsing is dus geen oplossing."

In april vorig jaar, toen Beysen nog VLD'er was, zei u dat hij goed kon zijn voor 5 procent in Antwerpen.

"Ik wilde dat men rekening hield met wat er leeft bij onze achterban. Naast de VLD mag er geen rechts-liberaal alternatief ontstaan dat gelijkenissen vertoont met Leefbaar Nederland. We mogen ons niet vergissen in Beysen. Hij is geen plots fenomeen. Neen, het gaat om een lang overwogen strategische actie die steun geniet in rechtse zakenmilieus. Er zijn ondernemers die het Liberaal Appèl financieel ondersteunen. Het is wettelijk niet toegelaten, maar het gebeurt wel."

Heeft men in Brussel te weinig rekening gehouden met het gevaar-Beysen?

"Ik vind het onterecht dat men Karel De Gucht nu zoveel verwijten toestuurt. Beysen is gevoelig voor mandaten, maar ik betwijfel of een verlengd verblijf in het Europees Parlement hem aan boord had kunnen houden. Het scenario was al veel te lang uitgeschreven. Volgens mij had De Gucht daar weinig aan kunnen veranderen. Het Appèl is gegroeid vanuit rancune bij mensen die de VLD heel sterk naar rechts willen zien opschuiven. Ik zou dat een verkeerde keuze vinden, maar als Beysen 2 of 3 procent haalt, brengt hij ons wel grote schade toe. Het Liberaal Appèl is een klein fenomeen met mogelijk grote gevolgen. Dat weet Ward Beysen maar al te goed. Je hoeft niet groot te zijn om belangrijk te zijn."

Op inhoudelijk vlak zijn veel Antwerpse VLD'ers het eens met Beysen.

"Met het grootste stuk van Beysens analyse heb ik evenmin een probleem, omdat het een kopie is van de VLD-analyse. Minder belastingen? Akkoord. De groenen uit de regering? Zou ik ook leuker vinden. Meer veiligheid? Vanzelfsprekend. Meer aandacht voor Antwerpen? Uiteraard."

Straks zegt u nog dat er geen verschil is tussen Ludo Van Campenhout en Ward Beysen.

"(heft de armen) Er zijn er toch wel een paar, hoor. Ik heb geen enkel probleem met de legalisering van softdrugs, al besef ik dat dat een moeilijk te communiceren standpunt is. Ik verdedig de uitbreiding van de Europese Unie. Vrijhandel is een manier om ook in Polen welvaart te creëren. En ik heb er geen enkel probleem mee dat er, met Mohamed Talhaoui, een Marokkaan op de Antwerpse VLD-lijst staat. Beysen wel, en zo komt hij in een Blok-sfeertje terecht. Wie iemand om etnische redenen van een lijst wil weren, is geen liberaal."

Een warm applaus kreeg Talhaoui dinsdagavond niet op de verkiezingsmeeting.

"Psychologisch zal het voor onze mensen ook niet altijd even gemakkelijk zijn. Alleen ben ik ervan overtuigd dat wij hard moeten ingaan tegen discriminatie en racisme. Tegelijk mogen we geen problemen onder de mat vegen. Het is normaal dat mensen het niet altijd even makkelijk vinden wanneer ze op straat een Marokkaan tegenkomen. Mijn grootouders zijn op het Zuid gaan lopen omdat er plots veel Marokkanen en Turken kwamen wonen, dat zorgt nu eenmaal voor een cultuurclash. Dat mag geen taboe zijn. Net zoals er ingegrepen moet worden als je buurman voor overlast zorgt, of het nu om een Marokkaan, een Oekraïner of een Belg gaat. Niet elk onveiligheidsgevoel is subjectief. Dat zul je Somers, Coveliers of mijzelf nooit horen zeggen. Als er een probleem is met jonge Marokkaanse criminelen, moet je daartegen optreden.

"Maar dat wil niet zeggen dat alle Antwerpenaars racisten zijn. Ik krijg het enorm op mijn heupen van dat beeld dat men vaak van ons wil ophangen. Wij zijn de verdraagzaamste mensen die er zijn."

U maakt een grapje?

"Ik ben daarvan overtuigd. Alleen worden wij het meest geconfronteerd met vreemde culturen. Ik zeg overigens niet dat er geen racisme is. Onlangs hoorde ik van een jeugdtrainer van een Merksems voetbalploegje dat sommige ouders geen Marokkaanse ploegmaats van hun achtjarige zoontje willen meenemen in hun wagen. Dat is manifest racisme, waar je niet stevig genoeg tegen kunt reageren.

"Maar in het algemeen is een Antwerpenaar bijzonder kosmopolitisch. Een voorbeeld. Bij mijn ouders in het café werden er alle dagen aan de toog moppen verteld over Marokkanen. Dat was geen intellectuelencafé, er kwamen dokwerkers en duivenmelkers. Alle dagen werd er gezeverd over de jonge Marokkaantjes die ruziemaakten op de kermis. Als er dan een Marokkaan binnenstapte, volgde er een aftastingsronde van een minuut of vijf. Na een halfuur zat iedereen te verbroederen. En als hij nog een pint dronk of een mop vertelde, was hij de held van de avond."

Met een overtuigd antidiscriminatiebetoog zult u in Antwerpse VLD-afdelingen toch niet veel bijval oogsten.

"Bart Somers zwijgt daar niet over als hij op bezoek is. In Mechelen heeft hij de jonge Marokkanen aangepakt die rel schopten aan de dancings. Tegelijk heeft hij ervoor gezorgd dat de uitbaters van die dancings niemand meer weigeren. Wel, met dat verhaal heeft hij succes in Antwerpen. Waarom? Omdat je slechts een geloofwaardig antiracistisch betoog kunt houden als je ook de taboes te lijf gaat.

"Een ander voorbeeld. In het onderwijs moeten alle Marokkanen en Turken dezelfde kansen krijgen, maar ook de ouders moeten hun verantwoordelijkheid opnemen en naar de contactavonden komen. Dat vergeet men vaak in linkse hoek. Het probleem van de schijnhuwelijken moet aangepakt worden. Ik verzet mij als liberaal enorm tegen een soort cultuurrelativisme waarbij de gelijkheid tussen man en vrouw iets 'westers' zou zijn. Neen, ik zeg dat die gelijkheid sowieso superieur is tegenover de ongelijkheid.

"Weet u, twee jaar geleden was ik in Berchem op een debat dat georganiseerd werd door Al Rabita, de voorloper van de Arabisch-Europese Liga. Dyab Abou Jahjah wees naar een dame uit het publiek met een hoofddoek en vroeg mij of ze welkom zou zijn in de VLD. 'Als ze liberaal is wel, ja', heb ik geantwoord. Waarop zij mij vroeg of ze ook met hoofddoek welkom was. Ik heb gezegd dat ze die mocht dragen als het haar eigen beslissing was. Maar ik heb eraan toegevoegd dat veel feministen en andere VLD'ers het daar moeilijk mee zouden hebben wanneer ze die doek niet uit eigen wil zou dragen. Dat soort discussies mogen we niet uit de weg gaan."

Wat vindt u van het cordon sanitaire?

"Het cordon, een idee uit linkse hoek, is voor ons geen politieke strategie. Wij zeggen gewoon dat ons programma te veraf ligt van het Vlaams Blok en dat we daarom niet met hen kunnen besturen. Ik zal het Blok in Antwerpen nooit aan een meerderheid helpen. Beysen doet dat wel als hij de kans krijgt, daar twijfel ik geen seconde aan. Alleen denk ik niet dat we het Blok mogen demoniseren."

Bent u nu voor of tegen het cordon?

"Ik ben vóór. Ik zeg alleen dat je het cordon niet constant moet belijden en dat je het Blok niet constant moet verketteren, zelfs al staat hun programma mijlenver van het onze. Drieëndertig procent van de Antwerpenaren stemt op die partij, dat zou dus een dwaasheid zijn."

Mogen we zeggen dat de Antwerpse VLD een rechtse club is?

"(maakt wegwerpgebaar) Neen, dat is nu eens echt een foute perceptie. Het wordt soms zelfs een excuus om niet te veel voor Antwerpen te moeten doen. Alleen moet de Antwerpse VLD natuurlijk wel rekening houden met de Antwerpse situatie. Wij zijn groter en heterogener dan elke andere afdeling in Vlaanderen. Maar we zijn niet rechtser dan de rest."

Tja, Hugo Coveliers en Ward Beysen komen natuurlijk niet uit Gent.

"Ja, en Filip Anthuenis komt uit Lokeren. En Bart Somers is van Mechelen. Is wat zij vertellen zo verschillend van wat Coveliers zegt? Onze gemeenteraadsfractie is geen club van rechtse mensen. Iemand als Claude Marinower is veeleer een linkse liberaal. Mag ik ook opmerken dat wij niet verantwoordelijk gesteld kunnen worden voor de opgang van het Vlaams Blok in Antwerpen? Het zijn de socialistische kiezers die nu extreem-rechts stemmen.

"Het heeft vaak met perceptie te maken. Herinner u de coalitieonderhandelingen van 2000. Toen was men bijzonder boos omdat wij zeiden dat illegalen in de Seefhoek opgespoord en uitgewezen moesten worden."

'Opsporen' klinkt ook nogal Gestapo-achtig.

"Inderdaad, en daarom hebben we nu over 'identificeren'. We wéten ook waar de illegalen zich bevinden. Is het sociaal om in één wijk duizenden illegalen te laten wonen in mensonwaardige omstandigheden? Is het sociaal om het sociale weefsel, ook van allochtonen, zo kapot te laten gaan? Ik denk van niet."

Zit u op de nationale partijlijn wat migrantenstemrecht betreft: persoonlijk voor, als politicus tegen?

"Dat is niet de nationale lijn, dat is de lijn van de voorzitter."

En van Guy Verhofstadt. En van Patrick Dewael.

"Ik vind dat een symbolisch debat. Ik ben persoonlijk tegen, het zou een fout signaal zijn. Volgens mij moet de nationaliteitswetgeving zelfs weer iets strenger worden. Migrantenstemrecht gaat over een minderheid van mensen die absoluut geen Belg wilden worden, vaak omdat ze zich niet willen inschrijven in een aantal waarden, zoals de gelijkheid tussen man en vrouw. Wel, dan kun je hen ook niet laten stemmen."

Met het migrantenstemrecht geef je de allochtone gemeenschap wel het signaal dat ze echt meetelt.

"Ze telt nu ook mee. Dat ze gewoon Belg worden, na een zekere inburgering. Ik vind dat ze de taal moeten leren en een aantal waarden moeten onderschrijven."

Wat als het migrantenstemrecht er komt na de verkiezingen van 18 mei?

"Dan heeft de VLD een groot probleem. Dat zou bijna kiezersbedrog zijn. We zeggen nu dat we dat niet zullen goedkeuren. Daar kunnen we niet op terugkeren. Maar nog eens, is dat wel een groot maatschappelijk probleem?"

Volgens vijf van de zes paars-groene regeringspartijen wel, ja.

"(grijnzend) CD&V is ook tegen migrantenstemrecht. Ach, ik denk niet dat het migrantenstemrecht de regeringsvorming zal bepalen."

Zouden jullie in Antwerpen liever een rooms-blauwe coalitie zien ontstaan?

"Vroeger ging mijn persoonlijke voorkeur uit naar de christen-democraten. De afgelopen jaren heb ik echter vastgesteld dat ook met de socialisten goed te besturen valt. We gaan ongebonden naar de kiezer."

Zolang er maar geen groenen bij zijn?

"Het is moeilijk regeren met de groenen. Ze zijn voor meer werkgelegenheid maar tegen meer kmo-zones. Tja. Ze blijven au fond vinden dat elk veiligheidsprobleem subjectief is. Het probleem is dat ze zo sterk op de perceptie wegen, terwijl wij er de grootste belastingverlaging sinds de Tweede Wereldoorlog hebben doorgedrukt. Kijk naar het wetsontwerp over drugs: eigenlijk verandert er niet zoveel. Maar de groenen hebben wel het beeld gecreëerd dat vroeger niets mocht en nu alles mag.

"Daarom heb ik tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Antwerpse VLD ook gezegd dat wij liever zonder de groenen verder zouden regeren. Heel wat mensen in de partij zaten al te dromen over een heruitgave van deze paars-groene coalitie. Alleen is dat niet wat onze basis wil. Ze staan echt ver van ons af, hé. Sommige van die groenen zijn geen milieuactivisten maar neocommunisten. (lacht) Ik zeg wel degelijk: sommige groenen."

Sinds u in 1997 voorzitter werd van de Antwerpse VLD bent u steeds forsere taal beginnen te spreken.

"Dat is ongetwijfeld correct. Die zes jaar voorzitterschap waren niet echt een cadeau. In de afdeling hebben we behoorlijk wat strijd moeten leveren om ze te vernieuwen. Dat was, zeker op jonge leeftijd, niet altijd gemakkelijk. Ik heb André Gantman ontslag zien nemen als schepen. Ik heb Anke Van dermeersch uit de partij moeten zetten. Ik heb de strijd tussen Leo Delwaide en Ward Beysen over het lijsttrekkerschap in 2000 moeten beslechten. Dan waren er de moeilijke coalitieonderhandelingen en de problemen bij de aanduiding van de schepenen. Automatisch kom je dan als Antwerpse voorzitter in een natuurlijke contramine tegenover Brussel. En dan waren er nog de AEL, de wateroverlast in Merksem..."

Als Ludo Van Campenhout op tv komt, is er ergens iets misgelopen.

"(glimlachend) Voor mijn imago is dat nogal ambetant. Terwijl ik eigenlijk nogal een constructieve mens ben. Met het meerderheidsoverleg in Antwerpen, de zogenaamde Bende van Vier (bestaande uit Van Campenhout, CD&V'er Marc Van Peel, SP.A'er Robert Voorhamme en Agalev'er Erwin Pairon, RG/FR), hebben we al behoorlijk wat successen geboekt. We hebben de begroting voor de volgende vier jaar vastgelegd, zodat we niet meer hoeven te ruziën maar kunnen besturen. Maar ik besef dat men mij associeert met problemen. Het Appèl scheurt af: wie mag reageren op tv? Ludo Van Campenhout. AEL? Criminaliteit? Tja, dan kan ik niet zwijgen. Ik zit als VLD-voorzitter altijd in een eisende rol, en vaak op wat men dan rechtse thema's noemt. (lacht) Ik ben wel erg bekend, zo blijkt uit onderzoek."

Vertel.

"Men vindt mij gedreven, intelligent, een echte Antwerpenaar. Alleen blijk ik ook een diffuus profiel te hebben. Ze weten niet waar ik juist mee bezig ben. Dat is natuurlijk het gevolg van het constante crisismanagement. Ik ben constant aan het blussen maar lijk met niets constructiefs bezig. Het is een kruis dat ik moet dragen als voorzitter van de VLD Antwerpen. (lacht) Het is een vrij sartriaanse omgeving. L'enfer, c'est l'autre."

Was u te groen toen u eraan begon?

"Neen, want bij de verkiezingen van 2000 zijn we 5 procent vooruitgegaan. In het begin heb ik het bijzonder moeilijk gehad omdat ik pas achtentwintig jaar was en Ward Beysen het mij bijzonder moeilijk maakte. Zo ging het toen altijd: iedere jongere die de kop opstak, moest eraan. Ik was als lokale voorzitter zelfs niet welkom op de vergadering van de gemeenteraadsfractie. En dat werd dan breed uitgesmeerd in de pers. Elke week schreef Bert Verhoye mij in De Nieuwe Gazet, toen nog in het persoverzicht van de VRT-radio, de grond in. Leuk is anders: elke twee weken werd ik onderuitgehaald voor heel Vlaanderen.

"Bon, ik denk dat het geloond heeft. We zijn op de goede weg met de Antwerpse meerderheid. Antwerpen moet het Barcelona van Noord-Europa worden. Kijk wat er allemaal op stapel staat: er komt een nieuw justitiepaleis, de leien worden heraangelegd, 't Eilandje begint te bruisen. Tegen 2006 moet dat de bevolking enthousiasmeren."

Waarom is Bart Somers een betere provinciale lijsttrekker dan Hugo Coveliers?

"Beter? Er kan er slechts één lijsttrekker zijn. Bart is mediatiek enorm sterk. In Nederland heeft Wouter Bos zo de verkiezingen gewonnen."

U ziet wel toekomst in het kontje van Bart Somers.

"(lacht) Het is wat scherper geworden. Ik denk dat we in Antwerpen niet moeten klagen. We hebben met Coveliers nu ook de derde plaats op de senaatslijst te pakken gekregen. Via de Senaat heeft Hugo meer uitzicht op een nationaal uitvoerend mandaat dan via het lijsttrekkerschap van de Kamer. Ik denk dat hij veel stemmen zal halen. Hopelijk wordt Hugo minister, dat zou heel wat Antwerpse frustraties wegnemen. Hoe kan het dat de grootste stad van Vlaanderen geen uitvoerend mandaat heeft? Dat gevoel leeft. Hugo zou dat uitstekend doen op Justitie, Veiligheid of Binnenlandse Zaken.

"Bart heeft het voordeel dat hij nu al over een uitvoerend mandaat beschikt als burgemeester van Mechelen. Dan kun je niet alleen zeggen wat je wilt doen maar ook wat je al hebt gedaan. Ik kan niet zeggen dat Antwerpen veiliger is geworden dankzij Van Campenhout."

Luc Lamine kan dat wel zeggen.

"Hij heeft meer recht om dat te zeggen, al hebben wij hem wel middelen bezorgd, natuurlijk."

Is de rel over Lamine geen typevoorbeeld van Antwerps masochisme? Dan is er een veelbelovende korpschef, dan haalt men hem direct onderuit.

"Ik volg jullie. Het is een autoriteitsconflict in het korps. Dat zal wel typisch Antwerps zijn. Het gebeurt niet alleen in de politiek maar ook bij de politie: als je tien Antwerpenaren bij elkaar zet, heb je elf meningen."

Is Bart Somers eigenlijk bereid om voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 naar Antwerpen te verhuizen?

"Dat denk ik niet, maar ik ben nu nog niet bezig met 2006. Voor het eind van 2004 hoeven we nog geen kandidaat-burgemeester te kiezen. We hebben dus nog even tijd."

De partijtop denkt aan gouverneur Camille Paulus.

"Ik wens het hem niet toe. Het is geen vanzelfsprekende job. Het stresspeil is..."

... te hoog voor hem?

"Dat zeg ik niet. Het is wel hoog. Dat is trouwens een kwaliteit van Leona Detiège: ze is enorm stressbestendig, ze heeft een kalmerend effect tijdens crisissen. (lacht) Soms werkt ze iets te kalmerend en gebeurt er niets."

Bent u zelf kandidaat?

"Voorlopig niet. Ik heb nu al genoeg werk."

Té veel, volgens Christian Leysen. Hij raadt u wat vakantie aan.

"Christian kent mijn agenda niet. Ik denk dat ik al mijn jobs naar behoren vervul. Ik heb het voordeel dat ik meer dan fulltime leef voor de politiek. Ik ben constant met politiek bezig, zelfs op reis. Dat wil niet zeggen dat ik daar oververmoeid van raak. (lacht) In het slechtste geval, wanneer ik weer eens gebeld word omdat het ergens crisis is, leg ik mijn hoofd uitgeteld op mijn bureau. Maar dat duurt nooit langer dan twee minuten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234