Woensdag 08/07/2020

Droogte

Waterkraan dicht? ‘Dat zou voor veel kmo’s een ramp bovenop een ramp zijn’

Beeld Photo News

Na de mokerslag die corona heet, vrezen heel wat kmo’s en ondernemingen al een volgende ramp: waterschaarste. Een op de vier ‘watergevoelige bedrijven’ zegt de activiteiten te moeten stilleggen indien de kraan bij een eventuele droogtecrisis toegaat. Unizo vraagt dat ze bij een eventuele noodzakelijke afschakeling zouden worden ontzien. 

We beleven het droogste voorjaar sinds 1901. Aan de bevolking wordt, vele weken eerder dan de voorbije jaren, gevraagd om zuinig om te springen met water. Elke dag dat neerslag uitblijft, neemt het risico op een doemscenario met eventuele tijdelijke afschakelingen van het waternet en oppompverboden toe. “Als het niet voldoende gaat regenen of de oproep om minder water te verbruiken onvoldoende blijkt, zal de overheid ingrijpende maatregelen opleggen”, weet Danny Van Assche van Unizo. “Men werkt terecht volop aan een zogenaamd afwegingskader, ofwel afschakelplan, waarbij bepaalde groepen om droogteperiodes aan te pakken beperkte of zelfs helemaal geen toegang meer tot bepaalde waterbronnen zullen hebben, terwijl andere groepen voorrang krijgen om water te gebruiken.”

Een afschakelscenario heeft volgens Unizo mogelijk grote gevolgen voor heel wat ‘watergevoelige bedrijven’. Een watertekort door grote droogte en/of overheidsbeperkingen op drinkwatergebruik zou voor bijna een op de vier (24 procent) een noodgedwongen stopzetting van de activiteiten betekenen, zo blijkt uit een rondvraag van de Unie van Zelfstandige Ondernemers. Nog eens bijna de helft (44 procent) zou zeer nadelige tot beheersbare gevolgen ondervinden, indien het tekort beperkt blijft tot enkele dagen. Het gaat om sowieso om vele tienduizenden ondernemingen waar (drink)water een absolute noodzaak is: als grondstof, om hygiënische redenen, in het productieproces of dienstverlening, of omwille van (voedsel)veiligheid en/of gezondheid. “Denk aan de horeca, kappers, sauna’s en zwembaden, maar ook aan wasserijen, carwashes, tuincentra en kmo-voedingsbedrijven als diepvriesgroentenverwerkers en aardappelschilbedrijven. Twee derde (66 procent) van deze watergevoelige bedrijven heeft geen plan-B of noodplan om eventuele tekorten op te vangen, bijvoorbeeld om (deels) over te schakelen op alternatieve waterbronnen zoals een reserve in de regenwaterput, of het oppompen uit kanalen en rivieren”, weet Van Assche.  

Volgens de gedelegeerd bestuurder is het wel degelijk realistisch dat de kraan vroeg of laat dichtgaat, vooral omdat de droogte een jaarlijks weerkerend probleem lijkt te worden dat bovendien enkel maar verergert. “Kijk naar de boeren: zij zijn telkens de eersten om met een oppompverbod te worden geconfronteerd, waardoor ze het resultaat van hun werk letterlijk voor hun ogen zien verdorren.” Een waterrantsoenering zou in deze moeilijke tijd volgens Unizo voor velen kmo’s wellicht ‘de druppel te veel’ zijn: ‘een ramp bovenop de ramp’. 

Voor Unizo moeten watergevoelige kmo’s in een waterbeheerplan dan ook worden ontzien. “Zij moeten bovenaan op de lijst van ontvangers staan die bij ingrijpende waterbeperkende maatregelen prioritair water blijven krijgen”, stelt Van Assche. “Het moet vermijden dat watergevoelige bedrijven die net uit de coronalockdown komen opnieuw op een lager toerental zouden moeten draaien.”

Op langere termijn moet gewerkt worden aan structurele oplossingen, weet ook Van Assche. “Overheid, stop de toenemende verharding die verhindert dat regenwater in de bodem infiltreert. Bedrijven die water willen uitwisselen of gezuiverd (afval)water willen hergebruiken, eventueel van nabijgelegen bedrijven, botsen ook nog te vaak op (juridische) obstakels. Een meer flexibele en oplossingsgerichte regelgeving moet het circulair watergebruik een boost geven.”

Brouwerij Oud Beersel: ‘Water nodig om leidingen en lege rijpvaten te spoelen’

Gert Christiaens (42) van Brouwerij Oud Beersel is duidelijk: “Twee weken geen water, is even erg als twee weken corona”. Geen water betekent immers geen productie in zijn historische brouwerij. “Aangezien we hier lambiekbier brouwen, is ons brouwseizoen net voorbij. Maar dan nog blijft water hier een hele zomer noodzakelijk - onder meer om het grote brouwsel geuze en kriek dat in houten vaten ligt te rijpen doorheen de leidingen te duwen, richting afvulinstallatie. Eens leeg, moeten die vele kostelijke houten rijpvaten ook grondig worden gespoeld, anders beschimmelen ze en zijn ze nog goed voor de haard. Hetzelfde geldt voor de pompslangen.” Dat het lambiekbier enkele weken langer zou moeten rijpen, hoeft in Oud Beersel niet nefast te zijn voor het product, dankzij een gekoelde productieruimte. Maar voor heel wat andere bieren rest na twee weken in een te warme tank enkel nog de riool, weet Christiaens. “Hoeveel liter water we hier komende zomer nodig hebben? Reken voor de productie van een liter bier toch op 4 tot 10 liter. Met een productie van 260.000 tot 300.000 liter wordt dat al gauw een aantal miljoen liter op jaarbasis.”

Wasserij Klaratex: ‘Geen water, is dagelijks 5.000 stuk bedrijfskleding niet gewassen’

Voor Piet Dermaux (55) van industriële wasserij Klaratex uit Wevelgem zou een eventueel oppompverbod van grondwater dan weer een ware ramp betekenen. “We investeerden vier jaar geleden zwaar om het waterverbruik te verminderen – 80 procent van het afvalwater wordt hier gerecupereerd -, maar zonder extra water kunnen we die 5 tot 6.000 bedrijfskledingstukken per dag niet blijven wassen. Hoeveel vers grond- en regenwater wij hier op jaarbasis nodig hebben? Reken op 4 liter van de in totaal 20 liter per kilo wasgoed, maal 600 ton: zo’n 2,4 miljoen liter dus.” Een waterstop bij Klaratex zou volgens Dermaux niet alleen de 40 eigen medewerkers zonder werk zetten, ook die van heel wat klanten. “Wij wassen hier uitsluitend bedrijfskledij: vooral van voedingsproducenten en grote productiebedrijven voor wie we een cruciale leverancier zijn. Als onze industriële wasmachines stilvallen, kunnen geen varkens worden geslacht bij Westvlees, en hebben onder meer ook de productiemedewerkers bij Alpro en Audi Brussel een probleem.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234