Vrijdag 25/09/2020

Wat zijn de gevolgen als VS uit klimaatakkoord stapt? Wetenschappers doen gewaagde voorspelling

Beeld Thinkstock

Donald Trump maakt deze week zijn definitief standpunt omtrent het klimaatakkoord bekend. De inzet is hoog: tijdens de G7-top in Sicilië probeerden verschillende wereldleiders hem ervan te overtuigen dat ook de Verenigde Staten inspanningen moeten leveren. De paus overhandigde hem zelfs een encycliek van 192 pagina's waarin hij zijn zorgen omtrent het milieu kenbaar maakte. De Amerikaanse president beloofde het lijvige document te zullen lezen, maar wat als er nu toch een njet volgt? Persagentschap AP verzamelde meer dan 25 klimaatwetenschappers om aan de hand van computermodellen de schadelijke effecten van zo'n beslissing te berekenen.

Over één ding zijn ze het alvast unaniem eens: als Amerika zich terugtrekt uit het klimaatakkoord zal de aarde nog sneller opwarmen dan nu al het geval is. "We mogen het niet laten hangen, anders wordt de strop rond onze nek almaar strakker getrokken", drukt Michael Oppenheimer van de universiteit van Princeton zijn bezorgdheid uit.

Eerst even naar de kern van de zaak: in het klimaatakkoord van Parijs wordt een bovengrens van twee graden gehanteerd. Méér mag de aarde echt niet opwarmen ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. In realiteit zitten we op dit moment met 1,1 graad al over de helft. Het komt er nu dus op aan die resterende 0,9 graden te vermijden.

Drie miljard ton CO2
Stel nu dat Amerika als enige land haar voeten veegt aan de doelstellingen van het klimaatakkoord. In het ergste scenario dreigt er dan tegen 2030 drie miljard ton C02 extra in de lucht te hangen. Tegen het einde van deze eeuw zou de aarde dan 0,3 graden opgewarmd zijn. En dat is ruim voldoende om ijskappen sneller te doen smelten, het zeeniveau te doen stijgen en nog extremere weerfenomenen uit te lokken.

De meeste wetenschappers denken echter dat het niet zo'n vaart zal lopen: zelfs als de Amerikanen het klimaatakkoord zouden opgeven, zullen ze bijvoorbeeld toch nog het goedkopere en iets properdere aardgas verkiezen boven steenkool. Ook het systeem van hernieuwbare energiebronnen zal niet zomaar verdwijnen.

Sneeuwbaleffect
Anderen vrezen echter dat een 'nee' van de VS voor een sneeuwbaleffect in andere landen zal zorgen. "Waarom zouden wij heiliger als de paus moeten zijn als zo'n grote wereldspeler er zich geen barst van aantrekt?", zou de redenering kunnen luiden. En dan is het hek uiteraard helemaal van de dam.

Een andere computersimulatie komt in diezelfde tijdsspanne op een opwarming tussen de 0,1 en 0,2 graden uit. Complete overeenstemming is er dus niet, maar de boodschap is wel duidelijk. "Ontwikkelde naties zijn verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de CO2-uitstoot", aldus Jennifer Francis van de Rutgers-universiteit in New Jersey. "Het aandeel van de VS mag zeker niet onderschat worden, al gaan ook Europa en in recente tijden China allesbehalve vrijuit."

Sombere toekomst
De wetenschappers zien de toekomst somber in. Want zelfs als de Verenigde Staten zich netjes aan de regels houden, zal die cruciale grens van twee graden meer dan waarschijnlijk overschreden worden. En dat zal onder meer leiden tot ecosystemen die tilt slaan, mislukte oogsten en watertekort. "De Verenigde Staten spelen een belangrijke rol. Zij kunnen het verschil maken tussen de doelstelling net wel of net niet halen", stelt Andrew Jones van het Climate Interactive-team.

John Schellnhuber, een spilfiguur in het Europese klimaatbeleid, is een van de weinigen die een afwijkende stem laat horen. "Tien jaar geleden zou een Amerikaanse exit een schok voor de planeet betekend hebben. Maar als de VS er nu voor kiest het klimaatakkoord links te laten liggen, zal de rest van de wereld blijven verder bouwen aan een gezonde en veilige toekomst."

Katharine Hayhoe, de prominentste klimaatwetenschapster uit Texas, gelooft daar helaas niet veel van. "Als het regent in de VS druppelt het in de rest van de wereld."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234