Donderdag 06/05/2021

Terreurdreiging

Wat we weten over de antiterreuroperatie in Verviers

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

• Bij 12 huiszoekingen in ons land zijn gisteren 13 mensen opgepakt
• Daarvan 3 personen aangehouden, 2 vrij onder voorwaarden
• De man die is opgepakt in Verviers (Luik) ontkent dat hij een terrorist zou zijn, hij is aangehouden
• Ook in Frankrijk zijn 2 Belgen opgepakt
• Doel van terreurcel was "politieagenten doden op de openbare weg en in politiekantoren"
• Antwerpen zet morgen vanaf 7 uur het leger in

Bij een huiszoeking in Verviers openden verdachten gisteravond het vuur op de politie, die de verdachten daarop neutraliseerde. Daarbij vielen twee doden, een derde verdachte, de 25-jarige Marouane E., werd gearresteerd.

Hij ontkent echter dat hij een terrorist zou zijn of aanslagen wou plegen op politiemensen. De verdachte beweert dat hij in het pand aanwezig was voor een drugsdeal.

Onderzoeksrechter Panou heeft de man toch onder aanhoudingsbevel geplaatst en in verdenking gesteld voor lidmaatschap van een terroristische groepering, bezit van explosieven met het oogmerk om een aanslag te plegen, verboden wapenbezit, gewapende weerspannigheid met voorafgaande afspraak en bedreigingen. Dat meldt zijn advocaat. E. moet nu binnen de vijf dagen voor de raadkamer verschijnen.

Burgemeester van Verviers Marc Elsen (cdH) zegt dat hij weinig weet over het onderzoek tegen de terroristische cel die in zijn stad actief bleek te zijn. Zo weet hij nog niet of het drietal in Verviers is opgegroeid.

Dreiging blijft

De federale politie voerde op 12 plaatsen huiszoekingen uit. Het parket gaf om 11 uur meer uitleg op een persconferentie. "Het gaat om twee huiszoekingen in Verviers, zes huiszoekingen in Molenbeek, één in Anderlecht, één in Brussel, één in Sint-Agatha-Berchem en één in Liedekeke", aldus de parketwoordvoerder.

In totaal werden 13 mensen opgepakt: 1 in Verviers, 9 in Molenbeek, 2 in Brussel, 1 in Sint-Agatha-Berchem. Volgens politiebronnen werd vanochtend aan het Louizaplein in Brussel nog een man opgepakt in het kader van de antiterreuroperatie. Het zou gaan om een verdachte bij wie gisteravond een huiszoeking werd uitgevoerd, maar die toen niet thuis bleek.

Ook in Frankrijk zouden nog eens 2 Belgen zijn opgepakt. Ons land vraagt hun uitlevering.

Een deel van de verdachten heeft de Belgische nationaliteit. Om hoeveel mensen het precies gaat, kon het parket voorlopig niet meedelen. Ook over de leeftijd of andere identiteitsgegevens werd niet gecommuniceerd.

Volgens alle betrokken terreurdiensten zijn de opgepakte terroristen uiterst gevaarlijk en stonden ze klaar om "binnen enkele uren" een aanslag te plegen met politiemensen als doelwit. Dat werd nogmaals bevestigd op de persconferentie van het federale parket. "Ze wilden politiemensen doden op de openbare weg en in politiebureaus."

In het pand in Verviers werd niet alleen materiaal gevonden om explosieven te maken, maar ook zware wapens, zoals kalasjnikovs, handvuurwapens, munitie, valse uniformen van de Belgische politie, gsm's, walkietalkies en een grote som geld.

Volgens Het Laatste Nieuws waren de terroristen, van wie er enkelen net teruggekeerd waren uit Syrië, van plan een vooraanstaand persoon te ontvoeren en onthoofden. Dat zouden ze filmen om vervolgens de beelden te verspreiden. Die berichten kon het parket echter niet bevestigen. Politieke bronnen bevestigen aan de redactie van De Morgen dat de terreurgroep plannen had om een willekeurige politieagent te onthoofden.

Verschillende leden van de terreurcel hebben in Syrië verbleven maar het federaal parket kan niet zeggen om hoeveel mensen het gaat. Ook over de identiteit, leeftijd of nationaliteit van de arrestanten wordt voorlopig niet gecommuniceerd. De twee verdachten die gisteravond in Verviers werden neergeschoten door de speciale eenheden van de federale politie, zijn nog niet geïdentificeerd.

Het parket wilde niet ingaan op de vraag of alle vermoedelijke leden gearresteerd zijn of dat er nog verdachten gezocht worden. De antiterreuroperatie van gisteravond, houdt overigens geen enkel verband met andere operaties in het buitenland of met de gebeurtenissen van vorige week in Parijs. "Dit onderzoek liep al enkele weken en we zijn in actie getreden op het moment dat ons het meest geschikt leek", klinkt het. "Er is geen sprake van een gecoördineerde Europese actie of iets in die zin."

Ook de Franse premier Manuel Valls heeft elk "rechtstreeks verband" tussen de aanslagen van vorige week in Parijs en de antiterreuroperatie in ons land uitgesloten. "Het verband dat er is, is de wil van de terroristen om onze waarden en medeburgers aan te vallen."

null Beeld BELGA
Beeld BELGA
null Beeld ANP
Beeld ANP
null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Vanmorgen besliste het kernkabinet om 12 extra maatregelen te nemen tegen extremisme en radicalisme. De ministers zaten de hele ochtend samen om de verhoogde terreurdreiging en antiterreuractie van gisteren te bespreken.

De maatregelen stonden al in het regeerakkoord, maar worden nu versneld uitgevoerd. De maatregelen houden verschillende acties in. Zo komt er een hervorming van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Die laatste krijgen meer mogelijkheden om gesprekken af te luisteren. Daarnaast kondigde de regering ook aan dat het leger paraat staat om het veiligheidsniveau te versterken. Daarvoor staat een peloton van 150 manschappen klaar dat meteen inzetbaar is. De regering maakte ook bekend dat jihadisten die een gevangenisstraf uitzitten, geïsoleerd zullen worden in twee gevangenissen. Op die manier moet de verspreiding van radicalisme in gevangenissen worden aangepakt.

De Belgische veiligheidsdiensten hebben op dit moment "geen weet van precieze en concrete aanslagen" die er zouden zitten aan te komen, benadrukt premier Michel. Hij deed dan ook een uitdrukkelijke oproep om niet te vervallen in paniek of psychose.

In naam van de regering feliciteerde en bedankte de eerste minister niet alleen de Belgische veiligheidsdiensten "die samengewerkt hebben om zware en imminente aanslagen te kunnen verijdelen", maar ook nadrukkelijk de Franse veiligheidsdiensten, "voor hun technische steun aan een deel van de operaties".

Lange wachtrijen aan het Brusselse justitiepaleis. Beeld BELGA
Lange wachtrijen aan het Brusselse justitiepaleis.Beeld BELGA

Het gevaar van een aanslag is echter nog niet geweken. De antiterreurdiensten vrezen dat andere Syriëstrijders of terroristen na de acties in gang schieten.

De veiligheidsdiensten zouden gisterenavond al nieuwe bedreigingen hebben opgevangen in Brussel, meteen de reden waarom het antiterreurorgaan OCAD ook na de huiszoekingen het nodig achtte het dreigingsniveau voor heel het land te verhogen naar niveau 3, in plaats van alleen voor de politie- en gerechtsgebouwen. Niveau 3 op een schaal van 4 betekent dat een aanslag "mogelijk of waarschijnlijk" is.

"Dat gebeurt uit voorzorg, niet omdat we concrete aanwijzingen hebben", klonk het bij minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) op Radio 1. "Het is een kwestie van voorzichtigheid. De operatie van gisteren zou wel eens andere cellen kunnen activeren. Daarom lijkt het ons raadzaam om het dreigingsniveau op te trekken. Nu zeggen dat hiermee alle dreiging weg is, is de waarheid onrecht aandoen."

Met de verhoging van het dreigingsniveau van 2 naar 3 voor het hele land, zullen "een aantal maatregelen sterk zichtbaar en merkbaar zijn in het straatbeeld", zo meldt de woordvoerder van het OCAD, het coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse.

De stad Antwerpen zet morgen vanaf 7 uur het leger in. Er zullen zo'n 30 paracommando's worden ingezet op verschillende plaatsen in de stad. Volgens De Wever gebeurt dit vooral, zodat de politie zich kan concentreren op zijn eigenlijke opdrachten. Hoelang deze maatregel geldt, kon de burgemeester nog niet zeggen.

Het personeel van de lokale politie in Brussel en Antwerpen mag haar dienstwapen mee naar huis nemen. De bijkantoren van de politie blijven tot nader onder gesloten voor het publiek, de hoofdkantoren zijn wel open, maar worden zwaar bewaakt. De politie die vandaag de straat op moet, draagt een kogelvrije vest en patrouilleert minstens per twee. Politievakbond Sypol.be heeft intussen alle hulpagenten opgeroepen alle openbare optredens te weigeren, zolang ze geen wapen en kogelvrije vest mogen dragen.

"Er werden beveiligingsmaatregelen getroffen voor de politiegebouwen in heel het land en de gerechtsgebouwen in Brussel", klinkt het bij het OCAD. Maar over maatregelen voor andere instellingen of gebouwen of de maatregelen zelf wou de woordvoerder niets kwijt. Enkele politiezones hebben ook de personeelsfoto's van hun website gehaald.

Aan het Brusselse justitiepaleis gelden sinds vanochtend verscherpte veiligheidsmaatregelen. Iedereen die het gebouw binnen wil, zelfs magistraten en advocaten, moet via een metaaldetector passeren en wordt grondig gefouilleerd. Dat heeft tot gevolg dat er slechts een twintigtal mensen per uur het gebouw binnengeraken en dat er aan de ingang van het gebouw ellenlange wachtrijen staan.

Ook in Antwerpen wordt het justitiepaleis tot nader order permanent door de politie bewaakt. De geplande nieuwjaarsreceptie van het openbaar ministerie en de rechtbank die normaal gezien om 16 uur zou plaatsvinden in het justitiepaleis aan de Bolivarplaats in Antwerpen wordt geannuleerd. "De procureur en de voorzitter van de rechtbank hebben dat gezamenlijk beslist. Er is geen concrete dreiging naar het personeel of naar het gebouw geuit, maar gelet op de algemene context is die beslissing genomen", zegt parketwoordvoerder Ken Witpas.

In Antwerpen en Brussel blijven de belangrijkste joodse scholen vandaag dicht. Die maatregelen zijn genomen na een veiligheidsanalyse van de interne veiligheidsdienst van de Joodse gemeenschap. Dat is overigens ook het geval in Amsterdam.

In de joodse buurt en Diamantwijk in Antwerpen, waar het dreigingsniveau sowieso al op 3 lag, blijft de situatie voorlopig ongewijzigd: er zijn net als de voorbije dagen heel wat extra patrouilles, maar er is geen permanente bewaking van gebouwen.

"De Brusselse metro zou niet geviseerd zijn", zo laat de woordvoerster van de Brusselse openbaarvervoermaatschappij MIVB weten. Maar: "Er is een verhoogde waakzaamheid gevraagd van ons personeel." Bij de Waalse vervoersmaatschappij TEC worden de contacten tussen buschauffeurs van en de politie opgedreven, "om iedereen gerust te stellen". TEC Luik-Verviers heeft ook beslist om de aanwezigheid van controleurs te verhogen.

Onze buurlanden houden hun reisadvies voor burgers die naar België willen afreizen voorlopig ongewijzigd, ondanks het verhoogde dreigingsniveau. Enkel het Verenigd Koninkrijk maakt in zijn reisadvies intussen al gewag van de antiterreuroperatie van gisteravond, maar raadt gewoon aan "waakzaam te blijven en het advies van de Belgische autoriteiten te volgen".

Dit zijn de mogelijke dreigingsniveaus in ons land:

De verschillende dreigingsniveaus zijn bepaald bij Koninklijk Besluit van 28 november 2006 tot uitvoering van de wet van 10 juli 2006:

• 'Niveau 1' of LAAG: "Als blijkt dat de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse niet bedreigd is."
• 'Niveau 2' of GEMIDDELD: "Als blijkt dat de dreiging tegen de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse weinig waarschijnlijk is."
• 'Niveau 3' of ERNSTIG: "Als blijkt dat de dreiging tegen de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse mogelijk en waarschijnlijk is."
• 'Niveau 4' of ZEER ERNSTIG: "Als blijkt dat de dreiging tegen de persoon, de groepering of de gebeurtenis die het voorwerp uitmaakt van de analyse ernstig en zeer nabij is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234