Dinsdag 16/08/2022

NieuwsKernenergie

‘Wat we nu beslissen over kernafval, heeft gevolgen voor honderden generaties’: volksraadpleging op komst

De kerncentrale in Doel.  Beeld Photo News
De kerncentrale in Doel.Beeld Photo News

Wat moeten we aanvangen met ons kernafval? De federale regering zal vandaag naar alle waarschijnlijkheid het licht op groen zetten voor een grote volksraadpleging daarover.

Dieter De Cleene en Jeroen Van Horenbeek

“De beslissing van de berging is er een die aan alle Belgen toekomt en niet alleen aan mij als minister of deze regering”, zegt federaal minister voor Energie Tinne Van der Straeten (Groen). “Het is dan niet meer dan logisch dat Belgen meebeslissen. De beslissing die we nemen over dit afval heeft gevolgen voor honderden toekomstige generaties.”

Het proces moet de vorm aannemen van een ‘maatschappelijke dialoog’, waaraan burgers, het middenveld, experts en de nucleaire sector deelnemen. De dialoog zal verlopen met burgerpanels, en moet volgens het kabinet van Van der Straeten “zonder taboes verschillende opties en alternatieven naast elkaar leggen”. Enkel zo zal een oplossing gedragen worden door de bevolking, klinkt het.

De grote dialoog is uitgewerkt met advies van schrijver en expert burgerparticipatie David Van Reybrouck, zal minstens 18 maanden in beslag nemen en moet in het najaar starten. De Koning Boudewijnstichting zal de volksraadpleging in goede banen leiden en moet de geloofwaardigheid van het proces garanderen.

Niet bindend

Dat moet leiden tot concrete conclusies en aanbevelingen. De burgers moeten zich onder meer uitspreken over boven- of ondergrondse berging van het afval en een locatie daarvoor. Helemaal bindend zijn hun beslissingen niet. “De aanbevelingen moeten in principe gevolgd worden”, verduidelijkt het kabinet-Van der Straeten. “Wijkt de overheid ervan af, dan moet ze dat motiveren.”

Opeenvolgende regeringen hebben een beslissing over de berging van kernafval voor zich uitgeschoven. Het hoogactief en langlevend nucleair afval, dat soms tot honderdduizenden jaren veilig moet worden afgeschermd, wordt vandaag nog bovengronds opgeslagen. België doet in de Boomse klei wel al meer dan veertig jaar onderzoek naar de geologische berging, waarbij het afval afgezonderd wordt in een stabiele laag diep onder de grond.

Volgens geoloog Manuel Sintubin (KU Leuven) is geologische berging de enige optie. “Om kernafval voor honderdduizenden jaren te isoleren kunnen we niet rekenen op bovengrondse opslag. Daarvoor zou je dan om de tachtig jaar een nieuwe opslagplaats moeten voorzien. Dat is het probleem afschuiven op de volgende generaties.” Over de locatie valt volgens Sintubin wel nog te discussiëren. “Naast de Boomse klei zijn ook de Ieperse klei en leigesteenten in de Ardennen geschikt. Of we kunnen internationaal samenwerken.”

Draagvlak voor de afvalopslag is meer dan ooit nodig, na de recente beslissing om twee kerncentrales langer open te houden in een poging om onze afhankelijkheid van gas te verminderen. De eis van Russisch president Vladimir Poetin om gas voortaan in roebels te betalen, brengt onze bevoorrading vooralsnog niet in het gedrang, klinkt het op het kabinet-Van der Straeten. “Maar we volgen de situatie elke dag op.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234