Vrijdag 16/04/2021

Background

Wat was de Bende van Nijvel?

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Er is mogelijk eindelijk een doorbraak in het onderzoek naar de Bende van Nijvel: de speurders hebben maandaag een man opgepakt die bekentenissen zou afgelegd hebben. De beruchte bende pleegde in de jaren 80 verschillende gewelddadige overvallen. Daarbij vielen in totaal 28 doden, maar wie was de Bende van Nijvel ook alweer?

De Bende van Nijvel- die zijn naam kreeg na de inbraak in een Colruyt in Nijvel- hield in 1982, 1983 en 1985 België in zijn greep met een reeks overvallen. De leden werden tot op vandaag nooit ontmaskerd en het onderzoek verliep van dag één stroef. Daardoor is er meermaals geopperd dat het om een organisatie ging met politieke motieven die bescherming kreeg van hogerhand, maar bewijzen voor die stelling zijn er nooit gevonden.

Rijkswacht in de val gelokt
De Bende van Nijvel liet voor het eerst van zich horen in 1982 na een diefstal uit een wapenwinkel in Dinant. Het was meteen duidelijk dat de bende geweld niet schuwde. In 1982 en 1983 volgde er een reeks gewelddadige roofovervallen, carjackings en inbraken. Bij de inbraak in de Colruyt werden een man en een vrouw die kwamen tanken gedood. Een rijkswachtpatrouille werd beschoten en nadien in de val gelokt. Eén rijkswachter kwam om, de andere werd voor dood achtergelaten.

Bloedige overvallen
In 1984 bleef het stil rond de bende, maar in 1985 sloegen ze harder toe dan ooit: vrijdag 27 september '85 staat in menig Belgisch geheugen gegrift. Twee overvallen op twee verschillende filialen van Delhaize maakten acht dodelijke slachtoffers. Eerst werd het filiaal in Eigenbrakel overvallen (3 doden) en minder dan een half uur later dat in Overijse (5 doden). De laatste overval op een Delhaize-filiaal in Aalst op 9 november 1985 was de bloedigste van allemaal: acht doden.

Drie leiders
De bende bestond volgens het onderzoek uit drie leiders: 'de reus', die de overvallen leidde, 'de killer', die het meeste moorden pleegde en 'de 'chauffeur. Volgens getuigen kwam 'de killer' om bij de overval in Aalst. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor 23 van de 28 doden. Na de overval in Aalst werd het stil rond de Bende van Nijvel.

Geen resultaat
Het onderzoek naar de Bende van Nijvel bleef tot dusver zonder concreet resultaat. Dat kwam onder meer doordat het aanvankelijk verspreid was over arrondissementen en politiediensten die meer oog leken te hebben voor elkaar en voor de publieke opinie, dan voor de waarheid. In 2004 zochten speurders- zonder resultaat- naar het lichaam van 'de killer' in het bos van La Houssière. Er doken toen wel twee kogels, twee kogelhulzen, een jas, een uurwerk en oude munten op. Ook in 2005 werd er nog een zoektocht georganiseerd, maar ook deze keer zonder resultaat. In 2010 werd gezocht in het kanaal in de buurt van Ronquières, ook ditmaal zonder resultaat.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Officieel verdacht
Van de overvallen in 1985 werd slechts een keer iemand officieel verdacht: Philippe De Staercke, een beroepsmisdadiger die in 1987 tot twintig jaar cel werd veroordeeld voor een reeks andere feiten. In mei 2001 werden de beschuldigingen tegen hem in verband met de Bende van Nijvel ingetrokken bij gebrek aan bewijs. De Staercke zou voor de overval in Aalst op verkenningstocht zijn geweest.

Patrick Haemers
In de media werden ook ex-rijkswachters Madani Bouhouche en Robert Beijer als betrokkenen genoemd, evenals hun vroegere kennis Jean Bultot. Hoewel Bouhouche en Beijer een reeks spraakmakende misdrijven op hun kerfstok hebben, zijn er geen concrete bewijzen die hen verbinden met de Bende van Nijvel. Ook werd Patrick Haemers verdacht deel uit te maken van de bende. De gewelddadige aanpak leek erg op die van de bende Haemers. In het onderzoek naar de Bende van Nijvel is sprake van 'de reus'. Dit profiel werd geassocieerd met Patrick Haemers, vanwege zijn lengte.

Nieuwe impuls
Het onderzoek dreigde in de late jaren negentig stil te vallen, maar kreeg in 1998 een nieuwe impuls door een tweede parlementaire enquête, geleid door Tony Van Parys. De eindconclusie was dat sporen naar extreemrechtse militanten, vermeende banden met de rijkswacht en geheime diensten wel waren onderzocht door de speurders, maar niet tot concrete verdenkingen hadden geleid.

Verjaard?
In 2015 zullen alle overvallen van de Bende van Nijvel verjaard zijn. De procureur-generaal van Luik, Christian De Valkeneer, heeft onlangs voorgesteld om de verjaringstermijn in het dossier op te trekken van 30 naar 40 jaar. Dit zou voor het bendedossier de verjaardatum uitstellen naar november 2025. "Tegen die datum kunnen we veronderstellen dat het merendeel van de daders overleden is of zeer oud zal zijn. Men zou zo dus kunnen aantonen dat er alles aan gedaan is om hen te ontmaskeren. Nu is dat nog niet het geval. De evoluties in het onderzoek zijn echt hoopgevend", aldus De Valkeneer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234