Donderdag 24/09/2020
Beeld DM

Standpunt

Wat te doen: stilletjes hopen dat de slinger ooit weer terugkeert of even stilletjes mee schuiven naar een rechtser rechts?

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Toeval bestaat. Uitgerekend op het moment waarop Annegret Kramp-Karrenbauer, partijleider van de Duitse christendemocratische CDU, beslist om er de brui aan te geven, raakt de Nederlandse christendemocratische CDA almaar dieper verscheurd over de vraag van de regionale Brabantse afdeling om samen te werken met het radicaal-rechtse Forum voor Democratie van Thierry Baudet.

Directe aanleiding voor het opstappen van Kramp-Karrenbauer, ofte ‘AKK’, is de politieke crisis in de Duitse deelstaat Thüringen. Een liberale regeringsleider werd er verkozen met steun van de lokale CDU én van de radicaal-rechtse AfD. De deelregering diende intussen alweer haar ontslag in, maar de schok over de samenwerking met radicaal-rechts blijft nazinderen. Kramp-Karrenbauer kreeg haar partij niet meer op één lijn, en gaat daarom zelf maar weg.

Exact hetzelfde is aan het gebeuren in de Nederlandse provincie Brabant. Ook daar proberen liberalen en christendemocraten een regering op de been te brengen met hulp van radicaal-rechts. Ook hier is de verdeeldheid diep.

Beide discussies tonen aan dat de West-Europese christendemocratie naar adem hapt. In analyses over de neergang van klassieke, Europese middenpartijen gaat altijd veel aandacht naar de bodemkoers waarop menig socialistische partij dobbert. Eigenlijk worden christendemocratische partijen veel fundamenteler in het voortbestaan bedreigd.

Dat het interne meningsverschil zich toespitst op de omgang met radicale partijen, is geen toeval. De christendemocratie staat per definitie voor een politiek van bemiddeling en matiging en van het zachtjes laten indalen van beleid via zuil en middenveld. Het is juist die politieke compromiscultuur die door vele individuele burgers verworpen wordt. Zegevierende radicale partijen zijn daar de actuele illustratie van.

Voor christendemocraten is dat een ernstig probleem. Wat blijft immers nog overeind van de eigen ideologie als het hele idee van beleid via bemiddeling wegsmelt? Vertwijfeld wordt een nieuwe koers gezocht. Wat te doen: stilletjes hopen dat de slinger ooit weer terugkeert of even stilletjes mee schuiven naar een rechtser rechts? De interne conflicten in Duitsland en Nederland tonen dat het bang en blind tasten is naar de juiste positie.

De analyse geldt ook voor Vlaanderen. De situatie is anders, maar ook de koers van CD&V is geïnspireerd door de lange schaduw van rechts en radicaal-rechts. Waarom hangt CD&V zo nadrukkelijk het karretje achter dat van de N-VA? Omdat de partij als de dood is voor het effect van een verenigde, radicaliserende rechtse oppositie van N-VA en VB. Die angst is begrijpelijk, maar de beschutting die CD&V zoekt onder de paraplu van N-VA roept wel een nieuwe existentiële vraag op: waarom nog christendemocraat stemmen als de partij aanschurkt tegen een groter en luider alternatief?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234