Woensdag 02/12/2020

Achtergrond

Wat met de kerstexamens? ‘In juni is voorzichtig gedelibereerd. Nu moeten we weten waar we staan’

Sfeerbeeld uit een klas van het GO!-lyceum in Gent.Beeld © Eric de Mildt

Hoe zullen de kerstexamens eruitzien? Die vraag ligt deze week voor op een overleg. Volgens Lieven Boeve, topman van het katholiek onderwijs, zouden er weleens veel heroriënteringen kunnen volgen na de examens.

De herfstvakantie mag dan nog maar net afgelopen zijn, over vijf weken begint de kerstvakantie alweer. Veel tijd om te wennen aan het nieuwe deeltijds afstandsonderwijs in de tweede en derde graad van het secundair onderwijs is er dus niet: de kerstexamens komen stilaan erg dichtbij.

“Ouders vragen nu al hoe het zit met die examens”, zegt Marc Vanderzande, directeur van het Instituut Heilig Hart in Kalmthout. “En ook leerlingen willen zich voorbereiden natuurlijk.”

Sowieso zijn de kerstexamens een belangrijke graadmeter voor leerlingen, maar dit jaar is dat wellicht nog iets meer het geval. “Vorig schooljaar hebben leerlingen geen examens gehad op het einde van het schooljaar”, zegt Ann Blomme, directeur van het GO! Lyceum in Gent. “Wij willen weten waar zij staan, zodat we weten hoe we vanaf januari al dan niet moeten remediëren en we leerlingen feedback kunnen geven over hun leerproces. Dat vinden wij belangrijk om de leerlingen duidelijk mee te geven wat er goed loopt en waar ze verder op moeten inzetten.”

Ook Lieven Boeve wees daar al op in Het journaal bij VRT. “Ik denk dat we weten dat er in juni voorzichtig gedelibereerd is door scholen, vaak omdat ze niet alle informatie hadden om die beslissing te maken. Daarom dat het nu zo belangrijk is om een stand van zaken op te maken en eventueel leerlingen te heroriënteren.”

Pedagoge Charlotte Struyve (Viveshogeschool) waarschuwt dat die kerstexamens “niet zaligmakend zijn”. “Als we horen dat leerlingen achterstand opgebouwd hebben, moeten we hen ook voldoende tijd geven om die achterstand in te halen”, zegt ze. “Kunnen we de periode van september tot december beschouwen als voldoende lang om dat in te halen? Of gunnen we onszelf de tijd tot juni? Zeker voor leerlingen die met een achterstand begonnen, is het misschien zinvoller om te kijken naar de progressie ze gemaakt hebben sinds september.”

Organisatie

Hoe de examens georganiseerd zullen worden, verschilt sterk van school tot school, net zoals ook het deeltijds afstandsonderwijs verschillend aangepakt wordt in elke school. “Normaal vinden examens plaats in de voormiddag, nu zal dat zowel in de voor- als namiddag gebeuren”, zegt Blomme. “Zo zijn er de helft minder leerlingen op school en kunnen we de examens veilig organiseren.”

Vanderzande daarentegen is geen fan van zo’n regeling. “Het geeft leerlingen die in de namiddag examens hebben volgens mij minder tijd om te studeren. Liever zouden we de tweede en derde graad allebei in de voormiddag laten komen, maar met een ander beginuur, zodat ze niet allemaal samen op de baan zijn. Morgen komt het schoolbestuur daarover samen.” Al voelt hij er zich niet helemaal comfortabel bij dat de school de beslissing zelf moet nemen. Eigenlijk hoopt hij op uitsluitsel van bovenaf.

Al is het maar de vraag of dat er komt. Volgens het kabinet van Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) is het aan de scholen om te oordelen. “Scholen zijn vrij om zelf te beslissen hoe ze de examens organiseren”, zegt woordvoerder Michaël Devoldere. “In de praktijk zit daar normaal wel wat uniformiteit in. Dat willen we nu ook graag bekomen, via enkele richtlijnen.” Woensdag vindt er daarom een overleg plaats tussen het departement Onderwijs en de koepels. Al gaan die laatste ervan uit dat het om een voorbereidende vergadering gaat, zonder dat er meteen richtlijnen volgen.

Wel vraagt het katholiek onderwijs om een juridisch kader voor het examineren van leerstof die enkel gegeven wordt tijdens het afstandsonderwijs. “Onze juristen waarschuwen dat scholen in een grijze zone terecht dreigen te komen als ouders achteraf een klacht indienen over die leerstof”, zegt woordvoerder Pieter-Jan Crombez. Volgens het kabinet-Weyts is dat niet nodig. “Scholen kunnen dat zelf regelen via het schoolreglement”, zegt Devoldere.

‘Vlaams onderwijs is niet voorbereid op gevolgen corona’

Het Vlaams Parlement richtte naar aanleiding van de eerste coronagolf een tijdelijke commissie op om het beleid te evolueren. Maandag waren onderwijsexperts Kristof De Witte (KU Leuven), Tim Surma (Thomas More) en Dirk Van Damme (OESO) daar te gast.

Van Damme benadrukte dat de Vlaamse scholen eigenlijk niet voorbereid waren op de coronapandemie en het afstandsonderwijs dat ze noodgedwongen moesten organiseren. “Er was geen plan voor afstandsonderwijs en de ICT-investeringen zijn al jaren veel te laag, ook bij een normale gang van zaken”, zei hij. Hij verwees naar het internationale Talis-onderwijsonderzoek uit 2018. “Slechts 38 procent van de leerkrachten gaf aan dat ze geregeld ICT gebruiken in het onderwijsproces. Vlaanderen bengelt daarmee onderaan de ranking, net na Zuid-Afrika. Dat is eigenlijk vrij dramatisch.”

Op korte termijn moeten scholen vooral niet te veel focussen op het inhalen van de verloren lestijd, vindt de OESO-expert. Wel moet het onderwijs het curriculum herdenken en prioriteiten stellen voor de eindtermen. “Anders plaats je leraren en scholen voor een onmogelijke opdracht.” (BELGA)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234