Dinsdag 22/10/2019

Oude dag

Wat mag een jaar ouder worden kosten?

'Leg vast wat een extra levensjaar mag kosten', zegt gezondheidseconoom Lieven Annemans. Want alleen zo kan onze zorg goed én betaalbaar blijven. 'Maar het betekent niet dat we mensen zullen zeggen dat ze niet meer behandeld mogen worden.'

Het is een discussie die al lang woedt: wat moet er gebeuren om onze gezondheidszorg betaalbaar te houden? Besparen is één, maar met een bevolking die steeds ouder wordt en een gezondheidsindustrie die innovatieve behandeling na levensreddend geneesmiddel in de markt zet, is dat dweilen met de kraan open.

Een betere organisatie van de zorg is twee, en daarin heeft minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) recent een eerste stap gezet met haar ziekenhuisplan. Maar een derde en niet onbelangrijke poot van die oefening ligt volgens gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent) in het duidelijke signaal dat de overheid aan de farma-industrie moet geven.

"Natuurlijk blijft het doel mensen langer te laten leven, en dan liefst op een kwalitatieve manier. Bovendien komen er fantastische medische innovaties op ons af, waarmee we nog meer ziekten kunnen genezen en mensen. Alleen: sommige van die behandelingen zijn verschrikkelijk duur en die kunnen we niet allemaal terugbetalen. Ik weet wel dat onderzoek en ontwikkeling veel geld kost, maar we moeten de farma-industrie duidelijk maken dat we om dat doel te bereiken niet over al het geld van de wereld beschikken."

Dus pleit Annemans nu voor de invoering van duidelijke grenzen aan wat één gewonnen levensjaar aan de maatschappij mag kosten. "De Wereldgezondheidsorganisatie suggereert voor een land met de bevolking en de welvaart van België een kostprijs van 40.000 euro per gewonnen gezond levensjaar. Dat betekent dat we nog altijd mensen met kanker of andere levensbedreigende ziekten zullen helpen, ook als de behandeling 60.000 euro kost - op voorwaarde dat de patiënt dankzij die behandeling twee jaar langer leeft.

"Leggen we die grens niet vast, dan denkt de industrie dat ze de volgende keer 100.000 euro voor zo'n behandeling kan vragen. Als we daar steeds in meegaan, staan we binnenkort met onze rug tegen de muur."

In Nederland is grens er al

Nederland heeft daarom al in 2015 zo'n grens vastgelegd. Of beter: drie grenzen, legt Annemans uit. "Voor niet zo ernstige ziekten wil Nederland 20.000 euro per gewonnen levensjaar betalen, voor matige ziekten 50.000 euro en voor ernstige ziekten 100.000 euro.

"In Groot-Brittannië ligt nu een voorstel op tafel om een tweede grens van 100.000 pond voor heel ernstige ziekten in te voeren, boven op de al bestaande van 30.000 pond. Voor zo'n systeem ben ik ook gewonnen: als een ziekte niet levensbedreigend is of de patiënt veel pijn bezorgt, maar enkel een comfortprobleem is, mag die grens gerust wat lager liggen."

Maakt u zich dus geen zorgen: het is niet Annemans' plan om artsen binnenkort met een prijslijst naast uw ziekbed te laten staan, en als u te oud bent of uw behandeling te duur is voor het verwachte resultaat: pech gehad.

"Zover zal het niet komen, denk ik", zegt Annemans. "Als de farma-industrie weet waar ze aan toe zijn, zullen ze zich wel aanpassen. Nu vragen ze veel hogere prijzen omdat er geen grens is en ze verwachten dat de overheid de behandeling wel zal terugbetalen. Eens de grenzen duidelijk, zullen ze dat niet meer doen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234