Vrijdag 30/09/2022

AchtergrondStudentenkoten

Wat kunnen we leren van studentenhuisvesting in het buitenland? ‘Ik dacht even dat ik in een tentje terecht zou komen’

Deense studenten vieren dat ze hun diploma voor het middelbaar onderwijs op zak hebben.  Beeld AFP
Deense studenten vieren dat ze hun diploma voor het middelbaar onderwijs op zak hebben.Beeld AFP

Het tekort aan studentenwoningen is niet alleen in Vlaanderen een probleem. Ook andere landen kampen met een schaarste op vlak van studentenhuisvesting. Wat kunnen Vlaamse studentensteden leren uit het buitenland? ‘Als we in België hetzelfde systeem hadden, zou ik hier wel op kot gezeten hebben.’

Kelly Van Droogenbroeck en Luka De Kinder

1.500 euro per maand voor een studio van 12 vierkante meter. Dat is hoeveel de Belgische Tina De Bruyn Carlier (24) in het voorjaar van 2020 betaalde voor haar verblijf als Erasmusstudent in Kopenhagen. Ze was al vroeg aan haar zoektocht begonnen, maar door de afstand en haar gebrekkige kennis van de taal bleek het moeilijk om zich een weg door de Deense huurmarkt te banen.

“Ik heb even gedacht dat ik op een grasveld in een Quechua-tentje zou terechtkomen”, getuigt De Bruyn Carlier. Uiteindelijk lukte het haar om een kamer in een goed uitgerust studentencomplex te vinden, al kostte het haar ouders een klein fortuin. “Ik had dan nog het geluk dat ik de goedkoopste kamer toegewezen kreeg. Andere kamers kostten tot 2.000 euro per maand”, zegt de ex-studente.

Voorbeeldsteden

Nochtans is Kopenhagen een van de Europese universiteitssteden die volgens VUB-onderzoek door innovatieve maatregelen studentenhuisvesting betaalbaar wil maken. Zo motiveert de stad woningbouwcorporaties om creatief om te springen met andere vormen van huisvesting. Onder meer lege ouderenwoningen en containers kregen al een nieuwe toekomst als studentenkamers.

Bovendien bepalen de corporaties de huurprijzen deels op basis van de individuele omstandigheden van de student, zoals het loon van de ouders en de gekozen studierichting. Vervolgens berekenen ze een bedrag dat voor de student betaalbaar zou moeten zijn. “De Denen zorgen goed voor hun eigen bevolking”, beweert De Bruyn Carlier. “Als we in België hetzelfde systeem hadden, zou ik hier wel op kot gezeten hebben.”

Luister

▶ Studenten vinden geen kot meer: ‘Ik zit al twee jaar op hotel, dat kost mij evenveel’

Lees ook

Hoe een kot schaars en onbetaalbaar wordt: ‘Ik verhuur al 38 jaar koten, maar dit maakte ik nog nooit mee’

Een kot pas vanaf 500 euro? ‘Goedkoper kan ook, maar dan trekt het vaak op niks’

Kot dreigt onbetaalbaar te worden, vrezen studenten: ‘Het manifesteert zich overal’

Volgens Joren Sansen, een van de onderzoekers die meewerkt aan de VUB-studie, heeft ook de Nederlandse stad Groningen een sterk beleid voor studentenhuisvesting ontwikkeld. Uit de VUB-studie blijkt dat de stad de voorbije twintig jaar volop inzette op de bouw van studentenwoningen, waardoor vraag en aanbod weer in evenwicht kwamen. Omdat de private huurmarkt in 2019 kampte met een kwaliteitsprobleem kondigde de stad nog meer eigen nieuwbouwprojecten aan. In combinatie met een verbod op nieuwe private kamers wil de stad de controle herwinnen over de prijs en kwaliteit van studentenwoningen.

…of toch niet?

Hoewel Groningen op papier uitblinkt, lijkt de stad de studentenstroom in de praktijk moeilijk te kunnen opvangen. Vier jaar geleden moesten studenten nog noodgedwongen kamperen in een tentenkamp. Vooral studenten uit het buitenland vinden moeilijk hun weg in het Groningse doolhof van studentenkamers. Dat bevestigt Marinus Jongman, voormalig voorzitter van de studentenvakbond.

“Internationale studenten zijn niet overal even welkom. Veel Nederlandse studenten verkiezen huisgenoten die dezelfde taal spreken en zetten in grote letters ‘no internationals’ boven hun advertenties (in Nederland kiezen niet de verhuurders, maar de huisgenoten wie in het studentenhuis komt wonen, KVD/LDK). Bovendien weten buitenlanders niet waar ze op voorhand kunnen zoeken, waardoor ze in het begin van het academiejaar onmiddellijk een kamer nodig hebben. September is een nachtmerrie.”

Daarom organiseren de gemeente en de universiteit elk jaar een piekopvang met extra slaapzalen in leegstaande gebouwen. “Dat er meer studentenwoningen worden bijgebouwd is geweldig, maar het is maar een deel van de oplossing voor het grote aandeel nieuwe studenten dat er elk jaar bijkomt”, zegt Jongman.

Volgens hem moeten vooral buitenlandse studenten voor hun aankomst een betere toegang tot informatie krijgen. “Ze weten vaak niet waar ze aan beginnen, sturen berichten naar driehonderd kamers zonder antwoord te krijgen en belanden de eerste maand in een grote zaal zonder privacy.”

Samenwerking

Een innovatief beleid betekent dus niet dat studenten probleemloos onderdak vinden. In de praktijk voelt zowat elke Europese studentenstad de gevolgen van de toenemende internationalisering en democratisering van het hoger onderwijs. Hoe groter universiteiten worden, hoe meer hun thuisstad uit haar voegen barst.

Kunnen we dan helemaal niets leren uit het buitenland? Toch wel. Maar volgens Sansen is het vooral belangrijk om het beleid van internationale steden als inspiratie te gebruiken en niet zozeer als handleiding. Elke studentenstad heeft haar unieke problemen en behoeften, maar dat mag hen niet tegenhouden om uit elkaars oplossingen te leren.

In Nederland zetten universiteiten sinds een jaar meer in op samenwerking. Dat vertelt Jolan de Bie, directeur van het Nederlandse kenniscentrum voor studentenhuisvesting Kences: “Als universiteiten dezelfde opleiding aanbieden, kan de universiteit met de minste kamers studenten doorverwijzen naar de universiteit die nog meer plek heeft.” Daarvoor is er wel eerst nood aan duidelijke cijfers over het aantal studenten en hun noden in elke stad.

Een betere dataverzameling was ook een van de suggesties van Nederlands onderzoek naar de beste studentenstad. Daarnaast bleken ook huurteams waardevolle investeringen. De taak van zulke teams bestaat eruit studenten van a tot z te begeleiden bij de zoektocht naar een kamer. Als we onze noorderburen mogen geloven, zijn heldere communicatie en informatie dus de (kot)sleutel tot succes.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234