Zondag 25/09/2022

Asiel

Wat krijgen asielzoekers die terug moeten nog?

Premier Mark Rutte wordt door de pers opgewacht als hij het Ministerie van Algemene Zaken verlaat nadat beraad tussen VVD en PvdA over de opvang van illegalen voorlopig is stilgelegd. De top van de coalitie praat over de vraag of uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland recht hebben op opvang en eten ('bed, bad en brood'). Beeld ANP
Premier Mark Rutte wordt door de pers opgewacht als hij het Ministerie van Algemene Zaken verlaat nadat beraad tussen VVD en PvdA over de opvang van illegalen voorlopig is stilgelegd. De top van de coalitie praat over de vraag of uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland recht hebben op opvang en eten ('bed, bad en brood').Beeld ANP

De Nederlandse regeringspartners kibbelen nog steeds over de vraag of uitgeprocedeerde asielzoekers recht hebben op nachtopvang, eten en een douche. Zo'n 'brood, bed en bad'-debat dringt zich volgens vluchtelingenorganisaties bij ons ook op.

MAARTEN RABAEY

In Nederland stonden de twee regeringspartijen gisterenavond nog steeds lijnrecht tegenover elkaar - en dat zal bovendien nog tot maandag zo zijn want in Nederland zetten ze een regeringscrisis tijdens het weekend even aan de kant.

De PvdA van Diederik Samsom meent dat Nederland na een kritische uitspraak van de Raad van Europa basisvoorzieningen aan alle uitgeprocedeerden moet bieden. Die uitspraak uit Straatsburg laat ruimte open voor interpretatie. De VVD meent dat Nederland vrij is een eigen beleid te voeren. De partij van premier Rutte wil uitgeprocedeerde asielzoekers stimuleren terug te keren naar het land van herkomst. 'Bed, bad en brood' zou volgens de VVD een averechts effect hebben. Daarmee zit de VVD op dezelfde lijn als de Belgische meerderheid.

Liefdadigheid

België vangt volgens het kabinet van staatssecretaris Francken (N-VA) en Fedasil maar twee groepen mensen op: uitgeprocedeerden die vrijwillig wensen terug te keren en uitgeprocedeerde gezinnen met kinderen, die wettelijk verplicht moeten worden opgevangen. Alle anderen verdwijnen met een bevel het grondgebied te verlaten in de illegaliteit, waar ze afhankelijk worden van liefdadigheid (zoals de jaarlijkse winteropvang) of uitgebuit worden.

De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) vangt de 'vrijwillige terugkeerders' nu tijdelijk op in vier opvangcentra, Arendonk, Poelkapelle, Sint-Truiden en Jodoigne. Daar krijgen ze een maand 'intensieve begeleiding met oog op vertrek'.

Anders zou het gesteld moeten zijn met uitgeprocedeerden die kinderen hebben. Zij hebben recht op verblijf tot hun jongste kind meerderjarig is. Volgens een Koninklijk Besluit van juni 2004 hebben minderjarigen en hun ouders die zonder wettig verblijf met hun ouders in België wonen, en van wie het OCMW vooraf vaststelde dat ze behoeftig zijn, recht op materiële steun in een opvangcentrum. Deze gezinnen moeten hopen dat ze kunnen aankloppen bij een begrijpend OCMW.

Elke gemeente anders

Maar een eenduidig beleid is er niet. Elke gemeente houdt er een andere praktijk op na. Vallen ze echt zonder dak boven hun hoofd, dan krijgen ze van de federale overheid maar één opvangcentrum aangeboden in Holsbeek. Daarop hebben vluchtelingenorganisaties kritiek, omdat het centrum tijdelijk is én de gezinnen enkel sensibiliseert om terug te keren.

"Het is goed om met uitgeprocedeerde gezinnen rustig te praten over hun toekomstsituatie maar nu focust men énkel op terugkeer. Die aanpak is te eenzijdig. Velen die er mee geconfronteerd worden schrikken en verdwijnen in de illegaliteit wat voor niemand goed is", zegt Didier Vanderslycke van vluchtelingenorganisatie ORBIT vzw.

"We moeten daarom afleren dat oriënteren enkel gericht is op een one way-ticket. Ook al kan het in een vertrek uitmonden, we zijn verplicht alle wettelijke toekomstopties te overlopen. In de tussentijd vinden wij het ook nodig voor alle mensen zonder papieren om het brood, bed & bad-recht hier toe te passen door het systeem van winteropvang uit te breiden over het hele jaar. Op die manier vermijd je dat mensen in mensonwaardige situaties terechtkomen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234