Maandag 30/11/2020

OpinieDanny Ronaldo

Wat kan een clown in coronatijd?

Danny Ronaldo.Beeld RV

Danny Ronaldo is circusartiest. Hij behoort tot de zesde generatie van een van de bekendste circusfamilies van het land.

Mijn vader vertelde me zo vaak over mijn overgrootvader, die na de beurscrash van 1930 zijn rondreizende houten theater moest sluiten. Hij bleef dromen van zijn theater terwijl hij elke dag in de fabriek ging werken. De oorlog die volgde, deed de imposante theaterkaravaan voorgoed verdwijnen.

Ach, mijn vader vertelde zo vaak over onze familiekroniek. En toch, toch was ik vergeten dat het werkelijk kon gebeuren. Niet dat ik me niet dikwijls afvroeg of het goed genoeg was wat we deden. Uren heb ik wakker gelegen en me afgevraagd of het publiek ons nog wil zien. Of ik mezelf zou kunnen blijven? Of mijn emoties en mijn verlangen naar schoonheid wel altijd zouden kunnen samengaan met de verlangens van het publiek? 

Maar steeds kwam ik uit bij de gedachte dat er ergens in de wereld weer een publiek zou zijn om onze voorstellingen mee te kunnen delen. Nooit heb ik er één seconde aan gedacht dat er een dag zou kunnen komen dat het nergens in die wereld nog toegestaan zou zijn om een voorstelling te spelen. Het virus heeft me ruw uit mijn trotse, kinderlijke droom gehaald. De maatregelen van de voorbije weken halen heel de zin van mijn bestaan onderuit. Want ik ben alleen maar de clown, en zonder publiek heb ik geen betekenis.

Toch is deze crisis ergens goed voor. Ze helpt je te relativeren. Het is goed om te zien dat cultuur en natuur in evenwicht moeten blijven. Dat een boom evenveel schoonheid in zich draagt dan de mooiste acteur of beste danser.

Circus Ronaldo.Beeld Stefaan Temmerman

Coronatijd betekent tijd. Een tijd die tijd geeft. Tijd om stil te vallen. Tijd om op te geven. Tijd om eventjes te sterven... en het mag. Samen met mijn zoon Pepijn creëren en repeteren we voort aan onze nieuwe voorstelling Sono Io?, die normaal deze zomer op Theater op de Markt in Hasselt in première zou gaan. De personages van de twee clowns worden nu mee vormgegeven door de coronatijd. Want deze dagen hebben iets van Samuel Becketts Wachten op Godot: in dit geval zijn het een vader en een zoon die eenzaam, zonder hulp van buitenaf, iets proberen dat morgen misschien geen zin meer heeft.

Het wordt een herkenbaar wachten op de komst van iemand met goed nieuws dat alles weer kleur en zin zal geven. Tot dan is er tijd... En tijd wekt ook chaos, simpelweg omdat het mag.

Onze voorstelling hoeft morgen niet af te zijn. We mogen afwijken, dromen, onze meest kinderlijke onverantwoordelijkheid de vrije teugel laten. We hoeven niet voorzichtig te zijn. Het is maar repetitie.

Misschien hoeft het zelfs nooit meer af te geraken. Maar in die zeeën van tijd en dit ronddwalen in kinderlijke dromen komt de grootste droom naar boven. Dat er plots een stem roept: ‘Het publiek komt binnen!’

Het lijkt een droom. En dat klinkt ineens niet meer zo poëtisch. Het is een realiteit. Maar we dromen gelukkig niet alleen. Als ik de reacties lees bij de foto’s en de berichten van Circus Ronaldo op sociale media, dan voel ik bij het publiek ook het verlangen groeien.

Een verlangen naar een diepe lach, naar een troostende herkenning. Een verlangen om samen met veel andere mensen te voelen hoe we samen lachen om hetzelfde. Het verlangen naar oude rituelen.

En zijn dat nu niet net de krachtlijnen van het circus? We kijken er geweldig naar uit om de jonge spelers van onze andere voorstelling Swing weer los te laten op het publiek, om Cinema Malfait eindelijk te laten vertrekken op tournee, om Sono Io? een nieuwe premièredatum te geven, en om het jaar af te sluiten met een warme serie kerstavonden van  De Wonderlijke Kerst van Circus Ronaldo.

Het is echter moeilijk om in te schatten hoe het landschap er zal uitzien de komende maanden, laat staan de volgende drie jaar.

En zal het coronavirus de vorm van circus voorgoed veranderen?

Gelukkig herinner ik me uit de verhalen van mijn voorouders dat circus zichzelf steeds weer uitvindt en zich van binnenuit steeds heeft kunnen aanpassen aan de veranderende tijd.

Naast de creatiemomenten voor de nieuwe voorstelling (die geladen mogen zijn met heimwee, koppigheid en melancholie) en naast het intens zoeken naar financiële oplossingen om Circus Ronaldo in leven te kunnen houden, zijn we nu ook samen creatief en praktisch aan het nadenken hoe we op een veilige manier kunnen blijven spelen in het post-coronatijdperk. Het geeft ons kracht om nieuwe wegen te zoeken, en meer dan ooit is er nood aan bruggenbouwers die met een helende schoonheid het vorige met het komende tijdperk verbinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234