Dinsdag 13/04/2021

Schietpartij Luik

Wat is terrorisme en wat niet?

Een vrouw omhelst een Luikse politieagent tijdens de minuut stilte.  Beeld Photo News
Een vrouw omhelst een Luikse politieagent tijdens de minuut stilte.Beeld Photo News

Of een aanslag zoals die in Luik een daad van terrorisme is, valt niet altijd onomwonden te zeggen. Cruciaal is wat de dader tot zijn actie heeft bewogen — en dat kan een mengeling van motieven zijn.

De vraag wat terrorisme is en wat niet, leidt vaak tot verhitte debatten. Zo klagen moslims geregeld dat geloofsgenoten die een aanslag plegen onmiddellijk doorgaan voor terroristen, terwijl een andersdenkende die precies hetzelfde doet al gauw "verward" en "onstabiel" wordt genoemd. Veel van die gevoeligheid vloeit uit een misvatting voort: dat terrorisme erger is dan elke andere vorm van blind geweld, met name. Dat is niet zo. Doden zijn doden. Of iets terrorisme is, doet er uitsluitend toe om de feiten te kunnen begrijpen en een herhaling tegen te gaan.

Dat ook bewindslui vaak nog worstelen met de definiëring van terrorisme, toonde binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) dinsdagavond in Terzake aan. "Om te spreken over terreur, moet er ook een opdrachtgever zijn", zo stelde hij daar – wat bijvoorbeeld zou betekenen dat de slachtpartij die de rechts-extremist Anders Behring Breivik zeven jaar geleden in Noorwegen aanrichtte, geen daad van terrorisme was.

Clandestien

De meeste specialisten zijn het erover eens dat ook één enkel individu terroristische daden kan plegen, zonder dat een ander daartoe aangezet heeft en zonder dat hij deel uitmaakt van een organisatie. Dat staat ook zo in de Belgische wet, die terrorisme omlijnt als "een clandestien georganiseerde actie of dreiging van actie met ideologische, politieke, etnische of religieuze bedoelingen, individueel of door een groep uitgevoerd, waarbij geweld wordt gepleegd".

Wat dus wel centraal staat, is het motief – en net dat valt soms moeilijk vast te stellen. Er zijn daders, zoals Breivik, die geen twijfel laten bestaan door geschriften achter te laten. Aanslagen in de naam van IS worden vaak gevolgd door een video waarin de terrorist zich als dusdanig kenbaar maakt. Maar het is niet altijd zo makkelijk en het loutere feit dat een individu er radicale ideeën op nahoudt, betekent nog niet dat iedere uitbarsting van die persoon ook doelbewust vanuit die overtuiging gebeurt.

Passanten herdenken de slachtoffers met bloemen.  Beeld Photo News
Passanten herdenken de slachtoffers met bloemen.Beeld Photo News

Toen Hicham Diop twee Schaarbeekse politieagenten met een mes te lijf ging in oktober 2016, werd de rekening vlug gemaakt. De dader was een moslim met linken naar radicale milieus. Dat volstond voor het gerecht om Diop als terrorist voor de rechtbank te sleuren. Maar de man bleek ook een hoogst persoonlijke wrok tegen de politie te koesteren – hij was ooit van de weg gemaaid door een politievoertuig – en uiteindelijk werd hij vrijgesproken voor de terroristische aard van zijn daad.

Kroon

In het geval van Benjamin Herman spelen er mogelijk meerdere motieven. Zo staat wel vast dat hij al een hekel had aan de politie vóór zijn bekering tot de islam. Dat hij eerst een man vermoordde met wie hij in de cel heeft gezeten, doet vermoeden dat zijn razernij niet louter ideologisch was. Een onversneden terrorist zou het risico niet nemen om al onderschept te worden vooraleer hij de kroon op zijn werk heeft gezet.

Pro terrorisme pleit dan weer dat hij "Allahoe akbar" riep en de poetsvrouw die hij gijzelde, vroeg of zij een moslim is. Maar zo’n religieus motief lijkt ook steeds vaker op een voorwendsel van wie geen levensverwachting meer heeft – een flinterdun laagje vernis op de door algehele woede ingegeven wens om met een knal te eindigen. De hamvraag is dan niet óf het een terreurdaad was, maar voor hoeveel procent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234