Woensdag 25/11/2020

Wat is er heerlijker dan ongecensureerd onnozel kunnen doen?

Ik ben nog te veel een jongske, te weinig een man. Mannen laten zich niet afleiden. Jongskes lopen een eindje mee, maar als ze ergens een bal zien liggen, beginnen ze te sjotten en vergeten ze al het andereOp een podium wil ik het denken zoveel mogelijk lamleggen. Dat is het plezantste wat er kan gebeuren

Cabaretier Wim Helsen en het gevecht met de gêne

Wim Helsen kastijdt zijn publiek, daagt het uit en dolt ermee. Datzelfde publiek omarmt hem. 'Vreemd genoeg heb ik vooral succes bij kinderen, gehandicapten en ouderen.' Gesprek met een begenadigd cabaretier over de niet aflatende zoektocht naar verbeelding en poëzie. 'De centrale vraag is en blijft: waar vind je plezier in?'

Door FILIP ROGIERS en YVES DESMET / FOTO STEPHAN VANFLETEREN

Boem shackalackalacka boem boem boem! Gij zijt naar hier gekomen! Tientallen, honderden, duizenden, tienduizenden, honderden duizenden, miljoenen, miljarden andere mensen niet! Zij hebben zich vergist.

(Uit: Bij mij zijt ge veilig)

Dat hij een talent had om mensen aan het lachen te brengen, en net iets meer, ontdekte hij als verkoper op Tupperwareavonden, een van zijn twaalf stielen voor hij het podium opstapte. En op een trouwfeest dat hij opluisterde, met de man die nu nog altijd zijn regisseur en klankbord is en met wie hij voor het eerst fratsen verzon bij de scouts: Randall Casaer. Dat er nog veel meer in zat, bleek op zijn eerste optreden in het Gentse café Bal Infernal en vervolgens op het Leids Cabaret Festival. Nederland ging eerst plat voor Heden soup, Vlaanderen volgde - met dank aan Canvas - en ging helemaal overstag met Bij mij zijt ge veilig. Kinderen en ouderen sloten hem in het hart als 'Vriend van de poëzie' in Man bijt hond en dit jaar ook als de 'Lustige lezer' die Jommekes en Suskes en Wiskes tot leven brengt.

Nu, zes jaar na de aha-erlebnis dat je ook zonder toneelschool een zaal kunt bespelen, staat hij aan de top. Wat hij aanraakt, verandert in goud. 'Helsenesk' is een adjectief geworden voor absurdistische humor. De Mortselaar gaat desondanks nog altijd zonder kapsones door het leven en nooit de straat op zonder pots op het soms verwarde hoofd.

U moet het hebben van meer dan de lach alleen. U wilt dat er in de zaal iets 'gebeurt'. Ebt dat verrassingseffect niet weg, nu iedereen Wim Helsen kent?

Wim Helsen: "Ik heb niet het gevoel dat alles wat ik aanraak in goud verandert. Het grote publiek ziet het niet altijd, maar dikwijls mislukt het ook. In Nederland trad ik tot voor een paar jaar op in Vara laat als het typetje Generaal Maurice. Een fundamenteel kwade en verongelijkte figuur, die altijd stond te sakkeren op het Nederlandse volk, door wie hij zich in de steek gelaten voelde. Ik was daar zelf zeer enthousiast over, de hoofdredacteur ook en nog een tiental andere mensen, maar het publiek lustte Generaal Maurice niet. Hij was blijkbaar te agressief om aan te slaan. Ik val Generaal Maurice niet af. Ik vind het nog altijd goed, maar de context zat niet juist. Zelfs de beste ideeën kunnen plat vallen als ze in de verkeerde context zitten. De 'Vrienden van de poëzie' paste wel perfect in Man bijt hond."

Groeit er na al die jaren geen vertrouwen in het metier? U weet toch wat werkt en wat niet?

"Nee. Voor ik zelf begon, keek ik ook zo naar humoristen die in mijn ogen iets betekenden, zoals Hugo Matthysen. Alsof het allemaal vanzelf kwam. Quod non. Je moet het telkens opnieuw uitvinden. Het enige wat je erbij krijgt door de ervaring is dat je meer mogelijkheden begint te zien. Daar droom ik van. Dat wou ik van meet af aan: de mogelijkheid scheppen om dingen te maken. Je moet met die mogelijkheden kunnen omgaan, je moet er ook wat zelfvertrouwen voor hebben.

"Het is gegaan zoals ik het wou. Mijn eerste doel was om tijd en ruimte te creëren, waardoor ik al mijn aandacht en energie daarop kon concentreren, wat betekende dat ik geen andere jobs meer hoefde te doen. Mijn volgende betrachting was zoveel mogelijk te kunnen spelen. Wat ook gelukt is. En van het een kwam het ander. Aanvankelijk wou ik bekend genoeg worden in Nederland om zalen te vullen. Ik hoopte dat ik in Vlaanderen anoniem rond kon blijven banjeren. Mislukt. (lacht)

"Ik heb toch altijd opnieuw het gevoel dat ik het waar moet maken, mij moet bewijzen. Ik ben nooit gerust."

Wim Helsen voelt zich nooit veilig?

"Eigenlijk niet, nee. (lacht) Dat maakt het ook verslavend, want als het dan lukt... Ja, dat is verrukkelijk."

Leg eens uit: wanneer lukt het?

"De basis is: geloof. Overtuiging. Je moet voor de volle honderd procent geloven in wat je staat te doen op zo'n podium. Dat is er niet altijd. Je kunt in een zaal komen waar mensen van bij het begin over je heen vallen met applaus en buldergelach. Dat doet u boven uzelf uitstijgen. Maar soms, in een zaaltje in het hoge noorden van Nederland, kan het net zogoed gebeuren dat het het eerste kwartier zeer kil blijft in de zaal. Dan dreigt de grond van onder je voeten te zakken. Dan is het zaak je aandacht niet te laten afleiden van wat je doet naar de snelle reactie van het publiek. Je moet in de eerste plaats jezelf amuseren. Als zo'n zaal dan toch ontdooit, is de overwinning des te fantastischer. En lukt het niet, dan heb ik mezelf toch geamuseerd."

In Heden soup en Bij mij zijt ge veilig zette u tragische figuren neer. Gevaarlijke mannen ook, met al hun frustraties en hun onblusbare behoefte om mensen te dwingen hen graag te zien. Wordt het soms niet akelig in uw hoofd als u zich zo overtuigend in die personages inleeft?

"Dat is dubbel. Aan de ene kant vertegenwoordigen die personages zowat alles wat ik verafschuw, al zijn het daarbuiten ook maar mensen. Aan de andere kant geeft het een fantastisch gevoel als je er een zaal mee kunt doen lachen en bang maken. Dat lukt het best als ze zich veilig en op hun gemak voelen. Soms voel ik dat vooraan op het podium, dat de mensen eerst zitten te lachen maar dan ineens denken: 'Wat krijgt die nu plots?' Zalig gevoel is dat. Op dat moment is het nooit akelig."

Bestudeert u de psyche van die personages? De televisiepredikant of de 'verongelijkte extremist', zoals u ze noemde?

"Toen ik Bij mij zijt ge veilig aan het maken was, heb ik meer dan eens naar de Canvasreeks over Adolf Hitler gekeken. Ik heb ook zijn biografie verslonden en die van Mao. Fascinerend aan Hitler was dat zijn enige echt grote talent het redenaarschap was, het toespreken en bezielen van mensen. In de Canvasreeks zit er een getuigenis van een Duitser die naar zo'n toespraak in een bierhal was geweest en zich de volgende dag, toen hij de speech in de krant gedrukt zag, vertwijfeld afvroeg hoe het hem zo op sleeptouw had kunnen nemen? Hij begreep niet wat er met hem was gebeurd, want toen hij die toespraak las, vond hij ze alleen maar eng, akelig, kortzichtig en dom.

"Als je die beelden van zo'n speechende Hitler ziet, hoe slecht opgenomen ook, dan gebeurt daar iets. Die man gelooft voor de volle honderd procent in wat hij zegt, en ook al weet hij misschien dat hij staat te liegen, hij vindt dat hij dat recht heeft. Zijn ego was zo groot geworden dat hij compleet los kwam te staan van de werkelijkheid. Ik heb een enorme fascinatie voor redenaars. Ook voor Martin Luther King bijvoorbeeld. Dat is altijd meeslepend, los van de boodschap. Bij Martin Luther King was die stichtend en verblijdend, bij Hitler alleen maar destructief."

U experimenteert zelf ook graag met de macht van de spreker over zijn publiek. Eigenlijk is dat het gemeenste wat een theatermaker kan doen. U hebt volledige controle over de man of vrouw die u uit de zaal haalt. Hij of zij kan in scherven vallen op dat podium.

"Ja, het is heerlijk om te doen. Meestal, als cabaretiers of comedians mensen uit het publiek pikken, is dat om die mensen te kakken te zetten. Dat vind ik niet interessant. Ik probeer de mensen die ik op het podium roep op hun gemak te stellen. Die zeggen achteraf meestal ook dat ze het plezant vonden. Het is gewoon heel leuk om iemand tot bondgenoot te maken en mij te laten uitroepen tot baas van het volk. En de hele zaal die dan meedoet, geweldig! Soms komen mensen mij achteraf zeggen: 'Hoe komt het nu dat wij allemaal meedoen?' Dat is alleen maar omdat ik macht gebruik. In de theaterzaal is de man op het podium de machtigste, hij weet ook waarom hij daar staat, creëert de wereld daar in die zaal en voelt zich daar normaal gezien veilig en sterk in. Er is een duidelijke machtsverhouding in zo'n zaal en die gebruik ik dan."

Bent u een moralist? Wilt u uw publiek ook waarschuwen voor wat extremisten en andere rattenvangers van Hamelen met hen kunnen aanvangen?

"Dat speelt zeker mee, alleen zou het geen enkel effect op het publiek hebben indien ik die boodschap ook zo zou expliciteren op het podium zoals u het nu doet. Iedereen weet wel hoe gevaarlijk potentaten kunnen zijn. De meesten in de zaal weten het wellicht zelfs beter dan ik, omdat ze er meer over gelezen hebben.

"Ik wil niet preken, mij is het erom te doen die mensen die ervaring te bezorgen. In een veilige omgeving bovendien, want in zo'n zaal gaat er niets mis. We zijn niet écht van de wereld los natuurlijk (in Bij mij zijt ge veilig laat de cabaretier de mensen geloven dat buiten de zaal alle leven van de wereld verdwenen is, FR/YD). Maar het is heerlijk om mensen toch deel te laten uitmaken van een groep die zich bedreigd voelt door alles wat niet bij die groep hoort. En om daarin dan verder en verder te gaan, finaliter té ver, met als bedoeling dat ik dan ook in mijn hemd kom te staan. Zo laat je zien dat diegene die macht heeft tegelijk een machteloze lul is."

We kennen geen enkele andere man die publiekelijk zou mogen zeggen dat vrouwen deemoedig moeten kijken tijdens het pijpen. Eender wie dat zegt wordt door de vrouwen gekielhaald.

"Ha! Dat is toch het ultieme machtsbeeld van de man: deemoedig gepijpt worden door een vrouw? Nog zo'n kenmerk van al die dictators: die hebben allemaal een kromme verhouding met vrouwen. Dat is natuurlijk omdat vrouwen zo'n macht hebben over de man. De man probeert dat dan op zoveel mogelijk manieren te neutraliseren. Vrouwen klein houden, vernederen, is er één van. Vrouwen verdelen in hoeren en madonna's ook. Het is al gebeurd dat vrouwen in het publiek mij na de voorstelling om uitleg kwamen vragen."

En dan maakt u er zich met een uitgestreken gezicht van af: 'Mevrouw, dat was niet ik, maar mijn personage'?

"Nee, dan zeg ik: 'Maar mevrouw, u ziet op het einde toch ook dat die figuur een onwaarschijnlijke loser is?' Het is zijn enige manier om met vrouwen om te gaan, omdat hij bij hen eigenlijk onderligt. De vrouwen die er mij op aanspreken, zijn overigens geen dogmatische feministes. Er was er een bij die nog vijf keer is komen kijken. (lacht) En achteraf legde ze het per mail in mijn plaats uit aan andere vrouwen."

Houden uw geliefden de mens Wim Helsen en het personage wat uit elkaar? Op Het Andere Boek zat uw dochter van negen in de zaal. Dat het niet over mama ging, sprak u haar rechtstreeks aan, toen uw personage zijn beruchte 'gedichtencyclus' voordroeg: 'ik zou graag op u kloppen/ en stampen in uw maag/ maar eerst om u te foppen/ zeg ik: 'ik zie u graag''.

"Ik wil niet dat mijn kinderen komen kijken. Het Andere Boek was een uitzondering. Ze zijn negen en vier en dat vind ik iets te jong om dit te snappen."

Toch spreekt u kinderen enorm aan, zelfs al begrijpen ze amper wat u zegt.

"Dat is inderdaad gebleken toen ik voor Comedy casino een figuur speelde met een doek over zijn kop. Ofwel vonden mensen dat verschrikkelijk, ofwel geweldig. Bij die laatste waren veel kinderen én gehandicapten, is mij verteld. (lacht) Maar het klopt: als je maar onnozel genoeg doet, vinden kinderen dat geweldig. Het heeft ook gewoon met speelsheid te maken. Als er spel en plezier zijn, is dat altijd een goed teken. Het is ook het stadium waarin ik zelf het liefst verkeer. Wat is er heerlijker dan ongecensureerd onnozel kunnen doen? Plezier genereren bij uzelf en anderen. Dat doe ik thuis soms ook, zoals waarschijnlijk veel vaders en moeders. Als mijn kinderen lam achterover liggen in de zetel begin ik debiel te doen tot ze meedoen en niet meer bijkomen van het lachen. Roepen en springen. Heerlijk! Het gevaar is wel dat mensen u echt een debiel gaan vinden. (lacht) Dat moet ge er dan maar bij pakken."

Is dat uw sleutel tot het succes: doen wat iedereen weleens zou willen maar niet mag, compleet gestoord uit de bol gaan?

"Dat is ook wat Urbanus en André van Duin zo heerlijk maakt. Over de sketches van Van Duin kun je geen uren napraten, maar de onnozelheid wordt daar met zo'n overgave bedreven dat het aanstekelijk wordt. Ik heb hetzelfde met Mister Bean. Ik kan ook uren kijken naar mensen die niet echt goed kunnen dansen maar zich op de dansvloer storten. Dat plezier slaat altijd over. Toch op mij."

Het is wellicht ook een kwestie van gêne overwinnen?

"Ik heb dan ook veel talent voor schaamte en gêne. Hoe groter die wordt, hoe meer je je daarvan bewust bent, hoe meer plezier als je erin slaagt om die opzij te zetten."

Gêne waarvoor eigenlijk?

"Voor wat we hier nu aan het doen zijn, bijvoorbeeld. Het valt nu wel mee, omdat ik intussen gewend ben aan interviews, maar ik vind het altijd lastig om over mezelf te praten. Ik heb mij daarvoor moeten laten overtuigen door andere mensen. 'Wim, als mensen geïnteresseerd zijn in wie of wat je bent en ze stellen er vragen over, is het niet hovaardig over jezelf te praten'."

U hebt het al vaker gehad over het 'lulligheidsbesef', woord van Jeroen Brouwers. Hoe kan het dat iemand die zo diep in de menselijke psyche weet door te dringen zichzelf lullig of oninteressant vindt?

"Nu ben je aan het praten op een rationeel niveau. Maar dat zit ergens anders natuurlijk. Als ik dat lulligheidsbesef niet had, zou ik wat ik te zeggen heb niet tot comedy verdichten in Heden soup en Bij mij zijt ge veilig. Ik zoek naar manieren om iets te vertellen zonder dat ik er mij voor moet schamen. Voor hetzelfde geld kom je over als een tweedehandse predikant. Ik hoef de mensen geen dingen te vertellen waarvan ze beter op de hoogte zijn dan ik. Jullie zijn politieke journalisten, jullie weten exponentieel veel meer over hoe het eraan toegaat in de politiek."

In Bij mij zijt ge veilig zien wij nochtans ook veel politiek: de machteloosheid van de machtigen bijvoorbeeld.

"Ja, maar daarom ga ik niet over de politiek preken. Al heb ik tegenwoordig over België wel een uitgesproken mening, die ik durf te debiteren. Om mijn eigen uitspraak van daarnet even tegen te spreken."

Vertel.

"Willen we samenleven in dit land, ja of nee? Vinden we het de moeite om aan vertrouwen te werken of niet? Om het even waar ter wereld waar mensen leven met verschillende talen, etnieën of geloofsovertuigingen heb je wantrouwen. Dat wantrouwen kun je cultiveren en er uiteindelijk mee ten oorlog trekken. Ofwel doe je er iets anders mee. Dan moet je dat wantrouwen benoemen en er een oplossing voor zoeken. Dat is hetzelfde als in een huwelijk. Wil je ten gronde samenblijven? Ja? Bon, dan zoek je naar oplossingen voor je problemen. Er heerst in België al 175 jaar wantrouwen, daar zijn wellicht zelfs redenen toe. Maar hoe willen we verder? Waarom is er in al die jaren nooit een politicus of een partij opgestaan die met evenveel kracht als de separatisten zegt: 'We hebben onze problemen, maar we willen één land blijven en we gaan eraan werken.' Niet alleen door problemen op te lossen, maar door te werken aan vertrouwen."

Daarom hebt u zich ook lid gemaakt van B Plus?

"Onder andere, ja. Dat is ook het goede aan wat nu gebeurt. We worden gedwongen te kiezen: blijven we bij elkaar of niet? Als je kiest voor het samenblijven kan het toch niet zo moeilijk zijn om wat creatiever te zijn. Ga met een paar mensen samen zitten, brainstorm even en binnen een uur heb je een lijst van minstens twintig goede ideeën om het vertrouwen te versterken. Ik zeg maar iets: uitwisselingsprojecten, VRT en RTBF verplichten samen een Laatste show te maken, een instantie oprichten die alle leugens of halve waarheden die in de Vlaamse en Waalse pers over de andere taalgroep verschijnen, rechtzet of in een context plaatst en dat maandelijks bundelt in een tijdschrift of op een website. De mogelijkheden zijn schier eindeloos. Dat daar niemand opkomt?"

Inspireert de politieke toestand u ook in uw werk? Ziet u er grappige kanten aan, zoals Geert Hoste?

"Ik voel me bovenal bezorgd en machteloos. Daardoor is er in mijn hoofd weinig ruimte voor humor. Grappen over de politieke toestand vind ik veeleer iets voor kranten, voor cartoonisten, columnisten en comediens die om de zoveel maanden hun grappen moeten hernieuwen. Ik kan er minder mee aan, omdat ik inderdaad te bezorgd ben. En omdat dat lulligheidsbesef er dus altijd tussen zit."

Freek de Jonge doet het wel: zich grappig maar tegelijk ernstig over de politieke actualiteit buigen.

"Ik vind dat gênant. Ik leer meer over politiek door de media te volgen en erover te praten met mensen die er iets van af weten dan door te kijken naar een cabaretier die daar op het podium iets staat te verkondigen. Op een podium kun je daar alleen maar ongenuanceerd over spreken."

'Engagement zit ook bij mij', zei u. 'Geen politieke statements, nee. Maar ik ben ook bezig met de mens.' U raakt oergevoelens aan die wel degelijk ook in de actualiteit sinds uw debuut overal rondwaren in binnen- en buitenland: frustratie, angst, macht en onmacht.

"Het houdt mij dan ook bezig. Ik herken het in mezelf. De retoriek van het Vlaams Belang is bij uitstek de retoriek van mensen die zich verongelijkt voelen en zich wentelen in het slachtofferschap. Zij vinden dat ze graag gezien moeten worden, zelf kunnen ze niet graag zien. Het interessante is dat je met het VB, of toch zijn kiezers, alleen maar een gesprek kunt voeren als je ze ook kunt begrijpen. Iedereen heeft wel al vervelende gesprekken gehad met mensen die racistische uitspraken doen. Je blijft dan alle twee achter met het slechte gevoel dat je naast elkaar hebt zitten praten. Wat je nodig hebt, om met elkaar te kunnen communiceren, is begrip. En dat begrip vind je alleen in jezelf. Ik heb ook al verongelijkt, onredelijk en oneerlijk gereageerd op situaties waarin ik mij machteloos voelde. Uiteindelijk gaat het altijd hierom: hoe ga je om met machteloosheid? En zelfbeklag.

"Ik denk ook dat de politieke keuze van mensen dikwijls al gemaakt is voor ze de argumenten van de politicus of partij van hun keuze gehoord hebben. Je kiest uit herkenning. Waarom was Verhofstadt de populairste? Omdat hij vertrouwen uitstraalt, vooruitgang, de wil om nieuwe wegen in te slaan en de dingen te veranderen. (pauzeert) Waarom zeg ik dat nu? Ah ja, het is altijd eerst de mens die wordt aangesproken. En de mens is de combinatie van rede en emotie."

'Bij mij zijt ge veilig', 'Zie mij graag': dat zijn in se ook de beloften die politici aan hun kiezers doen.

"Daar gaat het onder andere ook over. Maar ik wil niet dat mensen naar mijn voorstellingen komen kijken met alleen maar dát in gedachten. Daarom minimaliseer ik dat in interviews. Op een podium wil ik het denken zoveel mogelijk lamleggen. Dat is het plezantste wat er kan gebeuren. Ik ervaar dat zelf ook graag. Als ik naar een fantastisch muziekoptreden ga, wil ik ook mee bewegen op de muziek, genieten van de intensiteit van het moment dat je deelt met anderen."

Hebt u zich ooit laten meeslepen door gevaarlijke redenaars?

"Ik kan het me niet herinneren. Maar ik ben wel vatbaar voor retoriek. Meestal doorzie ik het wel snel. (lacht)"

Omdat u de trukendoos kent?

"Ja, maar ook omdat ik van karakter nogal flipflapperig ben. Ik ben niet zo vasthoudend. Daarvoor ben ik te veel... (pauzeert) Oei, nu komt de gêne opzetten. Ik zal er mij maar snel van afmaken met een zin. Ik ben nog te veel een jongske en te weinig een man. Mannen, die geloven ergens in en die gaan ervoor. Ze laten zich niet afleiden. Jongskes lopen enthousiast een eindje mee, maar als ze ergens in de weide een bal zien liggen, beginnen ze te sjotten en zijn ze vergeten waar ze een half uur voordien nog mee bezig waren. Dat is meer wat er altijd opnieuw bij mij gebeurt."

Vindt u dat een gebrek?

"Het zou toch wel beter zijn mocht ik iets meer verantwoordelijkheidszin aan de dag kunnen leggen. Ik ben dikwijls heel enthousiast als mensen mij iets voorstellen. 'Ik doe mee! Zeker! Bel mij!', zeg ik al snel. Daarna stel ik dan vast dat het niet kan, omdat de agenda volloopt. Of ik verslaap mij, ik vergeet het, of er komen dingen tussen. Dat is altijd vervelend, je stelt mensen teleur. Het vreemde is dat ik er altijd mee wegkom. (lacht) Dat is ook het gevaar natuurlijk. 'Wim, ge zijt een schatje.' Jaja, maar ondertussen heb je toch maar je woord niet gehouden. Ik geraak vaak meegesleept door enthousiasme. Dan verlies ik mijn realiteitsbesef."

U bent een man van twaal stielen, maar zonder dertien ongelukken.

"Ik heb die jobs inderdaad bijna allemaal heel graag gedaan."

Maar is deze job, de dertiende, de ultieme? Staat u soms stil bij de houdbaarheid ervan?

"Daar maak ik me op dit moment nog geen zorgen over. Stel dat op een dag de mensen niet meer geïnteresseerd zijn in wat ik doe of bedenk. Dan kan ik er ook niet meer van leven en dan doe ik wel weer iets anders. Misschien vergis ik mij, maar ik denk dat ik nog niet vast hang aan de figuur die de mensen zien. Ik heb mij nog niet geïdentificeerd met het succesvolle personage dat Wim Helsen heet."

Niet dat we u een crisis willen aanpraten, maar we kennen maar weinig mensen die zich niet identificeren met hun publieke functie.

"De centrale vraag is en blijft: waar vind je plezier in? Ik vind plezier in het bedenken, maken en spelen van dingen. Maar ik vond het ook fijn om voor de klas te staan (Helsen gaf les aan anderstaligen, FR/YD). Ik vind het leuk bij vrienden of familie te vertoeven, te spelen met de kinderen. Als de identificatie begint, brengt dat problemen mee in plaats van plezier in het hoofd."

Nog geen last van het BV-schap? Dat je ergens binnenkomt en de mensen zeggen: 'Helsen, doe eens iets grappig'?

"Dat valt zeer goed mee. Tot nu toe zijn het bijna uitsluitend beleefde en vriendelijke mensen die mij op straat of café herkennen. Dikwijls zijn het oude mensen die wat van mijn tijd vragen. Ik vind het schoon hoe ze dat doen. Het gaat dan meestal over de 'Vrienden van de poëzie'. Veel oude mensen hebben daarvan genoten. Dat is precies wat ik wilde.

"Poëzie wordt door veel mensen ten onrechte als iets moeilijks ervaren. Maar je ziet op huwelijks- en begrafenismissen wat een gedicht los kan maken, hoe mensen ernaar grijpen omdat het iets doet gebeuren wat ze op geen andere manier kunnen vatten."

U hebt het blijkbaar heel erg nodig om een poëtische sfeer te creëren. Uw personages ook. Die schreeuwen ook: voel dan toch, hoor en zie. Fantasie om het banale te verjagen?

"Ik noem het liever verbeelding dan fantasie. Het gaat erom dat je mogelijkheden ziet om iets te verzinnen, te creëren. Daar gaat het om in literatuur en kunst, maar net zogoed in politiek of bij koken. Verbeelding is altijd een uiting van leven."

Toen u in Nederland furore begon te maken had Vlaanderen nog niet echt een traditie van stand-upcomediens. Vandaag wemelt het ervan. Zit er een limiet op?

"Nee, het is goed dat er zoveel is. Iedereen kan het proberen, er zijn nauwelijks drempels. Ik vergelijk het graag met de rol die de punk heeft gespeeld in de muziek. Dat was ook bevrijdend en nu zijn er heel veel goede groepen. Toen bleek dat je niet per se muziekschool hoefde gevolgd te hebben om op een podium iets te doen gebeuren. Als uiteindelijk blijkt dat er anderen zijn die veel meer dan ik mee zijn met hun tijd, of die dingen brengen die beter werken bij de mensen dan wat ik doe, zal wel blijken in welke mate ik dit blijf doen of voor iets anders kies."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234