Maandag 26/07/2021

Portret

Wat is er aan de hand met de Indiase premier Narendra Modi?

null Beeld Gijs Kast
Beeld Gijs Kast

Al kreunt India zwaar onder de tweede ­coronagolf en sterven de mensen in de ­gangen van de ziekenhuizen, premier Modi (70) onderneemt bijzonder weinig om zijn land te redden. Integendeel, hij houdt zich vooral bezig met de peperdure renovatie van zijn presidentieel paleis.

Journalist Om Gaur van India’s grootste krant Daink Bhaskar was wel het een en ander gewend tijdens zijn 35-jarige loopbaan, maar wat hij nu meemaakte tartte alle verbeelding. Nadat hij een tip had gekregen over lijken in de heilige rivier Ganges in de oostelijke deelstaat Bihar, stuurde Gaur een team van dertig verslaggevers uit om de toestand in 27 andere deelstaten te onderzoeken. Wat ze vonden, was ronduit schokkend; meer dan 2.000 lijken dreven in het water of waren aangespoeld op de oevers van de Ganges, over een lengte van 1.100 kilometer. De lichamen zouden in het water achtergelaten zijn omdat de crematieplaatsen overbelast raakten door het grote aantal coronadoden en hun prijzen dusdanig opdreven dat arme families het niet langer konden betalen.

Journalisten als Om Gaur volgen de coronacrisis vanaf de eerste dag en worden steeds kritischer tegenover premier Narendra Modi en zijn falende, ondoorzichtige aanpak van de pandemie. Het virus richt een ware ravage aan in het gigantische land. Sinds het begin van de pandemie telt India 27,2 miljoen geregistreerde covidbesmettingen. Het officiële dodental van meer dan 300.000 zou in werkelijkheid veel hoger liggen. De meest voorzichtige schattingen ramen het aantal doden op een miljoen. Virologen voorspellen meer dan een half miljoen besmettingen per dag en spreken van ‘honderdduizenden sterfgevallen’ de komende maanden.

En dat is voor een groot deel te wijten aan één persoon, klinkt het in de publieke opinie: premier Modi. Niet alleen zijn lakse houding ten opzichte van de bevolking is catastrofaal voor het land, hij liegt ook over de sterftecijfers, luidt de kritiek in de (inter)nationale pers. Daarbovenop worden de Indiase media gedwarsboomd in hun verslaggeving over corona, zegt Om Gaur. Zo vroeg New Delhi aan Twitter om alle tweets over Covid-19 te verwijderen, waaronder ook kritische berichten over premier Modi. “De afgelopen dagen hebben we heel wat waarschuwingen van overheidsambtenaren gekregen”, aldus Gaur. “Ze zeiden dat we moesten ophouden met onze berichtgeving over covid. Doen we dat niet, dan dreigen ze ermee ons voor het gerecht te dagen.”

Narendra Modi in New Delhi, 29 januari. Beeld REUTERS
Narendra Modi in New Delhi, 29 januari.Beeld REUTERS

Schrijfster Arundhati Roy gaat nog een stap verder in haar kritiek. In een emotioneel artikel in The Guardian schrijft ze dat het grote aantal besmettingen en doden geen verwijtbare nalatigheid van de regering-Modi is, maar een misdrijf tegen de mensheid. Roy verwijst naar de toespraak van Modi op het Wereld Economisch Forum in Davos afgelopen januari, waarin hij vol zelfvertrouwen over de situatie in zijn land sprak zonder ook maar een greintje mededogen te tonen aan Europa en de VS, die middenin de tweede golf zaten. “Vrienden, het lijkt me niet verstandig het succes van andere landen te meten aan dat van India,” citeert Roy uit Modi’s speech. “In een land dat achttien procent van de wereldbevolking herbergt, zijn we erin geslaagd de mensheid te behoeden voor een enorme ramp door corona op effectieve wijze in te dammen.”

Dat was dus in januari. Terwijl de tweede golf ook in India was voorspeld. Wie is de man die alle zonden van de wereld over zich krijgt nu hij zijn land naar de verdoemenis helpt?

Keizer Nero

Terwijl hij tijdens de eerste coronagolf de strengste lockdown ter wereld uitriep, laat premier Narendra Damodardas Modi dit keer niet of nauwelijks van zich horen. Op 24 maart 2020 werd de lockdown al vier uur na de aankondiging ingevoerd. Duizenden werknemers kwamen vast te zitten in de steden, zonder eten en zonder transportmiddelen. Maar nu het virus ongemeen hard toeslaat in India, hult de premier zich in stilzwijgen. Terwijl ze in de ziekenhuizen om zuurstof vechten en de crematiediensten het aantal doden nauwelijks kunnen bijbenen, geeft Modi geen krimp. Het weekblad Outlook Magazine pakte uit met een cover waarop in grote rode letters ‘Vermist’ stond. Naam: Government of India. Op de sociale media regende het memes met de vraag ‘Waar is premier Modi?’

De toestanden in de Indiase ziekenhuizen, zoals hier in Mumbai, zijn mensonterend. Beeld Getty Images
De toestanden in de Indiase ziekenhuizen, zoals hier in Mumbai, zijn mensonterend.Beeld Getty Images

De redenen dat Modi zich niet laat zien, liggen voor de hand. Schaamte, onmacht en lafheid. “Niemand had dit zien aankomen”, is de uitleg van de regering. Maar dat wordt door iedereen tegengesproken, ook door de overheidsexperts zelf. “De tweede golf heeft ons als een storm geslagen”, reageerde Modi in april, toen de besmettingen al dagenlang met meer dan 200.000 toenamen en hij voor het eerst een toespraak op tv hield. Maar doeltreffende maatregelen bleven achterwege.

Stilaan begint het imago van de man die er prat op gaat dat hij het van theeverkoper tot leider van India schopte, serieuze barsten te vertonen. Van de slogan Atmanirbhar Bharat, zelfvoorzienend India, waar Modi begin dit jaar vol trots mee uitpakte, is niets over. Zo is het bijzonder pijnlijk dat India, de grootste vaccinproducent ter wereld, nu zelf met tekorten zit. Door het snel stijgende besmettingscijfer besloot India eind maart de uitvoer van vaccins tijdelijk stop te zetten. Hierdoor kwam niet alleen de export naar het Westen, maar ook naar arme landen in Afrika in het gedrang. Intussen werd India plots afhankelijk van internationale noodhulp.

‘Is hij gek?’

Alsof dat allemaal nog niet alarmerend genoeg was, liet de premier in april een religieus evenement doorgaan waarbij miljoenen hindoe­pelgrims een bad namen in de Ganges, middenin volle coronamiserie. In diezelfde maand trok Modi ongegeneerd op campagne in de deelstaat West-Bengalen, waar hij enthousiast tegenover tienduizenden mensen riep dat hij nog niet eerder zo’n grote mensenmassa had gezien. Bijna niemand droeg een mondkapje, de premier meestal ook niet. Een actie die hem opnieuw bakken kritiek opleverde.

De verwachte winst waarop Modi in oppositiebolwerk West-Bengalen had gehoopt, bleef overigens uit. Zijn hindoe-nationalistische Bharatiya Janata-partij (BJP) wist weliswaar 77 zetels te bemachtigen binnen het parlement van 294 zetels, maar Modi had gerekend op meer dan 200 zetels. Intussen beloofde hij gratis vaccins in Bengalen als de BJP de verkiezingen wint. En mocht dat niet het geval zijn? Daar sprak de premier zich niet over uit. Ook in andere delen van India waar de premier sinds zijn verkiezingszege in 2014 op handen werd gedragen, begint het wantrouwen door te wegen. Alleen in het noorden heeft hij nog een grote aanhang.

Tot overmaat van ramp besloot Modi zijn paleis en omringende gebouwen te laten renoveren. Kosten: 1,5 miljard euro. ‘Keizer Nero wachtte tenminste tot het vuur geblust was om zijn paleis te bouwen. Modi wacht niet eens tot de brandstapels zijn gedoofd’, klonk het op sociale media.

“Is hij gek?”, vraagt de voormalige minister van Financiën Yashwant Sinha zich op Twitter af. “Zouden we niet beter ziekenhuizen bouwen? Hoeveel meer moet dit land nog betalen voor deze grootheidswaanzin?”

Hoelang de megalomanie van Modi standhoudt, blijft voorlopig koffiedik kijken. Maar afgaand op de populariteit van #ModiMustResign op de sociale media, zijn de gloriedagen van Modi’s rijk wellicht binnenkort geteld. De vraag is hoeveel doden er nog moeten vallen voor dit bij iedereen is doorgedrongen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234