Vrijdag 15/11/2019

Interview

‘Wat is er aan de hand in die klas?’: kinderen gefixeerd aan bankje en geïsoleerd in berghok

Archiefbeeld van een kleuterschool. Beeld Photo News

In het buitengewoon onderwijs kunnen kinderen in uitzonderlijke gevallen geïsoleerd worden. In het regulier onderwijs is dat geen optie. Toch kreeg de lerarenopleiding van de Hogeschool UCLL signalen dat het wel zou gebeuren. Elke Emmers, hoofd van het expertisecentrum ‘Inclusive Society’ aan UCLL startte een onderzoek. ‘Dit verbaast mij niet.’

U kreeg lucht van straffen waarbij leerlingen in het gewoon onderwijs opgesloten worden?

“Via een aantal studenten uit onze lerarenopleidingen kregen we signalen dat kinderen gefixeerd werden aan een stoel of bankje. We hoorden ook dat kinderen door hun leerkracht geïsoleerd werden,in lokalen die daar niet geschikt voor zijn. Zoals het berghok of de gang: daar zijn geen ramen of deuren, geen sanitaire voorzieningen, geen brandveiligheid.

“We hebben vorig jaar minstens vijf meldingen gekregen. Sommige stagementoren spreken van zeventien gevallen. We kunnen het dus niet met zekerheid zeggen, en daarom zijn we een onderzoek gestart.”

Wat wilt u juist onderzoeken?

“We hebben nu geen zicht op hoe vaak het voorkomt: dat willen we alvast te weten komen. Maar daarnaast willen we nagaan waarom leerkrachten dat doen, terwijl ze de negatieve pedagogische gevolgen kennen. Er moet iets gaande zijn in die klas dat ervoor zorgt dat ze zo handelen.

“Wat zijn de factoren die de veerkracht van een leerkracht zo naar beneden halen dat ze overstappen tot het isoleren van een kind? Dat kunnen veel zaken zijn: de klas, de leerkracht, de organisatie van de school, druk op tijd, ruimte of middelen, ...”

Daarbij wil u leerkrachten expliciet niet veroordelen. Waarom is dat?

“Net doordat het niet door de beugel kan - leerkrachten weten dat ook - moet er toch iets aan de hand zijn dat ze zich genoodzaakt zien tot zulke praktijken? We moeten dus kunnen spreken met de leerkrachten zelf. Daarbij moeten we hun métier respecteren. Met 25 leerlingen in de klas, met te weinig tijd, middelen en ruimte, met de druk van complexe zorgtaken: leerkrachten gaan deze zaken niet doen als het niet hun laatste toevlucht is. Daar ben ik zeker van.”

Bent u eigenlijk verbaasd door de feiten?

“Neen. Honderd jaar geleden keken we niet raar op van lijfstraffen en gelukkig ligt die tijd al ver achter ons. Maar als de druk heel groot wordt, dan vergeten mensen pedagogisch te handelen. Dat is bij leerkrachten zo, dat is bij ouders zo. Ik wil lijfstraffen helemaal niet goedpraten, maar als je onder druk staat en je wil ervoor zorgen dat de andere leerlingen kunnen blijven leren en je ziet geen andere oplossing meer, dan gebeuren er zulke zaken.”

U hebt het steeds over de druk die leerkrachten ervaren. Wat is die volgens u?

“Ik denk dat het métier van leerkrachten al een decennium onder druk staat. Er wordt altijd maar bespaard, klasgroepen tellen 25 tot soms zelfs 28 leerlingen, en de middelen zijn beperkt. Zelfs de ruimte is beperkt: klaslokalen zijn echt klein voor 25 beweeglijke kleine kinderen, acht uur per dag. Daarbovenop komen dan nog eens de complexe zorgvragen waar leerkrachten nu mee te maken krijgen. En dan is er de druk om het goed te doen: voor de leerlingen, de ouders, de school. Iedereen het recht op onderwijs verzekeren is een enorme verantwoordelijkheid op de schouders van leerkrachten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234