Zaterdag 04/12/2021

Wat Homeros en N-VA gemeen hebben

De parodie is terug van nooit weggeweest. Op het web woekeren parodieën op de reclamespot van Donald Muylle - de bekende West-Vlaamse keukenbouwer - en de al even knullige campagnefilmpjes van N-VA. 'Parodieën werken bevrijdend,' zegt scenarist Stef Durnez van de tv-serie Tegen de sterren op.

Monty Python's Holy Grail, 'Allo 'Allo, Airplane!, Don Quichotevan Cervantes, Tegen de sterren op, Marcel Duchamp die een snor tekent op de Mona Lisa, en In de gloriadat een stevige draai geeft aan Man bijt hond. De parodie strekt zich uit over de eeuwen heen en duikt op in film, televisie, literatuur en beeldende kunst.

"Een parodie heeft maar zin als wat geparodieerd wordt voldoende bekendheid geniet", zegt Patrick De Rynck, kenner van de klassieke oudheid en boekenmedewerker van De Morgen. "Niemand minder dan Homeros was vermoedelijk de eerste auteur die geparodieerd werd. De wortels van het genre zijn dus zeer oud. De Ilias van Homeros, goed voor zowat 16.000 verzen, werd op de hak genomen in een gedicht van enkele honderden regels: De kikvorsmuizenstrijd. Die parodie werd in de vijfde of vierde eeuw voor Christus geschreven door een auteur van wie we de identiteit niet kennen. Hij imiteerde de verheven stijl van Homeros, maar liet onooglijke dieren zoals muizen en kikkers de rol spelen van goden en mensen. Die spanning zorgt voor humor."

Romeinse graffiti

Ook de beroemde Latijnse schrijver Vergilius werd vaak geparodieerd, tot in schunnige graffiti op de muren van Pompeii toe. "Het zijn altijd beroemde kunstenaars die geparodieerd worden, of genres die in zwang zijn", vertelt Patrick De Rynck. "Zo beschreef Lucianus, een auteur uit de 2de eeuw en voor mij een van de grappigste schrijvers uit de oudheid, in zijn Verae Historiaeeen 'waargebeurde' reis naar de maan, om het toen zeer populaire genre van het reisverhaal belachelijk te maken. Diezelfde Lucianus schreef met zijn Loflied op de vlieg ook een parodie op het genre van de redevoering."

Tegen de sterren op,een tv-serie op VTM die intussen aan haar vierde seizoen toe is, pararodieert vooral BV's, films en programma's. "Enerzijds vergroten we bepaalde trekken uit, zoals de naïviteit van Annemie Struyf, de slechte Engelse uitspraak van Herman Van Rompuy en de houterigheid van koning Filip", zegt tekstschrijver Stef Durnez. "Maar je kunt ook situaties omdraaien en in het absurde trekken. Zo maakten we van de doodbrave VRT-weerman Frank Deboosere een rokkenjager."

"Ik denk dat het genre zo'n succes heeft omdat parodie bevrijdend werkt", aldus Stef Durnez. "Men kan lachen met ergernissen, met politici en BV's, en met zaken waaraan je niet meteen iets kunt veranderen. Doordat we voor een brede zender werken moet ons referentiekader breed zijn, daarom vertrekken we steeds van herkenbare situaties en figuren. Imitatie is heel belangrijk voor ons."

De productiemaatschappij Dedsit van Tegen de sterren op maakte ook enkele parodieën op de reclamespot van Donald Muylle. "Maar we hebben die nooit uitgezonden, ze waren een soort visitekaartje."

Er goed over gaan

In de lijst van parodieën scoren fenomenen als de Jos Bosmans Show uit Het Peulengaleis(tussen 1999 en 2005 op Canvas) en de heavy metalgroep Clement Peerens Explosition meestal erg hoog. "Maar we hebben ons zelden bewust met parodie bezig gehouden", zegt Hugo Matthysen, samen met Bart Peeters de geestelijke vader van het Leugenpaleis/Peulengaleis. "Er is uiteindelijk weinig verdienste aan imiteren en uitvergroten." Dat neemt niet weg dat de Jos Bosmans Show, een van de terugkerende onderdelen van Het Peulengaleis, een parodie was. "Noem het een ongewilde parodie op talkshows, zoals De Laatste Show, een format dat we op de spits hebben gedreven door gasten op te voeren, applaus te geven en ze snel weer te laten ophoepelen.

"Maar ik moet toch toegeven dat enige hang naar parodie mij niet vreemd is. Je imiteert een stijl en maakt het jezelf zo gemakkelijk. Ik heb de weerspreuken gemaakt van Boerken Kevin, en een figuur als de dichter Joe Roxy voerden we op om eens te kunnen lachen met de poëzie. Parodie is ook een stiekeme uitvlucht om dingen te doen die er goed over zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234