Woensdag 26/06/2019

'Wat heeft dat chique horloge daar nu mee te maken?'

Het best verkopende product op de wijnafdeling in de Delhaize is de champagne. Het terras waar je gezien moet worden, ligt niet voor niets op Place m'as-tu vu, de obligate longdrink is Pimm's en het vervoermiddel een Rolls Royce, liefst fout geparkeerd. 'De nouveaux riches hebben veel verbrod in Knokke', vindt Jacqueline Van Damme (54), die desondanks haar hart heeft verpand aan de badplaats met haar tennisclub, haar wandelpaden, haar casino en haar golfclub. 'Het is toch een niveauverschil met andere badsteden, zelfs bij de kinderen: in Blankenberge zitten ze op het strand met zand te gooien, hier weten ze dat dat niet past als er iemand naast hen ligt te zonnen.' (denkt na) 'Anderzijds zullen de kinderen in Blankenberge zich misschien wel beter amuseren.'

TEKST: annemie bulté foto: marc goldchstein

'Eigenlijk moet je in de winter komen om het echte Knokke te zien', zegt journalist en Knokke-kenner Filip Marsboom. "In de zomer is iedereen hier toleranter. In restaurants waar het nu vol kinderstoeltjes staat, word je in de winter buitengekeken als je met je kroost binnenkomt. Etablissementen waar normaal alleen de elite komt, laten nu ook toeristen binnen. Noodgedwongen. In de zomer mag alles, want de mensen moeten ervan leven." De rolluiken van de chique villa's in het Zoute, op de duurste lapjes grond van het land, zijn naar beneden gelaten. Hun bewoners ontvluchten de badplaats die in de zomer wordt ingepalmd door drukke families met kinderen. Ex-procureur-generaal Eliane Liekendael en oud-premier Paul Vanden Boeynants, die hier in de winter dik ingeduffeld strandwandelingen maken, laten zich in deze periode van het jaar niet zien.

Ook in de tennisclub van het Zoute is het drukker dan anders, nu het Sanex Trophy WTA-toernooi voor het vrouwentennis er plaatsvindt. Van alle badplaatsen zijn de tijdelijke bewoners van Knokke het minst bereikbaar. De vrouwen die we aanspreken, lijken niet echt in voor een babbel. Een met juwelen behangen oudere dame die hier met haar dochter tussen witte tenniskledij en longdrinks op zoek is naar de ideale schoonzoon, kijkt alsof ze ergens een kakkerlak ziet zitten en vlucht met een geforceerde glimlach - "Excusez-moi..." - naar de tribune. Aan de rand van het veld waar Justine Henin en Laurence Courtois net aan de match begonnen zijn, raken we in gesprek met Jacqueline Van Damme, een 54-jarige dame uit Heusden, bij Gent. Ook zij komt hier vaker in de winter, maar nu is ze voor een paar dagen overgekomen voor het tennistoernooi. "Ik speel zelf, vandaar", zegt ze, met één oog op haar ijsje en het andere op de bal. "Ik ben hier jaren geleden toevallig terechtgekomen met een vriendin", vertelt ze. "Ik voelde mij direct thuis. Waarom? Tja, ik hou van de omgeving hier, ik ga ook graag naar een modedefilé, het casino, de golf... Ik denk dat het dat verschil in mentaliteit is - het is toch verfijnder. In Blankenberge loopt men te drummen en gebeurt het dikwijls dat je een stomp of een duw krijgt. Die mensen lopen gewoon verder, zonder ook maar een pardon. Zoiets zul je hier niet zo gauw zien... Excuseer, ik moet even likken." (wijst naar haar smeltend ijsje) "Ik erger me ook vaak aan de kledij. Als je in een casino komt, dan trek je toch gepaste kleren aan. Maar in het casino van Blankenberge zie je ze soms in uitgerafelde jeansshortjes binnenstappen. Dat zouden ze in Knokke nooit toelaten. Nu ja, als ze die in Blankenberge moeten wegsturen, hebben ze waarschijnlijk geen klanten meer. (lacht) Ik zeg dat niet uit snobisme, maar Blankenberge is toch wel een laagtepunt."

Jacqueline is er één keer geweest. Het verblijf was kort maar onvergetelijk. "Ik zat op een terras op de dijk en had mijn zak op een stoel naast mij gezet. Toen kwam er een groepje aan bij het tafeltje ernaast, en plots waren er stoelen te weinig. Een van hen maakte een luide opmerking: 'Madame met haar chique horloge hier heeft twee stoelen nodig.' Ik zei: 'Meneer, ik wilde u deze stoel net aanbieden. En wat heeft dat chique horloge daar nu mee te maken?"

Het omgekeerde gebeurt dan weer in Knokke. Ook Jacqueline kent ze wel, de nouveaux riches die grote sier maken op de Place m'as-tu vu, het Albertplein, waar ze op zondagmiddag op het terras van Carlton komen zitten, hij in geruite broek, met witte sokken aan en een Duvel voor zich, zij met een nieuw kapsel, een handtas van Delvaux en een Pimm's. "Mijn neef uit Brussel is rijk geworden van mensen die er 30.000 frank voor overhadden om een paar uur met een Porsche over dat plein te rijden en zich dan ostentatief fout te parkeren. Die blijven dan een paar uur op dat terras zitten, net zolang er genoeg mensen zijn voorbijgekomen waar ze even naar kunnen wuiven: 'Zijt gij ook hier in Knokke?' Het is onvoorstelbaar, iedereen wil er zijn. Er zijn zelfs mensen die een paar uur op het terras komen zitten, uitgebreid foto's nemen om aan de familie te laten zien, en dan doorrijden naar Blankenberge. Ja ja, dat gebeurt... (knikt heftig) Ach, ik haal ze er zo uit, zij die naar Knokke komen omdat het Knokke is. Ik observeer de mensen nogal graag. Dan hangt er zo'n enorm peperduur horloge op hun borst. Nee, de echte rijken, die tonen hun geld niet zo. Het is waar, er hangt hier een wat elitaire sfeer. Veel mensen uit Knokke zullen bijvoorbeeld nooit naar de Gentse feesten gaan omdat ze er niet gezien willen worden."

Toch ziet Knokke er niet overal hetzelfde uit. Albert Plage bij het casino ziet er heel anders uit dan het Knokke van Moeder Siska, de 'basse classe' van deelgemeenten Heist en Duinbergen vermengt zich haast nooit met het Knokke van de golfclub du Zoute. De Lippenslaan, vroeger de uitgaansbuurt, is nu ingepalmd door terrasjes en tavernes. Burgemeester Lippens heeft het nachtleven vakkundig het zwijgen opgelegd door geen nieuwe vergunningen meer te geven. De prijzen voor appartementen kennen geen limieten. Wie 150.000 frank voor een maandverblijf wil neertellen, kan dat in de badstad waar het geld mag rollen.

Soms wordt het ook Jacqueline wat te veel. "Dat ijsje van daarnet, daar vroegen ze 85 frank per bol voor - en het waren dan nog niet eens zo'n grote", vertelt ze. "Daar heb ik moeite mee, dat alles zo duur moet zijn, net zoals ik mij erger aan het feit dat iedereen hier Frans spreekt, overigens. Uit protest vraag ik dan één bol in plaats van twee. Ik heb altijd heel hard moeten werken voor mijn geld, ik weet wat het waard is. Mijn man is twintig jaar geleden gestorven en ik heb onze bloemenzaak alleen verder uitgebouwd. Dag en nacht was ik soms op de been. Mijn ouders hebben ook hard gewerkt voor hun geld, maar zij hebben er nooit wat van uitgegeven. (glimlacht) Ze vinden het nu schandalig dat ik hier in Knokke een appartementje wil kopen. Dat is het verschil: ik wil er ook nog wat van genieten. Bij de derde generatie zie je dan weer het andere uiterste. Mijn zoon bijvoorbeeld, die leeft er echt op los, hij en zijn vrouw hebben nu al drie auto's.

"Ik speel op de beurs, ik tennis, ga naar casino's omdat ik dat graag doe. Ik speel ook in de golfclub du Zoute. Voor de sport, omdat ik thuis ben in de golfclub. Lid worden van de golfclub hier is trouwens haast onmogelijk geworden. Je kunt het nog alleen worden door een aandeel te kopen, en sommige golfers hebben daar effectief een half miljoen frank voor over. Nee, niet met mij. En als ze 150 frank voor een piepklein broodje vragen, dan neem ik mijn eigen boterhammen mee."

Dus toch een frigobox? Ze lacht. "Er is zoveel heibel geweest rond die uitspraken van burgemeester Lippens over de frigoboxtoeristen. Wel, twee dagen geleden heb ik er nog gezien. Ik zat op een terras en daar kwam die familie aan. Ze ploften zich neer, wilden frieten met mayonaise - daar kwamen ze dan voor naar een terras - en waren net iets te luid aan het praten over hun frigobox, in het dialect. (luid) 'Ja, nu hebben we die Lippens toch een goei peer gestoofd. We hebben al onze vuiligheid achtergelaten op het strand." Jacqueline laat de woorden even bezinken en kijkt verontwaardigd. "Dat was hun manier om wraak te nemen. Ik nam vroeger zelf soms een frigobox mee naar het strand, met wat limonade en water, maar ik heb dat toch niet zo opgevat."

Op de tribune aan het tennisveld gaan twee, drie en plots tientallen paraplu's open. De match tussen Laurence Courtois en Justine Henin wordt afgelast wegens een wolkbreuk. De kletsende regen veroorzaakt een stormloop van de tennisvelden naar de brasserie. Net voor de massa wil binnenvluchten, gaan de deuren van het droge etablissement met haar pas geboende vloer dicht. Rillend schuilen honderden mensen in natte zomerkleren dicht bij elkaar onder de luifel. Zelfs een drankje bestellen kan niet meer. "Dat is nu ook Knokke", zegt Jacqueline geërgerd. "Het zal niet veranderen. Ik denk dat die afstand met de andere badsteden er altijd zal blijven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden