Zondag 16/06/2019

'Wat heb je aan 6.000 euro per maand als je niet gelukkig bent?'

Twintig jaar stond Nathalie Van Oost als grafisch ontwerpster in voor de opmaak van advertenties en tijdschriften. Sinds een paar weken zorgt ze voor geïnterneerden met psychische problemen. 'Een mens is niet gemaakt om een leven lang dezelfde job te doen.'

Maandagochtend. "Met een koffer vol idealen trek ik naar het FPC", schrijft Nathalie Van Oost op haar Facebookpagina. Het FPC, dat is het gloednieuwe Forensisch Psychiatrisch Centrum in Wondelgem en de kersverse werkgever van Nathalie. Het is in ons land de enige instelling waar high-risk-geïnterneerden met geestelijke gezondheidsproblemen behandeld worden.

De toekomstige patiënten van Nathalie zijn delinquenten. Al kun je ze net zo goed onderbrengen in de categorie slachtoffers. "Want", zo benadrukt Nathalie, "het zijn mensen met een psychiatrische of psychologische stoornis. In de gevangenis krijgen ze geen behandeling en is hun situatie uitzichtloos. Hier proberen we ze te genezen, zodat ze terug kunnen naar de maatschappij."

Het FPC ontvangt vandaag de zorgploeg. 's Ochtends luisteren Nathalie en haar collega's naar een welkomstspeech van de directeur. "Ik was blij te horen dat ik geen cipier ga moeten spelen, maar echt patiënten mag helpen", zegt Nathalie. Daarna kijkt iedereen naar 9999, de documentaire film van Ellen Vermeulen over de penitentiaire vergeetput die ook wel eens de gevangenis van Merksplas genoemd wordt. Zestig gevangenen met geestelijke gezondheidsproblemen worden er onbehandeld aan hun lot overgelaten. "Die film bevestigde wat ik al wist", zegt Nathalie. "Dat mijn nieuwe job een ontzettend nuttige job is. Ik kan niet wachten om mijn patïenten te leren kennen."

Ziek door het werk

Ze wil zo snel mogelijk die nul jaar anciënniteit van haar professionele tabel vegen. Niet omdat ze in een strak tempo hoofdverpleegkundige wil worden. Wel omdat ze wil groeien. "Ik wil bijleren, écht goed worden in wat ik doe. Het is fantastisch om die goesting opnieuw te voelen."

Voor ze de psychiatrie intuimelt, werkt Nathalie als zelfstandig grafisch ontwerpster. Twintig jaar geeft ze vorm aan advertenties, vaktijdschriften en jaarverslagen. Ze freelancet voor reclamebureaus en grote bedrijven als Thomas Cook en Porter Novelli. Ze is overal graag gezien, bepaalt zelf haar werkuren en parkeert elke maand 6.000 euro op haar zichtrekening.

En toch geraakt ze haar werk beu. Sterker nog: ze wordt er ziek van. "Mijn grafische uren waren helemaal op", zegt ze. "Ik beleefde totaal geen plezier meer aan wat ik deed. Zelfs een verjaardagskaartje ontwerpen voor een van mijn kinderen was er te veel aan."

Na twee jaar van slapeloze nachten en futloze dagen, gaat Nathalie naar de dokter. Die schrijft haar zonder omwegen een nieuwe job voor. "Een echte burn-out had ik niet, want ik had voor alles energie. Behalve voor mijn werk. Mijn dokter deed me inzien dat het tijd was om knopen door te hakken."

Fluisteren bij de RVA

We schrijven 2011 en Nathalie checkt de knelpuntberoepen. Die situeren zich in de zorgsector en in het onderwijs. Ze overweegt om te gaan lesgeven, maar dat wordt haar afgeraden door haar zus. "Ik kan vrij sarcastisch zijn, ook tegen kinderen. En dus zei mijn zus: Blijf jij maar weg uit het onderwijs. Jij bent pedagogisch niet verantwoord." (lacht)

Nathalie kiest voor verpleegkunde. Ze wil mensen helpen in plaats van aan een computer te zitten. Ze regelt bij de RVA een uitkering, schrijft zich in aan het Gentse Instituut voor Verpleegkunde en wordt op haar 39ste opnieuw studente. Ze durft het haar ouders nauwelijks te vertellen. Haar moeder reageert opgelucht: ze dacht dat Nathalie haar kwam zeggen dat ze ging scheiden. Haar vader staat naar goede gewoonte niet te juichen. "Het is in mijn familie not done om te doppen. Bij de RVA begon ik zowaar te fluisteren toen ik vroeg of ik recht had op een uitkering."

Ook Roos, de 12-jarige dochter van Nathalie, heeft het in het begin moeilijk met de carrièreswitch van haar moeder. "De ouders van haar beste vriendin zijn allebei dokter. Ze schaamde zich voor het feit dat ik 'maar' verpleegkundige ging worden. Grafisch ontwerpster klinkt stukken beter, hè. Gelukkig steunt ze me nu wel."

De grootste supporter van Nathalie is haar man. Ook al moet hij daarvoor soms naakt op de keukentafel gaan liggen. "Ik gebruikte Tom als oefenpop. Ik heb hem gewassen, zijn bloeddruk genomen, al zijn ledematen omzwachteld, zijn bloed afgetapt... Heerlijk."

Tranen met croque-monsieur

Tijdens haar studies valt Nathalie terug op een uitkering van 1.200 euro. Er worden offers gebracht: de Delhaize wordt de Aldi, designeroutfits worden confectiekleren, vierdaagse citytrips worden daguitstapjes. "Toch was dat nog het makkelijkste", zegt Nathalie. "Sober leven maakte ons niet ongelukkig." In het begin van haar opleiding slaat de twijfel bij momenten hard toe. Nathalie heeft het gevoel dat ze tekortschiet als moeder en echtgenote, en dat ze enkel leert hoe ze oude mensen moet wassen.

De kentering komt wanneer ze in het Guislain-instituut van de Broeders van Liefde de algemene verpleegkunde inruilt voor de psychiatrische. Ze brengt meer en meer tijd door met patiënten, en vindt in het contact met hen de voldoening die ze al zo lang kwijt was. "Je kunt niet geloven hoe sommige patiënten heropleven als je samen met hen iets onderneemt. Koken, bijvoorbeeld. Ik heb een patiënt ooit gevraagd hoe ik de perfecte croque-monsieur moest klaarmaken. Die gast kreeg tranen in de ogen omdat iemand hem eindelijk nog eens als een expert behandelde."

Aanvankelijk mist Nathalie haar vroegere collega's. "In de creatieve sector wordt veel gelachen en plezier gemaakt. In de zorgsector is dat minder vanzelfsprekend. Tijdens mijn eerste stages viel het me op dat mijn toenmalige collega's wel goed voor hun patiënten zorgden, maar niet altijd voor elkaar. Er werd wel 'ns geroddeld en geklaagd."

Toch voelt ze zich stukken gelukkiger als verpleegkundige. "Vroeger kon ik op het einde van de dag zeggen dat ik het jaarverslag van een of ander voedingsbedrijf had gemaakt. Vandaag kan ik zeggen dat ik de levenskwaliteit van een patiënt heb verbeterd." Er zitten nog maar een paar restjes van de voormalige grafisch ontwerpster in Nathalie. "Als we een paper moeten maken, kun je er gif op innemen dat die van mij het mooiste lettertype zal hebben." (lacht)

'Als zij dit durft, ik dan ook'

Nogal wat mensen dromen tegenwoordig van een tweede carrière. Maar tussen droom en daad staan vaak hypotheken in de weg, en studerende kinderen. Toch vindt Nathalie dat je niet te snel mag denken dat het niet kan, aan een nieuwe loopbaan beginnen. "In mijn klas zat er een alleenstaande vrouw met vijf kinderen die net als ik verpleegkundige wou worden. Toen dacht ik: als zij dit durft, ik ook."

Ik vraag haar welk advies ze heeft voor mensen die professioneel terug naar 'start' willen. Ze denkt na en zegt: "Zorg ervoor dat je gezin achter je staat, en dat je de financiële gevolgen aankunt. En weet dat er periodes van twijfels zullen zijn en dat je hard gaat moeten werken. Maar als je daarmee kunt leven: just do it. Een mens is niet gemaakt om een leven lang dezelfde job te doen." Een tip voor alle mensen die hun job als verpleegkundige beu zijn: probeer het misschien eens als grafisch ontwerper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden