Zaterdag 20/07/2019

Brexit

Wat gaan de Britten doen met zes maanden extra brexituitstel?

Het uitstel van een half jaar is misschien net genoeg tijd voor een tweede referendum, hopen tegenstanders van de Brexit. Beeld Reuters

De Britten hebben zes maanden extra uitstel van de EU gekregen om te bepalen of ze de Unie nog willen verlaten en zo ja, onder welke voorwaarden. Tegenstanders hopen dat de brexit alsnog wordt afgeblazen; voorstanders wacht een gevaarlijk steekspel.

De Halloween brexit – op 31 oktober 2019 – is door de verschillende partijen met gematigd optimisme ontvangen. Het uitstel van een half jaar geeft tegenstanders van Theresa May wat meer ruimte om haar weg te krijgen, terwijl tegenstanders van de brexit net genoeg tijd denken te hebben voor een tweede referendum. Oer-brexiteer Nigel Farage verheugt zich al op deelname aan de Europese verkiezingen. May zelf hoopt, waarschijnlijk tevergeefs, dat haar akkoord toch nog goedgekeurd gaat worden.

De noodtop in Brussel was weer een nieuwe vernedering voor de Britse premier, met name door de brief van Donald Tusk waarin hij Europese leiders vroeg het Verenigd Koninkrijk niet te kleineren. May verklaarde na afloop dat ze er nog steeds van uitgaat dat de Britten op 22 mei de EU op een ordentelijke manier gaan verlaten. De gesprekken met Labour dreigen echter op niets uit te lopen. De intro van een recente Newsnight-episode waarin May danst op Road to Nowhere was treffend.

May had niets anders te bieden dan vage woorden over gesprekken met Corbyn. De premier was vooral een lijdend voorwerp in Brussel, zoals John Crace in The Guardian schreef. “Het VK heeft allang nergens een betekenisvolle stem meer in. Het was de EU die de controle heeft teruggenomen. Nu kon ze naar huis gaan en weer niets doen. Misschien weer een wandelvakantie in Wales. Iedereen kan zijn gereedschap tot oktober neerleggen. Tegen die tijd zal er weer stront aan de knikker zijn.”

Aftreden May

De premier zal nog een verklaring afleggen in het Lagerhuis. Dat was eerder deze week akkoord gegaan met langer uitstel, maar binnen de Conservatieve regeringspartij is er veel weerstand. Maar liefst 96 Tories stemden tegen uitstel en 80 onthielden zich van stem, waaronder meerdere ministers. Binnen de fractie wordt veel gesproken over de nabije toekomst van May, die met zoveel woorden had beloofd af te treden bij een verlenging die 30 juni passeert.

Een belangrijk moment zullen de plaatselijke verkiezingen van 2 mei zijn. De verwachting is dat de Conservatieven een enorme klap van hun kiezers zullen krijgen, waarna er weer een stok extra is om May mee te slaan. Onder de Conservatieve stemmers heerst een grote voorkeur voor een akkoordloos vertrek uit de EU, maar daar wil May niet aan, ondanks voorbereidingen die zeker 4 miljard pond hebben gekost. Tegelijkertijd wil Brussel de Britten niet uit de Unie zetten.

Europese verkiezingen

Bijzonder interessant zullen drie weken later de Europese verkiezingen worden (eind mei). Ook hier zullen de Conservatieven veel stemmers verliezen aan zowel UKIP als de nieuwe Brexit Party van Farage. In het voordeel van deze partijen werkt het evenredige kiesstelsel dat Brussel hanteert. De vader van Boris Johnson, een voormalige topambtenaar in Brussel en europarlementariër, mikt eveneens op een zetel in Straatsburg. De eurogezinde partijen zullen naar verwachting veel stemmen binnenhalen.

Het halflange uitstel biedt ook perspectief voor de nieuwe Independent Group en andere voorstanders van een People’s Vote, zoals een herkansingsreferendum wordt genoemd. Het organiseren daarvan, inclusief het bedenken van de vraagstelling, duurt ongeveer een half jaar. Zij zullen nu vooral druk uitoefenen op Labour-leider Corbyn. Als Mays deal blijft haperen, kan er een scenario komen waarbij de keuze tussen een referendum en het intrekken van artikel 50 overblijft.

Donald Tusk heeft de Britten op het hart gedrukt om geen tijd meer te verspillen. Na vandaag gaat het Lagerhuis voor twee weken met paasreces.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden