Maandag 25/01/2021

Achtergrond

Wat Europa (niet) gaat doen om Facebook, YouTube en andere techreuzen te bedwingen

Met nieuwe regels wil de EU techgiganten, zoals Amazon van Jeff Bezos, strakker controleren.Beeld REUTERS

De huidige EU-regels voor techbedrijven zijn twintig jaar oud, een eeuwigheid in internettermen. Hoog tijd dus voor een nieuwe set regels waarmee Europa platformen als YouTube en Facebook wil beteugelen. Dit zijn de belangrijkste punten uit de wetsvoorstellen. 

1. Illegale content

Platformen worden nog steeds gezien als tussenpersoon. Maar, stelt de Europese Commissie duidelijk, dan moeten ze wel kunnen aantonen dat ze redelijkerwijs geen weet konden hebben van illegale zaken. Bijvoorbeeld kinderporno, terroristische inhoud of materiaal waarop auteursrechten rusten. Platformen als YouTube en Facebook zullen minder gemakkelijk wegkomen met het argument ‘wij zijn slechts doorgeefluik’. Ook moeten gebruikers betere mogelijkheden krijgen om melding te maken van illegale zaken. Daarnaast zullen YouTube en co. ook veel transparanter moeten zijn als ze bepaalde video’s of posts weghalen.

2. Online adverteren

Linkse partijen pleitten eerder voor een geheel verbod op gepersonaliseerde advertenties, maar zo ver heeft de Commissie uiteindelijk niet willen gaan. Wel worden de platformen verplicht burgers duidelijk te maken waarom ze een specifieke advertentie te zien krijgen en wat de bron van de advertentie is.

3. Persoonlijke aanbevelingen

Het is een belangrijk deel van het succes van platformen als TikTok, YouTube, Instagram en Facebook: het voorschotelen van berichten, foto’s en video’s die toegesneden zijn op de persoonlijke interesses van hun gebruikers. Dit zorgt ervoor dat ze zo lang mogelijk op die platformen rondhangen. Hier komt geen verbod op, maar de gebruikers moeten wel de eenvoudige mogelijkheid krijgen om uit die algoritmefuik te stappen. Het resultaat zal dan een chronologisch overzicht zijn. Het blijft wel de vraag of veel mensen de moeite zullen nemen die voorkeuren aan te passen.

4. Desinformatie

Typisch zo’n term die in 2000 nog geen opgeld deed: desinformatie. De grote techbedrijven hebben ‘hopeloos gefaald’ in hun pogingen het probleem van doelbewust verspreiden van foutieve informatie zelf op te lossen, laat Nederlands liberaal Europarlementariër Bart Groothuis weten. “Heel goed dat Europa dit dus oppakt. Eindelijk, zou ik willen zeggen.”

5. Zwarte lijst

Een bedrijf als Booking.com mag niet langer van hotels eisen dat zij op Booking.com de laagste prijs zetten. Consumenten mogen nooit verplicht worden via een van de grote poortwachters (zoals Facebook of Google) op een site in te loggen. Amazon mag zijn eigen producten niet bevoordelen boven die van de winkels die van zijn logistiek gebruikmaken. En Google en Apple moeten concurrerende appwinkels op hun platformen toelaten. Op overtredingen staan boetes tot 10 procent van de jaaromzet. Dat kan dus in de miljarden lopen.

6. Opknippen

Een van de heikele punten en naar verluidt een groot strijdpunt tussen de meer liberale Eurocommissaris Vestager (Digitalisering, Mededinging) en de strengere Breton (Interne Markt): moet Europa de mogelijkheid krijgen om machtige techbedrijven op te knippen. Daarover staat in de voorstellen vrijwel niets in. Liever lijkt Europa te hinten op vooraf ingrijpen in plaats van corrigeren. Als er een vermoeden is dat een nieuwe poortwachter kan ontstaan (een bedrijf waar andere bedrijven niet omheen kunnen), dan zou een fusie verboden moeten kunnen worden. Een vaak genoemd voorbeeld is de voorgenomen overname van Fitbit door Google. Volgens de oude regels geen probleem omdat de bedrijven zich in verschillende markten begeven. Nieuwe regels zouden er wel een stokje voor kunnen steken: Google zou wel eens oppermachtig kunnen worden in de markt van gezondheidsdata.

7. Eenvoudig overstappen

Interoperabiliteit is de officiële term. Ofwel: consumenten moeten eenvoudig kunnen overstappen van bijvoorbeeld Facebook naar een nieuw, kleiner (bij voorkeur Europees) alternatief, met medeneming van hun data. Het betekent ook dat consumenten de mogelijkheid zouden krijgen te communiceren tussen verschillende platforms.

Facebook zegt de nieuwe EU-regelgeving ‘te verwelkomen’. Wel deelt het bedrijf een sneer uit richting Apple: “We hopen dat de EU-regelgeving ook grenzen zal stellen voor Apple. Apple heeft de regie over een heel ecosysteem, van apparaten tot apps en de App Store, en gebruikt zijn macht om ontwikkelaars, consumenten en grote platforms te benadelen.” Google is dan weer bezorgd dat de voorstellen van de Commissie “gericht lijken te zijn op een handvol bedrijven”. De regels zullen het moeilijker maken te innoveren, vreest de techgigant.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234