Vrijdag 27/11/2020

Analyse

Wat er gebeurt als Griekenland 'nee' stemt

Beeld EPA

Nu ook het laatste spoedberaad tussen Griekenland en zijn geldschieters dinsdagavond geen doorbraak heeft ge bracht, beslissen de Grieken zondag zelf over hun lot in de euro. Wat als dit referendum uitmondt in een overweldigend 'nee' tegen het eindbod van de crediteuren? Kan Griekenland dan uit de eurozone worden gezet of geduwd?

Een helder 'nee' tegen het crediteurenvoorstel betekent volgens Tsipras dat zijn onderhandelingspositie sterker is dan ooit. In eigen land is dat zeker het geval, maar in Brussel totaal niet. De kans dat een negatieve referendumuitslag de andere achttien eurolanden vermurwt tot een soepeler akkoord - minder bezuinigen en hervormen, wel geld - wordt door betrokkenen minimaal geacht.

Integendeel, een 'hard' nee, zal een serie gebeurtenissen in beweging zetten die kan eindigen met de herinvoering van de drachme in Griekenland.

Beeld AP

Nakende implosie

Zonder een akkoord en verder uitzicht daarop zal de Europese Centrale Bank zich genoodzaakt zien het onderpand van Griekse banken (Griekse obligaties) af te waarderen. Dat betekent dat deze banken op zoek moeten naar nieuw kapitaal, dat echter niet voorhanden is. De nakende implosie van het Griekse banksysteem dwingt de Griekse centrale bank tot een harde ingreep: alle spaartegoeden boven de 100 duizend euro worden ingezet om de banken te redden.

Wat de spaarders ooit terugzien van deze gedwongen reddingsbijdrage is onduidelijk, maar veel zal het niet zijn. In Cyprus liepen bij een soortgelijke ingreep de verliezen op tot 80 procent van de deposito's.

Omdat niemand meer geld wil lenen aan Griekenland, worden euro's daar steeds schaarser. De overheid, bedrijven en burgers kunnen nauwelijks betalingen doen, ruilhandel steekt de kop op.

Griekenland beschikt alleen over een gelddrukkerij die 10-eurobiljetten produceert. In theorie kan die drukpers op volle toeren worden gezet, maar de ECB (verantwoordelijk voor de drukkerij) heeft geen aanwijzingen dat de Griekse nationale bank dit van plan is. Het zou ook tegen de regels zijn en dus een mogelijke reden om het land uit de eurozone te zetten. Mocht de Griekse geldpers toch dag en nacht gaan draaien, dan kan de ECB de 10-eurobiljetten uit het land (herkenbaar aan de Griekse Y in het nummer) ongeldig verklaren.

Beeld AP

Parallelle munt

Het is een kwestie van tijd tot de Griekse regering besluit een parallelle munt in te voeren, vermoedelijk de vorm van binnenlands verhandelbare schuldbriefjes (IOU, I owe you). Op den duur is dat financiële schaduwsysteem volgens betrokkenen niet houdbaar en is de introductie van een andere munt (de nieuwe drachme) onvermijdelijk.

Wat volgt is de omzetting van tegoeden, lonen, pensioenen in de nieuwe munt. Leningen met het buitenland blijven echter in euro's staan en worden door de lage drachmekoers fors duurder, importgoederen ook. De Griekse export wordt goedkoper maar het probleem is dat Griekenland niet veel goederen heeft om uit te voeren.

De herinvoering van de drachme is niet zonder juridisch gevolgen. Volgens het Europees Verdrag is de euro 'de enige munteenheid' in de landen van de eurozone. Overtreding van die regel kan tot opschorting van het Griekse eurolidmaatschap leiden, wat er in praktijk op neerkomt dat ze buiten staan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234