Zaterdag 18/09/2021

Opinie

Wat er aan de hand is in Gent, valt niet te vatten in 'goed/slecht'-categorieën

Het feestje op de Graslei. Beeld Bas Bogaerts
Het feestje op de Graslei.Beeld Bas Bogaerts

Pascal Debruyne en Jan Naert zijn onderzoekers aan de UGent.

Tim Roggeman dient Bart Eeckhout gelukkig van antwoord. Er is nood aan tegensprekelijk debat over welk Gent wij willen. Eeckhout gooide een knuppel in het hoenderhok: "Gent, er is iets met jou". Het paars-groene bewind, en meer bepaald het groen-rode kartel, maakt de beloofde ommekeer niet waar. "Dit is niet het beleid waarvoor bijna tweederde van de Gentenaars vier jaar geleden gestemd heeft." Roggeman stelt terecht dat alles zonder nuance op een hoopje wordt gegooid: participatie in het mobiliteitsplan, de Optima-commissie die de relatie tussen politiek en de zakenwereld moest behandelen, en de (goedkope) vergunning voor MG Real Estate.

Roggemans poging tot nuance verzandt in een goednieuwsshow, met een weinigzeggend besluit dat er "nog altijd massaal veel Gentenaars terecht fier zijn op hun stad en de vele veranderingen die de laatste twintig jaar uitgevoerd zijn". Laat ons zelf niet de nuance verliezen. De bedenking dat er in het debat over het mobiliteitsplan weinig feiten aan te pas komen, en emotie en slogans vaak overheersen, is terecht. Maar waarom dat zo is, komen we niet te weten. Speelt Roggemans eigen positie hem geen parten? Hoe zit het met de machtskwestie in het publieke debat en wordt dit niet overheerst door bepaalde groepen? We ervaren allemaal slechts een bepaald deel van 'Gent'. We merken bepaalde zaken op die we belangrijk vinden, en laten andere zaken liggen. Roggeman beschrijft ongetwijfeld een bepaalde laag van 'Gent', hoe het stedelijk beleid beleefd wordt. Maar hij loopt vast in dezelfde 'goed en slecht bezig'-categorieën die Eeckhout hanteert.

De Gentse coalities

Wat er aan de hand is in Gent, is niet te vatten in 'goed/slecht'-categorieën. Er is niet zoiets als 'hét Gentse Stadsbestuur', dat in één goede of slechte richting gaat. De alledaagse Gentse bestuurspraktijk is net iets complexer. De toekomst van Gent wordt momenteel vorm gegeven op een spanningsveld tussen twee coalities: een paarse coalitie en een rood-groen kartel, en ja,...op momenten een blauw-groene coalitie. De spanningsvelden gaan terug op het voorakkoord tussen sp.a en Open Vld, ondanks het Gentse kartel. Niks vreemds.

De paarse relaties zijn 24 jaar lang gevormd. Meer zelfs, omdat een bestuur zich altijd uitstrekt met tentakels in stadsdiensten, speelt ook daar het spanningsveld. En dat spanningsveld wordt bovendien bespeeld door verschillende actoren van de civiele samenleving, burgerorganisaties en de ondernemerswereld. Het zijn 'botsende stadsprojecten' die aan de oppervlakte komen. Dat maakt ze tot uitgesproken publieke kwesties. De opgebouwde machtsverhoudingen en netwerken doen een dossier kantelen in een bepaalde richting. De motor van vernieuwing van het Gentse rood-groene kartel is dus niet zomaar 'stilgevallen'. Er wordt letterlijk (paars) zand in de motor gegooid.

Het spanningsveld speelt in verschillende dossiers: het mobiliteitsplan, de Optima-commissie, het TTIP-standpunt,.... De weinig transparante manier waarop de vergunning voor MG Real Estate tot stand kwam - een staaltje oude politieke cultuur-, botste bijvoorbeeld meteen met het rood-groene kartel dat opriep tot hoogdringende transparantie over de besluitvorming. Het dossier krijgt een politiek staartje. De gespannen sfeer tijdens de partycrash was niet enkel te wijten aan het pop-upkarakter zonder veel organisatie. De politie intervenieerde op momenten onzacht tot hard. Het bespreekbaar maken daarvan zal ook bovenstaand spanningsveld oproepen. Hetzelfde met een duurzaam evenementenbeleid voor Gent, dat het spanningsveld oproept tussen Gent als pretstad versus een duurzame stad.

The big leap forward

Een tanker keert traag van richting. 'The big leap forward' blijft op momenten uit, afgeremd door het opspelende spanningsveld. Of er worden wat tussentijdse stapstenen gelegd. Sommige dossiers zitten gebetonneerd in dat paarse verleden en transparantie ontbreekt. Denk maar aan onze Gentse U-Place, The Loop, op de site van Flanders Expo. Dat is bezwaarlijk een stap in de richting van een klimaatneutrale stad te noemen. Ook de Optima-commissie, die gaat over dossiers uit het verleden, wordt grotendeels beheerst door paars.

Roggemans gaat dan ook kort door de bocht: "We mogen in Gent blij zijn dat er grote immospelers zijn die willen investeren in onze stad." Er zijn inderdaad geen aanwijzingen over zelfverrijking en al te zware deontologische problemen in de relatie tussen de burgemeester en Optima. Maar de getuigenissen in de commissiezittingen geven zonder meer indicaties dat er beleidsinterventies nodig zijn om meer transparantie en democratische besluitvorming te genereren in grote stadsontwikkelingsdossiers. Wil dat zeggen dat er in Gent geen ommekeer is? Nee. Het mobiliteitsplan is bijvoorbeeld een wending van formaat voor een duurzame en veilige mobiliteit in de stad. Al vertellen de aanpassingen ons ook iets over de uitgeoefende druk. Ook de antidiscriminatieaanpak, het OCMW-beleid en het veranderde onderwijsbeleid (open school concept) duiden op een ommekeer.

Gent begrijpen vraagt geen finale 'goed of slecht'-evaluatie, maar een poging tot het ontwarren van fijnmazige machtsblokken en netwerken. Balansen bewaren vereist denkwerk over machtsverhoudingen. Heel wat dossiers verdienen een stadsbrede discussie. De politiek heeft hierin een centrale rol, maar best aangepord door een kritische civiele samenleving en burgerorganisaties.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234