Zondag 17/10/2021

Wat denken mannen over vrouwen? In deze nieuwe reeks vraagt Wax mannen op geregelde tijdstippen het hemd van het lijf. En o wee, als ze zichzelf beter voordoen dan ze zijn.

Jörgen Oosterwaal (45), hoofdredacteur 'Humo'

Ik verleid niet, ik laat me verleiden uit gemakzucht

Enkele jaren geleden nam Jörgen Oosterwaal (45) de fakkel van de legendarische Guy Mortier over als hoofdredacteur van Humo. Maar voor het grote publiek is Oosterwaal nog een beetje een onbekende. Daar komt nu verandering in. Wax legde hem het vrouwelijke vuur aan de schenen. Wat blijkt? Aan het roer van het 'mannenblad' staat een behoorlijk vrouwvriendelijke kerel. 'Misschien word ik ooit wel huisman, met de zorg voor het huishouden en de kleine kindjes.'

Door Nadia Dala / Foto Carmen devos

'This is a man's world', zong James Brown. Maar uiteindelijk huilen mannen altijd uit op een vrouwenschouder. Wie is de belangrijkste vrouw in jouw leven?

Oosterwaal: "Dat zal wel mijn moeder geweest zijn, zeker? Ze was een zorgzame, toegewijde en verstandige vrouw. Ze heeft geen makkelijk leven gehad. Mijn vader komt uit een schippersfamilie en gedijde alleen op het water. Mijn moeder - haar vader werkte als smid bij het spoor - moest haar leven compleet omgooien en mee aan boord gaan. Ze werd dus schippersvrouw. Tegen haar zin, eigenlijk. Maar vroeger waren de tijden anders, hé. De vrouw volgde de man. Mijn vader was behoorlijk streng en dominant, de patriarch van de familie. Ik geloof dat hij zelfs iets tegen condooms had. Ze hadden zes kinderen.

"Mijn moeder zorgde voor het huishouden. We mochten niks te kort komen. Er werd iedere dag uitgebreid gekookt. Geen spek maar steak, geen margarine maar echte boter. Altijd verse soep en op zondag zelfgemaakte chocoladepudding. Ook vestimentair werden we tot in de puntjes verzorgd. Dat was een erezaak voor mijn ouders.

"Aangezien we meer in Duitsland en in Zwitserland zaten dan in België ben ik nooit naar onthaalmoeders of kleuterscholen geweest. Maar mijn moeder liet ons wel elke dag huiswerk maken: rekenen, schrijven, lezen. Ze deed dat met veel geduld."

Toch is het slecht afgelopen met je moeder.

"Ze had een alcoholprobleem. Kijk, mijn vader kreeg alzheimer, mijn jongste broer verongelukte toen hij amper negentien jaar was en mijn moeder zocht daarop wanhopig haar heil in de drank. Ons gezinnetje lag in een mum van tijd uiteen. De situatie thuis was niet meer te harden. Mijn moeder was soms erg agressief en destructief. Halfweg mijn eerste kandidatuur aan de UFSIA ben ik alleen moeten gaan wonen. Een helse periode. Uiteindelijk is mijn moeder nog voor mijn vader overleden. Een vrouwenlichaam is minder bestand tegen alcohol.

"Toch neem ik mijn moeder niets kwalijk. Zoals gezegd, ze heeft geen fijn leven gehad. Daarom wil ik vooral de goede herinneringen aan haar koesteren: de onbezorgde kinderjaren en de studiekansen die ze me gegeven heeft. Misschien dat uit psychotherapie wel zou blijken dat die gebeurtenissen mij meer gevormd of misvormd hebben dan ik wil toegeven. Maar ik heb geen behoefte aan zulke terugkijkoefeningen."

Misschien heb je wel een verdoken rancune tegenover vrouwen ontwikkeld. Gedraag jij je soms als een hufter tegenover vrouwen?

"Niet meer tegenover vrouwen dan tegenover mannen. Wat dat betreft discrimineer ik niet. (lacht) Ik heb vroeger, na het lezen van de Nederlandse schrijver Geerten Meijsing, weleens geroepen dat vrouwen veranderlijke en wisselvallige wezens zijn. Maar dat had dan meer te maken met een stukgelopen liefde. Dat was ook makkelijk: dan moest ik de schuld niet bij mezelf zoeken. Ondertussen heb ik geleerd dat mannen even grillig kunnen handelen als vrouwen."

Je beweert dus dat je nog nooit een vrouw erg gekwetst hebt.

"(denkt na) Ik vrees van wel. Toen ik als achttienjarige pas op eigen benen stond, leerde ik een meisje kennen dat me door die lastige periode heeft geholpen. Bij haar familie vond ik een tweede thuis. We zijn ongeveer vijf jaar samen geweest. Maar ik weigerde over de toekomst na te denken. Alle gesprekken over trouwen of kinderen lachte ik weg. Huisje, tuintje, boompje vond ik ridicuul. Ik was pas assistent geworden aan het departement politieke wetenschappen in Leuven, ik publiceerde in bladen als Kultuurleven, Streven en Knack, ik volgde rechten aan de avondschool. Kortom, ik had het veel te druk met mezelf. Ik had geen oog voor haar wensen. Dat was wel een vorm van egoïstisch, hufterig gedrag. Maar soit, het is goed gekomen met haar, en met mij ook (lacht).

"Op de redactie ben ik helemaal niet hufterig tegenover vrouwen. Al zou je dat beter aan de Humo-journalistes vragen. Zij krijgen gewoon hetzelfde loon voor hetzelfde werk. En nee, lange benen en diepe decolletés veranderen daar niks aan."

Toch wordt beweerd dat bepaalde media bewust kortgerokte journalistes op interview sturen. Dat zou een diepgaand gesprek 'bevorderen'.

"Ik heb me laten vertellen dat er in Duitsland steeds vaker jonge vrouwen in de sportjournalistiek opduiken. Zij zouden makkelijker 'toegang' hebben tot de grote vedetten. Maar voor een goed interview heb je geen borsten nodig, maar brains en een goed psychologisch doorzicht.

"Maar ik geef toe: een doorsneeman zal liever drie uur met een aantrekkelijke vrouw praten dan met een puistige puber. Topjournalistes als de Italiaanse Oriana Fallaci en de Nederlandse Bibeb, twee vrouwen van wie ik heel wat heb opgestoken, beheersten de intellectuele versierkunst tot in de puntjes van hun gemanicuurde nagels. Van Bibeb zei de voormalige Nederlandse minister-president Joop den Uyl ooit dat zij hem met haar zoetgevooisde stem had proberen te verleiden, dat ze hem had proberen te 'penetreren'. (lacht besmuikt) Bibeb kon dingen loswrikken. Maar ik denk dat ze daarbij veel meer heeft geput uit, bijvoorbeeld, haar jaren in de jappenkampen of haar mislukte huwelijken.

"Wie het volle leven kent, kan beter gevoelens herkennen, kan mensen juister inschatten en hoofd- van bijzaken scheiden. Dat is misschien het belangrijkste verschil tussen vrouwelijke en mannelijke journalisten: vrouwen zijn iets meer betrokken en zoeken iets meer naar waarheid. Ik denk nu ook aan twee andere collega's aan wie ik in mijn beginjaren als journalist veel heb gehad: Martha Gellhorn en Lieve Joris."

'Vrouwen met verstand kunnen hun intelligentie best verstoppen voor mannen', zei Mae West al in de jaren dertig van de vorige eeuw. Ben je het daarmee eens?

"Dat is natuurlijk klinkklare nonsens. Ik heb liever een intelligente vrouw dan een mooi poppetje dat niets begrijpt van wat er in de wereld gebeurt. Zowel privé als professioneel. Wat in de jaren dertig gold, geldt vandaag gelukkig niet meer."

Toch maakt Humo gretig gebruik van een halfnaakte Roos Van Acker of een dito Lien Van de Kelder op de cover. Niet bepaald lelijke vrouwen. Aan welke voorwaarden moet de Humo- coverbabe voldoen?

"Ze moet grappig zijn, ze moet iets te vertellen hebben en een dosis rock-'n-roll is ook meegenomen. Ze moet natuurlijk te porren zijn voor een originele fotoshoot. (lacht smakelijk) Kijk, we moeten daar niet onnozel over doen: Humo is een blad met een hoop lange interviews, met columns en onderzoeksstukken. Om met zo'n pakket een breed publiek te kunnen boeien, moet je verrassend en leuk uit de hoek komen. Je moet er als het ware allerlei dingen bij toveren om de aandacht te trekken.

"De cover is daarvoor heel geschikt. De ene week kan Roos op de cover staan met enkel twee halve kokosnoten voor haar borsten, de andere week Tom Boonen met een geel geschilderde bast of enkele geheel ontklede kandidaat-gouden studs. Ook daar maken we geen verschil tussen mannen en vrouwen. Ik word trouwens zenuwachtig als jonge vrouwen neerkijken op het woord 'feminist'. Het is mede dankzij de feministes van jaren geleden dat vrouwen vandaag ook aan een carrière kunnen beginnen."

De boutade 'Het enige recht van de vrouw is het aanrecht' vind jij dus totale nonsens.

"Ach, in de rubriek 'Het gesproken dagblad' in Man bijt hond zou ik er hartelijk om kunnen lachen. Maar ik denk niet dat iemand zulke uitspraken nog ernstig neemt. Er wordt zoveel over het verschil tussen vrouwen en mannen geleuterd. Ik vind het soms bijzonder artificieel en bij de haren getrokken."

'Vrouwen zijn als olifanten', zei de komiek W.C. Fields nochtans over het andere geslacht. 'Ik kijk er graag naar, maar ik wil ze niet hebben.' Heb jij graag een vrouw bij je? Of hou je ze liever op afstand?

"Ik heb niemand nodig om voor me te zorgen, als je dat bedoelt. Ik wil geen braaf vrouwtje bij me dat zich voor mij opoffert en de was en de plas voor me doet. Daarvoor heb ik trouwens een uitstekende huishoudster. Of juister: die had ik. Sinds ze naar het verre Limburg is verhuisd, heb ik een poetsman, uit Iran! (lacht) In je schaarse vrije tijd kun je het best prettige dingen doen met je partner, vind ik. (zwijgt even) Misschien gooi ik het roer over een paar jaar wel helemaal om en word ik zelf huisman. Een beetje thuis werken, eindelijk eens kooklessen volgen of voor kindjes zorgen, waarom niet? Ik ben nu vijfenveertig. Dus alles kan nog. Mannen hebben geen last van een tikkende biologische klok."

Tijdens dit gesprek was je erg ingetogen. Ik zie in jou geen grote verleider die op een vrouw afstapt en haar mee naar huis neemt.

"Dat klopt. Ik laat me liever verleiden. Misschien is dat uit gemakzucht, ik weet het niet. Het kan je ook behoeden voor teleurstellingen achteraf. En laten we eerlijk zijn: ik ben eerder een Don Quichot dan een Don Juan." (lacht)

Ik heb vroeger weleens geroepen dat vrouwen veranderlijke en wisselvallige wezens zijn. Ondertussen heb ik geleerd dat mannen even grillig kunnen handelen als vrouwen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234