Dinsdag 01/12/2020

Wat de PS bang maakt

Beeld UNKNOWN

Zelden had de PS meer macht, zelden was ze zo bang die te verliezen, schrijft Alain Gerlache naar aanleiding van een opmerkelijk opiniestuk in de Brusselse krant Le Soir. Gerlache is mediawatcher bij de RTBF. Hij schrijft regelmatig bijdragen voor De Morgen.

'Een regering, maar niet tegen om het even welke prijs'. Dat is de titel van het opiniestuk dat de Franstalige en Duitstalige socialistische parlementsleden van alle bestuursniveaus maandag hebben gepubliceerd in Le Soir. Een zeer ongebruikelijk initiatief dat klinkt als een waarschuwing. In feite is het een uiting van ongerustheid, ontreddering zelfs, van de militanten en de verantwoordelijken van de Parti Socialiste.

Eerst iets over de vorm. De traditionele stem van een partij is de voorzitter, zeker in de PS, die door Elio Di Rupo is georganiseerd als een geoliede communicatiemachine (aan Franstalige zijde zonder weerga). Maar zoals hij een tijd geleden zijn stem kwijt was door gezondheidsproblemen waar hij ondertussen gelukkig van is hersteld, is Elio Di Rupo door zijn al te lange opdracht als formateur nu politiek gesproken al een paar maanden zonder stem. Voor de poging om dit stilzwijgen, dat steeds meer socialistische beleidsmensen, militanten en kiezers verontrust, te compenseren, was de stem van een kleine honderd parlementsleden nodig. Op enkele theatrale uithalen van Philippe Moureaux na is de PS de Partij van de Stilte geworden.

Prijs betaald
Erger nog: het is 'rechts' dat de boventoon voert in de media. In de eerste plaats de MR, waar voorzitter Charles Michel in de sociaaleconomische discussie de kans schoon ziet om zich eindelijk te profileren op thema's waar zijn kiezerspubliek gevoelig voor is. En hij toont zich des te onverzettelijker omdat hij van mening is dat de liberalen met het opzeggen van het kartel met het FDF al genoeg hebben betaald voor hun deelname aan de toekomstige regering, als die er ooit komt. Het profiel van de nieuwe cdH-voorzitter Benoît Lutgen is veel meer centrumrechts dan dat van Joëlle Milquet en hij heeft graag dat dat ook wordt gezien. En dan hebben we het nog niet over de Vlaamse partijen die voor de Franstalige socialisten per definitie als 'rechts' gelden. De sp.a beschouwen ze als een kleine 'sociaaldemocratische partij' die toch niet helemaal te vertrouwen valt.

Links in Europa
De Parti Socialiste heeft zich traditioneel altijd meer verwant gevoeld met het socialisme van Zuid-Europa dan met de sociaal-democratie in het Noorden. Maar een blik op de zusterpartijen is allesbehalve geruststellend. De PASOK in Griekenland is een puinhoop, na de crisis van de voorbije maanden en weken. Onder Europese druk heeft de partij bepaald geen socialistische koers kunnen varen. De Portugese socialisten hebben in de financiële crisis de macht verloren en de Spanjaarden staan op het punt de bladzijde om te slaan van een Zapatero die tot voor kort nog een vedette was in Luik en Charleroi. In Italië wordt ondanks de erbarmelijke en zieltogende regering-Berlusconi, of misschien precies door zijn dwaze streken, van links nauwelijks iets vernomen.

En Frankrijk! Ah, la France. Talrijk zijn de Franstalige Belgen die het politieke leven in Frankrijk op de voet volgen. Een meerderheid verheugt zich over de zeer gunstige peilingen voor de kandidaat van de PS, François Hollande. Maar hun glimlach verstrakt als ze ontdekken dat zijn programma door het financiële debacle al op de helling wordt gezet. Hoe kun je een links beleid voeren in tijden van crisis? Traditioneel links heeft geen antwoord op deze vraag. Niet in Wallonië, niet in de rest van Europa. Het enige engagement dat de ondertekenaars van deze waarschuwing van de PS aangaan is 'het schild tegen de crisis' te zijn.

Maar dat verhaal klinkt afgezaagd. Het wordt ondermijnd door het onvermogen van de PS om een afdoend antwoord te vinden op het geplande einde van Arcelor Mittal in Luik, dat honderden ontslagen met zich meebrengt en de doodsteek betekent voor een van de laatste overblijfselen van de Waalse staalindustrie. Het einde van een tijdperk en van de daarmee verbonden kijk op het socialisme lijkt nabij. Voor een partij die ruim 23 jaar onafgebroken aan de macht is, is het vandaag heel moeilijk om zich achter het radicale protest tegen het kapitalistische systeem te scharen. De PS-kopstukken mogen in hun open brief dan wel een wit voetje proberen te halen bij de Indignados, de kans is klein dat deze mensen die de maatschappij zoals die er vandaag uitziet verwerpen, zich in deze partij herkennen. Temeer omdat Ecolo, dat tot zijn grote opluchting uit de nieuwe coalitie is geweerd, zijn tijd afwacht.

Tot overmaat van ramp komen de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar op het slechtst denkbare ogenblik. Zoals dat in Vlaanderen het geval is voor de CD&V, is de inzet ook cruciaal voor de PS, een partij die veruit het grootste aantal burgemeesters telt en die in de overgrote meerderheid van de Waalse gemeenten in het bestuur zit. Een verkiezingsnederlaag als gevolg van de onvermijdelijke bezuinigingsmaatregelen zou het PS-partijapparaat in het hart treffen.

Dat is het paradoxale van de huidige situatie. Nu een van hen op het punt staat zijn intrede te doen in Wetstraat 16, lijkt de in Vlaanderen en soms zelfs in Wallonië zo vaak verguisde PS-staat machtiger dan ooit. Maar ook kwetsbaarder dan ooit. En daar is Di Rupo zich zeer goed van bewust.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234