Zondag 05/04/2020

Wat de Boekentoren en het Muziekforum gemeen hebben

Kiezen tussen nieuw Muziekforum of gerestaureerde Boekentoren is kiezen tussen nieuw kind of grootouder in het gezin

Het zijn spannende dagen voor de gezelligste stad van Vlaanderen. Vandaag buigt de raad van bestuur van de Universiteit Gent zich over het restauratiedossier van de Boekentoren van Henry Van de Velde. Later deze week wordt in Brussel beslist of het Muziekforum er al dan niet komt. Dure projecten die maar beter niet tegen elkaar worden uitgespeeld.

Wie de voorbije weken de kranten een beetje heeft gevolgd, zou geneigd zijn te geloven in een competitie tussen Gent en Antwerpen. Beide steden hebben een aantal dossiers op tafel liggen die alleen met de hulp van de Vlaamse regering verzilverd kunnen worden. Een eenvoudig optelsommetje leert dat Brussel op dit moment echter niet de middelen heeft om alle projecten te financieren, en dus worden de steden in kwestie willens nillens tegen elkaar uitgespeeld. Althans: in de media. Komt het Museum aan de Stroom er in Antwerpen of mag Gent toch beginnen bouwen aan het Forum voor Muziek en Dans?

Het bleef tot nog toe koffiedik kijken. Bovendien kwam er onlangs - terecht - nog een ander dossier op tafel, namelijk de restauratie van de Boekentoren in Gent. Het pronkstuk van architect Henry Van de Velde uit 1942 was de voorbije decennia als nationaal erfstuk enkel goed voor een paar schamele oplapbeurten die de nood aan echte zorg nooit konden afwenden. Tot nota bene een Antwerpse projectontwikkelaar als fan van het oeuvre van Van de Velde een jaar of twee geleden een kostenraming liet maken van wat een deftige restauratie van de universiteitsbibliotheek zou kosten: om en bij de 40 miljoen euro.

Geen geringe som, ook niet voor de vier spelers aan tafel: stad, provincie, Vlaams Gewest en de Universiteit Gent als feitelijke eigenaar. Die laatste heeft intussen een tweede raming besteld en buigt zich vandaag intern over de toekomst van de Boekentoren.

Als Gentse schepen van Stedenbouw wil ik hier graag een pleidooi houden voor een snelle, positieve beslissing in dit dossier. Wachten tot de 'vierde toren van Gent' nog meer verloedert, heeft geen enkele zin, het afwijzen van de historische waarde van Van de Veldes monument nog veel minder. Gent heeft zijn torens nodig zoals Antwerpen - om maar een voorbeeld te geven - zijn Onze-Lieve-Vrouwetoren naast de Schelde nodig heeft: als basisfundament van het stadsbeeld. Het Ruimtelijk Structuurplan Gent zegt daarover het volgende: 'Het verticaal uitpriemen van een aantal gebouwen verhoogt in een aantal gevallen de leesbaarheid van Gent.' De vier torens van Gent (de Sint-Niklaaskerk, het Belfort, de Sint-Baafskathedraal en de Boekentoren) zijn bij uitstek de vier bakens die Gent leesbaar maken als Gent.

Gesteld dat de raad van bestuur van de Universiteit Gent vandaag ja zegt aan de restauratie, wat betekent dat voor bijvoorbeeld het Forum, zult u vragen. Want het is niet ondenkbaar dat, zoals steden tegen elkaar worden uitgespeeld, ook dossiers binnen eenzelfde stad tegen elkaar worden afgewogen. Zelfs al liggen hun respectieve functies redelijk ver uit elkaar. Dan moet u weten dat het precies geleden is van 1942, toen de bibliotheektoren in gebruik werd genomen, dat de stad Gent heeft kunnen uitpakken met een (min of meer) publiek gebouw van enige architecturale allure. Ruim zestig jaar wachten is dat dus, of met andere woorden: een heel mensenleven.

Kiezen tussen een nieuw Muziekforum of een gerestaureerde Boekentoren wil kortom zoveel zeggen als kiezen tussen toekomst en verleden, zeg maar tussen een nieuw kind en een grootouder in het gezin. Het is een absurde en onmogelijke keuze, want het eerste vloeit uit het tweede voort. Gent heeft niet alleen een nieuw baken nodig om de confrontatie met de toekomst aan te gaan, als stad eisen we ook respect op voor onze stamboom, de lijn waarop de Gentenaars zich kunnen identificeren.

Toegegeven, het is soms verleidelijk om als Gents bestuur te wijzen op de talrijke Vlaamse investeringen waar de stad Antwerpen de voorbije jaren op heeft mogen rekenen. Een tijdelijke titel als 'gezelligste stad van Vlaanderen' doet dan eventjes deugd, maar niet voor lang. Als schepen van Stedenbouw zie ik immers dagelijks wat voor werk er nog ligt te wachten om van Gent op stedenbouwkundig vlak een hedendaagse 'stad van kennis en cultuur' te maken. Daarbij zullen we zowel boekenwijsheid als geïnspireerde architectuur nodig hebben, de referentiepunten voor heel wat nieuwe generaties Gentenaars die de gezelligheid ver overstijgen.

Karin Temmerman

(SP.A) is schepen van Stedenbouw in Gent. (Foto RV)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234