Donderdag 24/06/2021

Standpunt

Wat de 11 november-plechtigheden vertellen over de wereld waarin we leven

Koen Vidal. Beeld Eva Beeusaert
Koen Vidal.Beeld Eva Beeusaert

Koen Vidal is commentator bij De Morgen.

Een moment van de waarheid, zo mogen we de plechtigheden rond de honderdjarige herdenking van het einde van de Eerste Wereldoorlog gerust noemen. Ze vertellen veel over de wereld waarin we leven en de geopolitieke krachten die momenteel aan het werk zijn.

Zo waren er enkele momenten die wij misschien al lang niet meer opmerkelijk vinden maar die na twee gruwelijke wereldoorlogen eigenlijk een mirakel zijn en waarop we als Europeanen trots mogen zijn. We hebben het over Frans president Emmanuel Macron en Duits bondskanselier Angela Merkel die samen in naam van de verzoening de miljoenen gesneuvelde militairen en burgers eren.

Duitsland en Frankrijk waren eeuwenlang erfvijanden, vochten in de vorige eeuw twee oorlogen uit maar zijn nu overtuigde lidstaten van de Europese Unie, die ondanks hun vele tegenstellingen de vrede en stabiliteit in Europa verdedigen.

Maar de herdenkingsplechtigheden in en rondom Parijs confronteerden ons ook met dreigementen. Zo kun je de aanwezigheid van autoritaire leiders als Recep Erdogan en Vladimir Poetin op de Champs Elysées niet anders dan als een fameuze miscasting omschrijven. Als aanstichter voor de Oekraïne-oorlog en hoofdrolspeler bij de bombardementen op Syrische burgerwijken verdient de Russische president het niet om met de woorden ‘nooit meer oorlog’ geassocieerd te worden.

Nog zo’n verontrustende zwakheid die tijdens de herdenkingen aan de oppervlakte kwam was de toenemende spanning tussen Europa en de Verenigde Staten: twee bondgenoten die na de komst van Trump steeds meer tot tegenstanders aan het uitgroeien zijn.

De uithaal van Macron tegen Trumps America First-beleid mocht er zijn: “Patriottisme is exact het tegenovergestelde van nationalisme. (…) Door enkel je eigen belangen na te streven, zonder rekening te houden met anderen, vernietig je datgene wat een natie dierbaar is, datgene wat een natie leven geeft en groot maakt: zijn morele waarden.”

Dat waren sterke woorden die terecht op de gevaren wijzen van een wereld waarin een supermacht als de VS voor een unilaterale koers gaat en alle multilaterale banden met bevriende landen en internationale organisaties negeert en belachelijk maakt.

Hypocriet

Maar de woorden van Macron hadden ook iets hypocriets. Het hart van de Europese Unie is misschien al meer dan zeven decennia een ruimte van vrede, maar dat weerhoudt ook Europese landen niet om tot op de dag van vandaag wereldwijd autoritaire (vaak gewelddadige) leiders te omhelzen en hen voor miljarden aan wapentuig aan te smeren. Momenteel zijn er 222 gewelddadige conflicten aan de gang en een behoorlijk aantal daarvan wordt ook bewapend door Europese landen, België incluis.

Nooit meer oorlog is een van de mooiste boodschappen uit de geschiedenis, maar het is ook een plechtige belofte die je op zijn minst moet nastreven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234