Maandag 06/07/2020

Wat Cyprus overkomt, was niet nodig

Het Cypriotische parlement accepteert vandaag een Europese noodlening in ruil voor de liquidatie van zijn banksector, of het weigert die hulp en kiest voor een totaal faillissement. Hoe kon het zover komen?

De gepijnigde blik waarmee de Cypriotische president Nicos Anastasiades zondagmiddag de Brusselse vergaderbunker betrad, sprak boekdelen. Hij wist dat de scheerstoel klaarstond met de eurogroep, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Centrale Bank (ECB) erachter om de tondeuse te bedienen. Terwijl het volgens nauw betrokkenen niet nodig was geweest.

Al in het najaar van 2011 adviseert Olli Rehn Nicosia in informele gesprekken bij het Europees noodfonds aan te kloppen. Het is de Commissie duidelijk dat de omvangrijke Cypriotische banksector - in geld uitgedrukt: acht keer het bruto binnenlands product - veel te kwetsbaar is geworden door de kredietcrisis en het eiland naar een bankroet voert.

Trojka

De toenmalige president Dimitris Christofias negeert de uitgestoken hand. Het laatste wat deze communistische leider ambieert, is onder curatele komen van de trojka (Commissie, IMF, ECB), een noodzakelijk kwaad bij een lening uit het fonds. In plaats daarvan wendt Christofias zich tot Moskou, waar hij een lening van 2,5 miljard euro lospeutert.

Onvoldoende, zeker als de Cypriotische banken begin 2012 onevenredig hard delen in de tweede reddingsoperatie van Griekenland. In juni 2012 ziet Christofias zich alsnog genoodzaakt het noodfonds om hulp te vragen. In de onderhandelingen over het steunprogramma - een miljardenlening in ruil voor ingrijpende bezuinigingen en hervormingen - toont Christofias zich echter onbuigzaam. De voorstellen van Rehn om de pensioenfondsen te nationaliseren, belastingen te verhogen en uitgaven te verlagen, stuitten op een njet. Symbolisch is het verzet van Christofias tegen het afschaffen van de kerstbonus voor de Cypriotische ambtenaren.

Net zo onverzettelijk als Christofias zijn het IMF, Duitsland, Nederland, Finland en Oostenrijk. Met IMF-baas Christine Lagarde en de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble als gangmakers eisen deze nordic stalkers een grondige schoonmaak van de Cypriotische banksector met al zijn verdachte Russische gelden. Schäuble herhaalt de laatste weken vrijwel dagelijks dat het Cypriotische 'businessmodel' onhoudbaar is.

Desondanks besloot de eurogroep - de ministers van Financiën in de eurozone onder leiding van Jeroen Dijsselbloem - een week geleden niet tot onteigening van een groot deel van de spaartegoeden op Cyprus. In plaats daarvan kozen de ministers, het IMF en de ECB voor een zachtere sanering: eenmalige heffing op alle spaartegoeden.

Hoewel Anastasiades akkoord ging, werd de heffing met grote meerderheid door het Cypriotische parlement weggestemd. Wat volgde, waren dagen van chaos en crisisberaad, resulterend in een voor de Cypriotische economie veel desastreuzer voorstel: alsnog de gedeeltelijke onteigening van spaartegoeden boven 100.000 euro of de ondergang.

Kiest het parlement met het mes op de keel voor het eerste, dan is dat zeker niet het einde van het verhaal. Vrijwel alle betrokkenen voorspellen een implosie van de financiële sector op Cyprus, gevolgd door een nog grotere recessie, waarna een nieuw beroep op het noodfonds onvermijdelijk is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234