Zondag 15/09/2019

Griekse crisis

Wat blijft: euro, regering of beide?

Beeld ANP

Welke uitslag het referendum zondag ook oplevert, de Grieken zijn voorlopig niet verlost van chaos en onzekerheid. De rest van de eurozone evenmin. Drie mogelijke scenario's.

Ja (nai)

De euro blijft, de regering vertrekt. Dat is het logische gevolg als de Grieken helder (hoge opkomst) en overtuigend (ruime meerderheid) 'ja' zeggen tegen het aanbod van de geldschieters voor noodleningen in ruil voor hervormingen en bezuinigingen. De positie van premier Tsipras en minister van Financiën Varoufakis is onhoudbaar, zij hebben dat aanbod immers verketterd als de vernedering van het Griekse volk. De overige eurolanden halen opgelucht adem, de onderhandelingen over een nieuw hulpprogramma kunnen snel beginnen.

Complicerende factor is wel: met wie zitten de geldschieters straks aan tafel als er geen regering meer is? Nieuwe verkiezingen kosten tijd en die tijd ontbreekt: de banken zijn dicht en op 20 juli moet Athene 3,6 miljard euro aan de ECB aflossen, geld dat het niet heeft. Vermoedelijk komt er een overbruggingsprogramma van enkele maanden en miljarden om Griekenland de zomer door te helpen. Deze periode wordt gebruikt om een langer lopend akkoord op te stellen, met nieuw geld, nieuwe hervormingsafspraken en wat schuldverlichting. Waarna de moeilijkste fase aanbreekt: de uitvoering ervan.

Nee (oxi)

De regering blijft, de euro vertrekt. Een overweldigend 'nee' tegen de crediteuren geeft Tsipras binnenlands vleugels maar in Brussel volgt een harde landing. De eurolanden en het IMF willen geen concessies meer doen, al helemaal niet aan iemand in wie ze alle vertrouwen verloren hebben. Er wordt onderhandeld maar die gesprekken zullen nog moeilijker zijn dan die van de afgelopen vijf maanden. Sommige EU-ambtenaren verwachten dat het overleg vooral kort zal zijn: om Tsipras de uitgang van de eurozone te wijzen. Er ligt geen akkoord klaar, zoals Varoufakis vrijdag beweerde.

Een grexit zal volgens betrokkenen chaotisch verlopen. Na het 'nee' trekt de ECB haar handen van de Griekse banken af, die imploderen, Grieken raken hun spaartegoeden kwijt, de economie stokt waarna de drachme wordt ingevoerd. Kredietbeoordelaar S&P's voorziet dat de Griekse economie de komende twee jaar met 25 procent krimpt bij een grexit, boven op de krimp van 25 procent van afgelopen vijf jaar. De eurolanden en het IMF kunnen voorlopig fluiten naar terugbetaling van de noodleningen van 240 miljard euro. De ECB en het noodfonds staan klaar om 'besmetting' van andere eurolanden (Portugal, Cyprus) te voorkomen.

Ja/nee

De regering blijft, de euro ook, net als de onzekerheid. In dit scenario houden 'ja' en 'nee' elkaar vrijwel in evenwicht, de minst gewenste maar volgens de peilingen meest waarschijnlijke uitslag. Het referendum brengt een tot op het bot verdeelde Griekse samenleving aan het licht, met alle politieke en sociale onrust die daarbij hoort. Tsipras hoeft niet weg maar heeft ook geen sterk mandaat om de eisen van de geldschieters in te willigen dan wel af te wijzen. Overleg in deze limbo komt zeker op gang, de uitkomst is ongewis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234