Maandag 26/09/2022

InterviewEconoom Tom Simonts

Wat betekent ‘historische’ renteverhoging van ECB voor de inflatie en ons spaarboekje?

Tom Simonts: ‘Het zal nodig zijn om in september de rente nog eens te verhogen met 0,5 en daarna nog twee tot drie keer.’ Beeld RV
Tom Simonts: ‘Het zal nodig zijn om in september de rente nog eens te verhogen met 0,5 en daarna nog twee tot drie keer.’Beeld RV

Voor het eerst sinds 2011 verhoogt de Europese Centrale Bank de rente, met meer dan veel analisten hadden voorspeld. Zal dat ook genoeg zijn om de inflatie te stoppen? ‘We blijven achter de feiten aanhollen’, zegt KBC-econoom Tom Simonts.

Jorn Lelong

Hoe verrassend is het dat de Europese Centrale Bank de rente meteen met 0,5 procentpunt verhoogt?

Simonts: “Het is enigszins verrassend omdat de ECB eerder al zwart op wit had aangegeven dat het de rente maar met 0,25 procentpunt zou verhogen. Maar goed, de inflatie bereikte in juni in de eurozone een recordhoogte van 8,6 procent, dan kan de ECB weinig anders. Zeker ook omdat de euro al maanden in uitverkoop staat, en de obligatiemarkten staan al langere tijd onder druk.

“Eigenlijk had de ECB al langer de rente moeten verhogen. Maar het argument was dat het daar wegens de oorlog in Oekraïne niet het geschikte moment voor was. Daar valt iets voor te zeggen, maar een ideaal moment is er natuurlijk nooit tijdens een crisis als deze.”

Zal dit genoeg zijn om de inflatie te stoppen?

“Nee, eigenlijk blijven we achter de feiten aanhollen. Met deze renteverhoging maakt de ECB duidelijk dat die zijn rol wil opnemen om de inflatie te bestrijden. Maar laten we het belang van deze renteverhoging ook niet overdrijven. De rente komt nu voor het eerst in acht jaar op 0 te staan, maar met een inflatie van meer dan 8 procent haalt dat nog weinig uit. Dit kan alleen het startpunt zijn. Het zal nodig zijn om in september de rente nog eens te verhogen met 0,5 en daarna nog twee tot drie keer. Pas met een rente van 1,5 gaan we pas echt de effecten beginnen voelen, al kan de ECB ook niet meer doen dan de economie helpen afkoelen.

“De inflatie is een spel van vraag en aanbod. Door de rente te verhogen, kunnen we de vraag iets inperken, omdat er iets minder geïnvesteerd zal worden, ook de vastgoedmarkt kan daardoor wat afkoelen. Maar een renteverhoging verandert natuurlijk niks aan het aanbod. Het zorgt er niet voor dat er plots meer gas uit Rusland komt, dat er plots meer containers uit Azië komen of dat de lockdowns daar ophouden. We blijven dus voor een groot stuk onderhevig aan externe factoren.”

Gaan we deze renteverhoging voelen op ons spaarboekje of bij onze leningen?

“Dat gaat nog even duren. De rente wordt nu verhoogd tot een rente van 0, terwijl de banken sowieso al verplicht zijn om een minimumrente van 0.11 op uw spaarboekje te geven. Pas als de rente nog verhoogd wordt naar bijvoorbeeld 0,5, gaan de banken waarschijnlijk hun rente ook verhogen. Maar natuurlijk blijft dat weinig bij de huidige inflatie.

“Wat betreft de hypothecaire leningen speelt vooral de langetermijnrente een rol, niet zozeer de kortetermijnrente van de ECB. Maar natuurlijk zit daar wel een verband tussen. De voorbije maanden is op de financiële markten al gespeculeerd op renteverhogingen, dus de langetermijnrente staat al op 2 procent in België. Dat zal ervoor zorgen dat leningen voor vastgoed iets duurder worden.”

Om de renteverschillen binnen de EU te beperken, heeft de ECB wel een speciaal opkoopprogramma aangekondigd, het ‘Transmissie Protectie Mechanisme’. Hoe belangrijk is dat?

“Ontzettend belangrijk. De Europese Unie heeft als nadeel dat ze, anders dan bijvoorbeeld de VS, geen eengemaakte financiële markt is. Met dit instrument kan de ECB toch de renteverschillen beperken. Als in pakweg Italië de rente te hoog oploopt, kan de ECB er zoveel obligaties opkopen tot de rente er op 3 procent staat.

“Zo vermijd je dat er tegen de Zuid-Europese economieën gespeculeerd wordt, maar er moeten wel goede voorwaarden aan gekoppeld worden. Als bepaalde landen de schulden blijven opstapelen en verder in het rood gaan, kan de ECB ook niet ongelimiteerd gaan opkopen. Anders gaat dat ten koste van de euro en kan de inflatie weer toenemen. Het blijft dus dansen op een slappe koord.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234