Donderdag 09/12/2021

AchtergrondCoronaregels

Wat betekent het voor u als telewerk straks niet meer ‘sterk aanbevolen’ is?

Vier op de tien werkgevers werken voltijds of gedeeltelijk thuis, blijkt uit de recentste cijfers die dateren van 22 juni. Beeld Joris Van Gennip
Vier op de tien werkgevers werken voltijds of gedeeltelijk thuis, blijkt uit de recentste cijfers die dateren van 22 juni.Beeld Joris Van Gennip

Nu wordt telewerk door de regering nog ‘sterk aanbevolen’. Maar die aanbeveling mag gerust wegvallen, zegt minister Hilde Crevits. Wat betekent dat voor u als werknemer?

Welke regels zijn vandaag van kracht?

“Voor 27 juni gold de verplichting om maximaal thuis te werken. Sinds 27 juni is het niet langer verplicht maar aanbevolen”, zei Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (CD&V) op Radio 1. Niet alle bedrijven kunnen hun mensen thuis laten werken. In productieafdelingen is dat onmogelijk. Vier op de tien werknemers in ons land werken voltijds of gedeeltelijk thuis, blijkt uit de recentste cijfers van de Economic Risk Management Group (ERMG), die de crisis monitort voor de Nationale Bank en de werkgeversorganisaties. Het gaat om een rondvraag van 22 juni, dus voor de verplichting werd opgeheven. Het aantal thuiswerkers daalde heel lichtjes de voorbije maanden. Begin januari ging het nog om de helft van alle werknemers.

Zijn werknemers na de versoepeling van 27 juni massaal weer naar kantoor geroepen?

Sinds 27 juni is het niet langer verplicht om te telewerken. De impact is nog niet onderzocht door de ERMG. Zelfstandigenorganisatie NSZ deed wel al een rondvraag bij 193 zaakvoerders van kmo’s: 79 procent van de werkgevers blijft telewerk toestaan. De voornaamste reden is dat de werknemers er zelf om vragen (41 procent), maar ook dat de bedrijven vaststellen dat de productiviteit bij thuiswerk hoger ligt. Bijna één op de vier ondervraagden haalt die reden aan. Een derde reden is dat de kosten op de werkplek dalen door het thuiswerk (19 procent).

Waarom wil minister Crevits af van het telewerk?

Dat is duidelijk: de gunstige evolutie in de cijfers. “Negen op de tien volwassenen in Vlaanderen zijn effectief gevaccineerd”, aldus Crevits. “Dat zijn heel goede cijfers. Het is van belang dat we terugkeren naar het normale leven. Maar ik vind het wel een goede zaak dat bedrijven telewerken duurzaam gaan verankeren. Ik ben voorstander van het structureel inbedden van het telewerken waar het kan. Maar het hoeft voor mij niet met het vingertje omhoog . Het is belangrijk dat mensen in de bedrijven elkaar weer zien. Je mist een stuk creativiteit als mensen niet naar de werkvloer kunnen komen.”

Wettelijk is er geen einddatum voorzien voor de thuiswerkvergoeding. Beeld Getty Images
Wettelijk is er geen einddatum voorzien voor de thuiswerkvergoeding.Beeld Getty Images

Vanaf wanneer kan het aanbevolen telewerk opgeheven worden?

De logische datum is 1 september, ook het begin van het nieuwe schooljaar en traditioneel ook het moment waarop bedrijven weer op volle sterkte aan de slag gaan.

Kan uw werkgever u verplichten om terug naar kantoor te komen?

Op dit moment is het antwoord op die vraag niet eenvoudig. “De wettelijke basis spreekt nu van een aanbeveling”, zegt Nele Mertens van hr-dienstverlener Acerta. “Dat is geen verplichting. De werkgever kan je niet verplichten, hij kan alleen maar zijn best doen om zijn werknemers te stimuleren om naar de werkvloer te komen. We raden werkgevers nu aan om tot een akkoord te komen met de werknemers. Als de wettelijke basis verandert en er geen sprake meer is van een aanbeveling, dan is het de werkgever die beslist waar en hoe de uren moeten gepresteerd worden. Dan moet je kijken naar de arbeidsovereenkomst, waarin de plaats van tewerkstelling staat. Als er voor corona een akkoord was over telewerk, kan dat niet zomaar teruggedraaid worden.”

Kunt u als werknemer nog aanspraak maken op een thuiswerkvergoeding?

Bij verplicht telewerk door de coronacrisis bestond er geen wettelijke bepaling die een werkgever verplicht om een vergoeding te betalen voor opgelegd of aanbevolen telewerk, weet Acerta. Een werkgever kon er wel zelf voor kiezen om een belastingvrije vergoeding toe te kennen. Het maximale bedrag was 129,48 euro per maand. De circulaire die de FOD Financiën daarover rondstuurde, heeft geen einddatum en dus kunnen werkgevers ook na de coronacrisis hun werknemers die belastingvrije vergoeding blijven geven. Die is intussen verhoogd tot 144,31 euro per maand.

Gaan grote bedrijven soepeler om met telewerk dan kmo’s?

“Wij stellen vast dat grote bedrijven iets liberaler zijn”, zegt Bernd Carette, arbeidspsycholoog bij hr-dienstengroep Liantis. “Een aantal grote bedrijven geeft het personeel carte blanche: je kan voltijds van thuis werken, maar zorg voor goede afspraken met je leidinggevende. Dat staat in contrast met de gemiddelde kmo, waar soms vaker het gevoel leeft: ‘We kunnen terug naar kantoor en we gaan ook terug’. Daar willen werkgevers hun medewerkers in de buurt hebben. Maar telewerk heeft ook voor hen wel duidelijk gemaakt dat er heel wat voordelen aan verbonden zijn, zoals flexibiliteit van werknemers. Als je nu als bedrijf resoluut de knop gaat omdraaien, kan dat je plaats op de arbeidsmarkt hypothekeren. Dan krijg je het risico dat je werknemers vertrekken. Het is dus in ieders belang om om als werkgever goed na te denken hoe en wanneer je mensen terug naar kantoor laat komen.”

Zijn bedrijven al bezig met afspraken voor telewerk voor de lange termijn op te stellen?

Carette: “De coronacrisis heeft bedrijven genoodzaakt om een bepaald beleid rond thuiswerken op te stellen. Het is de vraag of men het afsprakenkader gaat behouden, of terug gaat naar de situatie voor 2020. Mijn aanvoelen is dat de bedrijven die effectief zo’n duurzaam beleid rond thuiswerk hebben of nog zullen uitwerken, een sterkere positie op de arbeidsmarkt hebben.”

Wat is de beste formule: voltijds thuiswerk, deeltijds of helemaal niet?

“Heel veel bedrijven zijn op zoek naar de juiste formule”, zegt Carette van Liantis. “Vaak wordt gezegd dat drie dagen per week op kantoor het gemiddelde is. Maar het is op weinig argumenten gestoeld. Hier geldt niet de regel one size fits all. Werkgevers, heb het lef om autonomie te geven aan de medewerkers en leidinggevenden zelf. Laat mensen een afsprakenkader opstellen binnen hun team. Dat zal veel motiverender werken dan van bovenaf regels opleggen.”

Kan je als werknemer argumenten inroepen om toch thuis te blijven werken?

“Als je je lichamelijk niet goed voelt, kan je altijd vragen om thuis te werken”, zegt Carette. “Al de rest hangt af van de relatie tussen werkgever en werknemer. Als je de voorbije tijd een goed ritme hebt gevonden in het afhalen van de kinderen van school en je wil dat blijven doen, dan moet je de dialoog aangaan met je baas. Als werkgever is het dan belangrijk om te luisteren en samen naar een oplossing te zoeken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234