Dinsdag 25/06/2019

Actie

Wat betekent de veroordeling van de ABVV-vakbondsman voor het versperren van de weg?

Advocaat Jos Vander Velpen, links Bruno Verlaeckt. Beeld MLS

Antwerps ABVV-voorzitter Bruno Verlaeckt is veroordeeld voor het afzetten van de weg tijdens een vakbondsactie twee jaar geleden. Hoe uitzonderlijk is dit?

Tijdens een nationale stakingsactie op 24 juni 2016 had de socialistische vakbond in Antwerpen op vijf plaatsen de toegangswegen naar de haven geblokkeerd. Het verkeer draaide in de soep. 

Omdat die vakbondsactie volgens de rechter een gevaarlijke verkeerssituatie had gecreëerd, is de Antwerpse ABVV-voorzitter Bruno Verlaeckt nu veroordeeld.  De ABVV’er kon zich niet beroepen op het stakingsrecht, want  zo luidt het vonnis – dat is niet onbeperkt is. Gelet op zijn blanco strafblad werd Verlaeckt eenvoudig schuldig verklaard, wat wil zeggen dat de straf beperkt blijft tot de gerechtskosten. Een vakbondsafgevaardigde werd vrijgesproken. 

De socialistische vakbond zelf heeft het over een "kaakslag". "We kunnen niet aanvaarden dat het enige wapen waarover we beschikken ons nu ook nog wordt afgenomen." Verlaeckt zegt dat hij deze uitspraak niet had verwacht. "Alle argumenten van de verdediging, die gebeiteld zijn in Europese en internationale verdragen, werden van tafel geveegd."

Strikte interpretatie 

Deze uitspraak is uitzonderlijk, maar geen primeur. "In de jaren 90 zijn er ook al enkele boeren veroordeeld omdat ze de weg blokkeerden", zegt professor arbeidsrecht Patrick Humblet (UGent). "In een andere, gelijkaardige zaak kwam het dan weer tot een vrijspraak in beroep."

Alles hangt af van de interpretatie van de wet. Wat weegt het meeste door? Het correctionele recht, namelijk dat je de weg niet mag versperren? Of het recht op actievoeren? "En dat laatste is ruimer dan enkel het recht op staken", zegt Humblet. "In het verleden werd een vrij brede invulling gegeven aan wat een collectieve protestactie kan zijn, nu heeft de rechter erg strikt geoordeeld."

Wat bovendien opvalt: één persoon, namelijk de lokale vakbondsvoorzitter, wordt verantwoordelijk gesteld voor de actie van een hele groep. "Dat is op zijn minst opmerkelijk", zegt Humblet. "Die techniek kan gebruikt worden om een voorbeeld te stellen."

Vakbond staat niet boven de wet

Voor N-VA en Open Vld is de veroordeling niet meer dan terecht. "De vakbond staat niet boven de wet", zegt N-VA-Kamerlid Wim Van der Donckt. Volgens zijn liberale collega Egbert Lachaert is dit een precedent: "Wie in de toekomst schade lijdt door onaanvaardbare blokkades, zal die kunnen verhalen bij de boosdoeners." 

Een grondige update van het zogenoemde 'Herenakkoord' dringt zich op. In 2002 maakten de sociale partners afspraken over wat kan en niet kan tijdens een staking, maar die algemene vuistregels zijn vaag.  Eind 2015 laaide het debat daarover opnieuw over op.

Hoe ver kan een vakbond gaan om druk te zetten? Wie is verantwoordelijk als het misloopt bij een actie? Welke stappen kan een werkgever nemen? De onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers draaiden toen op niets uit. Premier Charles Michel (MR) onderneemt momenteel nog een nieuwe reanimatiepoging, maar de kans op slagen is klein. 

Verlaeckt laat het hier in elk geval niet bij. "Wij willen dit aanvechten desnoods tot bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens", zegt zijn advocaat Walter Van Steenbrugge.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden