Vrijdag 22/01/2021

Strips

Wat als Trump een stier was?

Cover van 'De beestenburcht', deel 1.Beeld Beestenburcht

Een angstige kattin, een gigolokonijn, een enorme stier-president met de naam Silvio en honden die op bevel van die laatste hun tanden zetten in alles wat veren en vacht heeft. George Orwells Animal Farm herleeft in De beestenburcht, een nieuwe stripreeks over tirannie, de macht van de sterksten, maar ook… geweldloosheid. Gesprek met scenarist Xavier Dorison.

Een dierenfabel die de grote afbraak van zijn tijd beschreef. In de hoofdrol: dictators die het democratische gedachtegoed aanvraten. Dat was Animal Farm, George Orwells bekende roman uit 1945. Een satire over boerderijdieren die in opstand komen tegen de wijze waarop de mens hen behandelt – al maakte een onderlinge strijd hun levens er niet beter op.

In het zonet verschenen eerste deel van het vierluik De beestenburcht dwaalt de geest van Orwell over elke pagina. Een door mensen verlaten burcht wordt daarin bevolkt door boerderijdieren, aangevoerd door de enorme stier Silvio. Hij en zijn honden onderdrukken de zwakkere bewoners ervan: eenden, kippen, geiten, poezen, schapen, konijnen en paarden. Wanneer één dier in opstand durft te komen en vervolgens aan stukken worden gereten door de honden, komt men in opstand. Met vallen en opstaan. Tot een rat-verteller verwijst naar die ene, geweldloosheid predikende tweevoeter: Gandhi.

Paneel uit 'De beestenburcht'.Beeld Beestenburcht

“Tuurlijk is dit een verwijzing naar Animal Farm”, zegt Parijzenaar Xavier Dorison (48), dankzij Undertaker, XIII en Thorgal een van Europa’s topscenaristen. “Toen ik klein was hield ik er evenveel van als dat het me frustreerde. Lange tijd kon ik niet accepteren dat Orwell het bij het rechte eind had. Hij liet me namelijk onthouden dat je wel van vrijheid kunt dromen, maar dat het niets zal veranderen. Met het ouder worden kwam ik vaker in contact met burgerlijke ongehoorzaamheid en geweldloze opstand, met Gandhi op kop. Later kwamen daar Nelson Mandela en Lech Walesa bij. Hen heeft Orwell nooit gezien: te duchten tegenstanders die nooit de wapens opnamen. Jarenlang bleef de vraag dan ook aan me knagen: wat als de dieren uit Animal Farm anders hadden geredeneerd? Ik geloof namelijk erg in geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid. Als mens hebben we een impuls om meteen te sterk, te gewelddadig te reageren op gebeurtenissen, maar eerlijk: wanneer was dat ooit succesvol? In De beestenburcht laat ik zien hoe alle lagen van de bevolking daar een voordeel uit kunnen halen.”

Onderdanige varkens

Op de cover van het eerste deel, knap en sfeervol getekend door debutant Félix Delep (26), staat hij stoer en parmantig te wezen: Silvio, de stier-president. Napoleon, het tirannieke varken dat Orwell indertijd opvoerde, verwees naar Lenin en Stalin. Een ander varken verwees naar Trotski. Maar wie had Dorison in gedachten met Silvio? “Hij is niet één persoon, maar het archetype van al die leiders die nog harder schreeuwen dan de rest dat agressie en heerschappij ons zal redden. Denk aan Berlusconi, Trump of Johnson.”

Of het toeval is dat het intelligentste boerderijdier, het varken, opnieuw een dubieuze rol in zijn strip bekleedt? Varkens bevinden zich in De beestenburcht bij de opstandelingen noch bij de machtshebbers. Dorison grijnst. “Dat is een knipoog naar Animal Farm. Kijk, de belangrijkste kwaliteit van de leider in Animal Farm – een varken – was intelligentie, maar tegenwoordig grossieren dat soort leiders niet bepaald in intelligentie, maar in macht en kracht. Daarom dus een stier als schurk. Met de nieuwe rol van de varkens knipoog ik naar wat er van Orwells Napoleon en diens leger en terreur is terechtgekomen. Napoleon verloor. En zo verwierf zijn soort een nieuwe rol: die van dienaar van de machtshebber. Geen glorieuze rol. Stilzwijgend. Onderdanig. Ruggengraatloos. (grijnzend) Meer zit er niet voor hen in. En terecht.”

Paneel uit 'De beestenburcht'.Beeld Beestenburcht

De beestenburcht is verschenen bij Casterman

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234