Dinsdag 26/01/2021

Achtergrond

Wat als ons zorgpersoneel straks geen vaccin wil?

De covidafdeling van het UZ Gent.Beeld Franky Verdickt

Hoeveel zorgverleners zijn gekant tegen een coronaprik? In Nederland blijkt het om een vijfde van het personeel te gaan. In ons land blijft die vraag voorlopig onbeantwoord.

Maandag is niet D- maar V-day. In een woon-zorgcentrum in Puurs zal het eerste Vlaamse coronavaccin aan de 96-jarige Jos Hermans worden toegediend. Tienduizenden andere rusthuisbewoners moeten daarna volgen. Naar schatting in februari is het zorgpersoneel aan de beurt. 

De vraag die voorlopig onbeantwoord blijft: hoeveel van hen zullen daadwerkelijk een vaccin nemen?

Eerdere bevragingen tonen veel scepsis onder landgenoten. De jongste gezondheidsenquête van Sciensano leert dat 25 procent aarzelt en 15 procent helemaal niet geprikt wil worden. Hoeveel zorgverleners daartoe behoren, is onduidelijk. Nochtans is het van groot belang dat deze groep bescherming krijgt. Zij moeten ons immers doorheen deze crisis loodsen. Daarbij is het van belang dat ze zelf geen patiënten besmetten. 

In Nederland brachten ze afgelopen week de vaccinatiebereidheid onder personeel wél in kaart. Overweldigend groot is die niet. Volgens vakbond FNV wil 19 procent van de 9.000 medewerkers in verpleeg- en verzorgingstehuizen ‘zeker geen vaccin’. Daar komt nog 11 procent bij die ‘het waarschijnlijk niet wil’, 14 procent twijfelt nog.

Beter geïnformeerd

Hoe zit dat bij ons? Een rondvraag leert dat er in België maar één peiling in de zorgsector rond vaccinatie is geweest, namelijk door De artsenkrant bij 830 huisartsen. Ook daaruit bleek veel terughoudendheid: 37 procent wilde zich niet laten vaccineren (DM 26/11).

Volgens Domus Medica is dat cijfer niet representatief. De bevraging vond plaats in oktober, toen farmabedrijven nog niet uitgebreid over de veiligheid en effectiviteit van hun vaccins hadden gecommuniceerd. “Het is heel begrijpelijk dat er op dat moment veel twijfel was”, stelt de huisartsenvereniging.

Ook al baseren ze zich niet op data, zowel Domus Medica als de Belgische vereniging van Artsensyndicaten (BVAS) meent dat de vaccinatiebereidheid vandaag hoger ligt. “Er is intussen veel meer informatie over de vaccins beschikbaar en er worden nu webinars voor zorgprofessionals georganiseerd”, zegt Dirk Scheveneels, huisarts in Antwerpen-Zuiden en ondervoorzitter van BVAS.

Scheveneels gelooft dat het vertrouwen nog zal toenemen als de vaccinatiecampagne zonder al te veel problemen verloopt. “Het personeel heeft er alle baat bij om gevaccineerd te worden: zo kunnen ze zichzelf, hun dierbaren en hun patiënten beschermen. Je mag verder niet vergeten hoeveel medewerkers op hun tandvlees zitten. Zo’n vaccin kan ook voorkomen dat nog meer collega’s uitvallen.”

Een weigering van het coronavaccin is geen reden tot ontslag, klinkt het.Beeld Franky Verdickt

Ook de liberale, socialistische en christelijke vakbond zijn voorlopig niet ongerust. “We krijgen natuurlijk vragen. Maar echt zorgwekkende signalen vanuit het werkveld zijn er niet”, zegt Johan Van Eeghem, federaal secretaris van BBTK. 

Verplichtingsdebat

Die vragen gaan niet alleen over de veiligheid of werkzaamheid van het vaccin. Vaak wil het personeel weten: kan mijn werkgever mij verplichten tot vaccinatie? Olivier Remy, secretaris bij ACV, is stellig: “Iemand die een coronavaccin weigert, kan om die reden niet gesanctioneerd of ontslagen worden.” Dat is maar goed ook, vindt hij. “Zo'n verplichting is de verkeerde weg, je riskeert net meer tegenkanting.”

In de zorg zijn bepaalde vaccins wel via een Koninklijk Besluit verplicht, bijvoorbeeld die tegen hepatitis B. In theorie kan de wetgever er ook een tegen corona verplichten.

Volgens de koepel Zorgnet-Icuro is het te vroeg om hierover te debatteren. “Laten we eerst kijken hoe de vaccinatiecampagne loopt”, zegt gedelegeerd bestuurder Margot Cloet. Ze sluit niet uit dat er nog een verplichtingsdebat volgt. “Maar dat kan pas als er voldoende vaccins zijn en we meer weten over de dekkingsgraad.” 

Cloet blijft, net als de vakbonden, voorstander van de vrijwilligheid. “Er zijn bevragingen bezig in woon-zorgcentra. De bereidheid is groot, hoor ik van directies. En dit gaat nog maar over de eerste reeks vaccinaties, sommigen zullen later over de streep getrokken worden. Het is zaak van goed te sensibiliseren en informeren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234