Maandag 27/01/2020

Wat als ... Miley Cyrus de Dikke Van Dale zou twerken?

Het staat er echt. 'Pisnicht: zelfstandig naamwoord; de (m). (scheldwoord) homo.' Zou iemand dit woord - of de bijna duizend andere nieuwe woorden die net werden toegevoegd aan Van Dale - ooit gebruiken?

Nadat de twerkende pisnicht de aandachtshoer doggystyle had benaderd, brak een ware bitchfight uit en werd de hollywoodlegende met wraakporno overspoeld. Dat is een zin die je kunt maken met de nieuwe woorden in Van Dale.

Ruud Hendrickx, hoofdredacteur van de Grote Van Dale: "Wat de gewone man en vrouw tegenkomen in het dagelijkse leven moet terug te vinden zijn in het woordenboek. Dat is het uitgangspunt. Als mensen alles kunnen terugvinden, is dat goed voor de algemene taalontwikkeling, maar die grens is natuurlijk erg ruim. Alles wat een gewone mens aan woorden tegenkomt tussen geboorte en dood, dat is het uitgangspunt. Alleen specifieke vaktaal is uitgesloten."

De woorden in de eerste zin van dit stuk zijn toegevoegd aan, jawel, Van Dale. Ze klinken vreemd, je zou ook hip kunnen zeggen. De redactie van het Groot woordenboek van de Nederlandse taal beschouwt ze als voldoende ingeburgerd.

Dat doen ze ook met 'sletvrees', 'twaiku' en 'pisnicht'. Ook die woorden behoren sinds gisteren tot de digitale versie van Van Dale.

Sletvrees: zelfstandig naamwoord; de (v(m)). Angst van vrouwen om voor slet te worden aangezien, m.n. zulke gedrags- bepalende angst, waardoor zij zich niet of niet openlijk overgeven aan vrij seksueel verkeer.

Twaiku: zelfstandig naamwoord; de (m); meervoud: twaiku's. Samentrekking van Twitter + haiku. Via Twitter verstuurde haiku.

Pisnicht: zelfstandig naamwoord; de (m). (scheldwoord) homo.

Het zijn woorden die je zelden hoort. Dwalend door het web, door een haast eindeloze keten van smileys en taalgegoochel, lees je ze weleens. Het lijken de kleiduiven in de taal: onschuldige projectielen waar je op kunt schieten. Toch staan ze voortaan in Van Dale. De bijbel zeg maar. Alsof Tim Van Aelst, hoofd van productiehuis Shelter (Benidorm Bastards, M!LF, Wat als?) een nieuwe sketch bedacht: Wat als Miley Cyrus de Dikke Van Dale zou twerken?

Hendrickx: "De woorden die toegevoegd werden aan de Grote Van Dale Online zijn verschillende soorten woorden. Er staan ook doodgewone woorden in, zoals 'balans' of 'bijpraten'. Het zijn niet allemaal eendagswoorden. Die doodgewone woorden glippen meestal door de mazen van het net als het papieren woordenboek wordt opgesteld.

"Tweemaal per jaar is er sprake van een uitvoerige aanvulling in het online woordenboek. Het ziet ernaar uit dat in de toekomst dit nog vaker zal gebeuren. Een digitaal woordenboek werkt anders dan een papieren. Het gaat ook niet alleen om nieuwe woorden maar ook om nieuwe uitdrukkingen bij bepaalde woorden, en betekenisverschuivingen."

Digitaal kerkhof

Het zijn voorlopige toevoegingen, net als 'selfie', 'phablet' en 'swag' dat in oktober waren. (phablet, hoe zou het daar nog mee zijn?) Meer nog dan een aanvuling is het een bekrachtiging, nu al. Van de evolutie die de Nederlandse taal ondergaat. Een smeltkroes van culturen, Angelsaksische vooral. Van de zorgen en bezigheden van het volk.

"Alles wat een gewone mens aan woorden tegenkomt tussen geboorte en dood?" Eerst een aandachtshoer, dan sletvrees en tot slot een twaiku op het digitale kerkhof.

Hendrickx: "Het doel van de toevoeging is het signaleren van woorden die nu opduiken. Woorden als 'twaiku' worden voorlopig toegevoegd en pas definitief als ze een drietal jaar intensief gebruikt worden. Dan pas worden de woorden definitief opgenomen in het online en soms ook papieren woordenboek.

"Dat is net de sterkte van het online woordenboek, er kan afgetoetst worden of woorden al dan niet gebruiksvriendelijk zijn en effectief gebruikt zullen worden. Toegegeven, de kans dat een woord als 'twaiku' opnieuw verdwijnt is groot. Via de digitale versie moeten mensen vooral snel woorden kunnen opzoeken.

"Samen met Ton den Boon beslis ik welke woorden opgenomen worden in het woordenboek. Per kwartaal wordt er in alle kranten, tijdschriften, noem maar op, gezocht naar nieuwe woorden die opduiken. Kranten zijn dus zelf ook taalmateriaal. Dankzij de elektronica kan dit ook allemaal veel sneller."

nieuwewoorden.vandale.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234