Zaterdag 20/07/2019

'Wat als je nu eens géén moeder-instinct hebt?'

De Canadese actrice Evelyne Brochu speelt in Le passé devant nous, het langspeelfilmdebuut van Nathalie Teirlinck, een vrouw die worstelt met haar moederrol. 'Dat kan gebeuren, en het is een gróót taboe.' Kurt Vandemaele

Ze zijn boezemvriendinnen, ook al kennen ze elkaar nog niet lang. Eén film volstond om een hechte band te smeden tussen de Gentse regisseur Nathalie Teirlinck en de Canadese actrice Evelyne Brochu.

Brochu heeft in de hele wereld fans, vooral dankzij haar hoofdrol in de Netflix-serie Orphan Black. Maar ze blijft herhalen dat Nathalie Teirlinck zonder twijfel op gelijke hoogte staat met mensen als David Cronenberg, Xavier Dolan en Jean-Marc Vallée, met wie ze eerder werkte. Terwijl Nathalie Teirlinck met Le passé devant nous pas haar eerste langspeler regisseerde.

Het is geen beginnersfilm. Teirlinck maakt al tien jaar vaak bekroonde kortfilms. De hoop dat ze ooit ook op het grote scherm zou imponeren, groeide alleen maar door wat ze als dramaturge in het theater en met tal van videoclips liet zien.

Le passé devant nous gaat over een vrouw die op de vlucht is voor haar verleden. Ze werkt als escortgirl in Brussel en lijkt afgesneden van de wereld. Ze wil dat zo houden wanneer plotseling haar zesjarig zoontje, die bij zijn vader woonde, voor de deur staat.

Waarom wilde Evelyne Brochu zo graag samenwerken met een Belgische regisseuse die nog nooit een langspeelfilm gemaakt had? "Het begon met het script", vertelt ze op een terras bij het Thermae Palace Hotel in Oostende. "Ik had nog nooit zoiets gelezen. Soms ontmoet je door een film mensen die je anders nooit zou leren kennen. Mensen bijvoorbeeld die zich verscholen houden in de coulissen van het leven. Alice is zo iemand. Ik wou haar leren kennen en ook de persoon die het verhaal bedacht had."

Toen ze Teirlincks kortfilms zag, werd ze geconfronteerd met een cinematografie die anders was dan wat ze kende, vertelt ze. "Haar beelden hebben iets sensorisch, intuïtiefs en poetisch, dat sterk aansluit bij de kindertijd. Als je kind bent, gebruik je je zintuigen en je verbeelding om de wereld te begrijpen."

Jullie hebben een film gemaakt over de verpletterende angst voor het moederschap. U hebt geen van beiden kinderen.

Nathalie Teirlinck: "Nee, maar we hebben wel een interessante relatie met onze moeder en onze vader. En ik heb veel vriendinnen die moeder zijn. Ik zie ze zoals andere jonge moeders knokken om aan de maatschappelijke verwachtingen te voldoen. Tegenwoordig word je geacht niet alleen de perfecte ouder te zijn, maar ook een goede werknemer, vriendin, minnaar en als het even kan escort. (lacht) Omdat al die mogelijkheden er zijn. Als je ze niet vindt of benut, dan is dat je eigen fout, want alles is voorhanden om perfect te zijn.

"Tegelijkertijd is het vanzelfsprekend dat er onvoorwaardelijkheid is tussen een moeder en een kind. Maar wat als je een vrouw bent bij wie dat moederinstinct niet aanwezig is? Dat kan gebeuren. En het is een taboe, een groot taboe."

Evelyne Brochu: "Voor mij gaat het over het contrast tussen je sociale façade en je reflexen. Een mens is niet wat hij zou willen zijn, geen product van rationele beslissingen. Heel vaak weet je gewoon niet waar je mee bezig bent. Je reageert en je schrikt: 'O mijn God, heb ik dat gedaan? Is dat wie ik ben? Wel, ik deed het, dus ben ik dat vermoedelijk wel.'

"Je mentale constructie gaat veel dieper dan je sociale constructie, die redelijk is en duidelijk afgelijnd. Ik vind het goed dat we Alice niet alleen leren kennen als moeder, maar ook als dochter. De dochter die je bent, en de ouders die je had, hebben veel meer invloed op het soort moeder dat je zult zijn of niet zult zijn dan de sociale omstandigheden waarin je vertoeft."

Er gebeurt weinig in de film, maar des te meer in het hoofd van de kijker.

Brochu: "Het gaat sterk om stemming en sfeer. Cameraman en director of photography Frank Van den Eeden deed een prachtige job. We hadden met Zuri, het jongetje in de film, voortdurend een kind op de set en we gebruikten een codewoord om in actie te schieten als zich plots iets interessants voordeed. Dan waren we ineens aan het filmen zonder dat de jongen er iets van merkte. Zo versmolten fictie en realiteit met elkaar."

Teirlinck: "We wilden met mensen van vlees en bloed werken. Geen stereotypes, geen zwart-witschetsen. We zijn voor grijs gegaan, voor mensen met fouten, angsten, mislukkingen. Met hoop ook. We waren er vooral op uit de realiteit te vangen. Ik schrijf dan wel fictie, maar de realiteit voegt daar iets aan toe. Met de juiste dosering heb je iets wat bigger than life is, dat het leven overstijgt. Daarom creëerden we een sfeer op de set waar de realiteit kon binnensijpelen. Het was heel moedig van Frank om daarin mee te gaan."

Le passé devant nous is een film geworden die heel subtiel is en toch onder de huid kruipt.

Teirlinck: "Dat is het beste compliment dat je kunt krijgen als filmmaker, dat je film niet ophoudt bij de aftiteling. Ik wou vooral niet dat het een film zou worden met een moraal, zoals 'dit is wat er met je gebeurt als je je niet als moeder gedraagt'. Als er al een boodschap is, dan is het dat beslissen of er nieuw leven in je leven komt niet eenvoudig is. Er zijn tal van demonen, angsten en argumenten die meespelen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden