Zondag 21/07/2019

Droogte

Wat als er geen druppel meer uit de kraan komt?

Beeld Flickr/David takes photos

"Als de droogte nog anderhalve maand aanhoudt, is het niet onrealistisch dat er geen water meer uit de kraan komt", bond waterbouwkundige Patrick Willems (KU Leuven) in De Morgen de kat de bel aan. Wat kunnen we doen om die waterschaarste te bestrijden?

1. Verbruiken we te veel water?

De gemiddelde Vlaming verbruikt dagelijks 114 liter water, waarvan 100 liter kraantjeswater is. Daarmee zijn we iets zuiniger dan de Nederlanders, die gemiddeld 119 liter kraantjeswater verbruiken. Toch zijn we volgens Niko Verhoest, professor waterbeheer en hydrologie (UGent), niet zuinig genoeg. "De Vlaamse huishoudens verbruiken veel te veel water. Door pakweg voortdurend ons gazon te sproeien en de auto te wassen gaan we er te kwistig mee om."

Die Vlaamse huishoudens staan in voor 56 procent van het totale waterverbruik. Verder is 39 procent van het verbruik afkomstig van de industrie, 2 procent van de landbouw en 4 procent van andere sectoren. 

2. Heeft Vlaanderen een drinkwatertekort?

Er is vooral aan de aanbodzijde een probleem. Zo heeft Vlaanderen slechts 1.500 kubieke meter water per persoon per jaar beschikbaar. Dat is de op twee na laagste waarde van de OESO, enkel Zuid-Korea en Tsjechië doen slechter. Uitschieter is IJsland, met maar liefst 565.000 kubieke meter per persoon per jaar beschikbaar. Ook Noorwegen doet het met 83.000 kubieke meter niet slecht.

Onze waterschaarste van vandaag leidt volgens Verhoest tot de zogenaamde landbouwkundige droogte, waarbij vooral landbouwbedrijven hinder ondervinden door het lage grondwaterpeil. Het drinkwater, dat dieper ondergronds zit, is voorlopig niet in gevaar.

De vergelijkbare droge periode vorig jaar was volgens Verhoest een zogenaamde hydrologische droogte. Een zware droogte waarbij het grondwaterpeil in de winter onvoldoende kan aangroeien om de droge zomer te trotseren. “Vorige winter was een natte winter, dus kunnen we voorlopig niet spreken van een hydrologische droogte.” Al kan dat volgens Verhoest snel omkeren bij aanhoudend droog weer. 

3. Kunnen we geen drinkwater importeren?

Meer dan 97 procent van het in 2016 in Vlaanderen verbruikte water werd in Vlaanderen geproduceerd. De overige 3 procent werd ingevoerd uit Brussel, Wallonië, Frankrijk en Nederland. Is het dan geen oplossing om bij schaarste water in te voeren uit behulpzame buurlanden? Helemaal niet, meent Verhoest. “Water invoeren uit Frankrijk of Nederland kan, maar wanneer er hier onvoldoende regen valt, is dat in die landen wellicht ook het geval. Als zij ook schaarste kennen, zullen ze niet snel exporteren.” Water invoeren uit Noorwegen of IJsland, de landen die het in overvloed hebben, is dan weer helemaal geen duurzame oplossing, zegt Verhoest.

4. Kunnen grondwaterputten het kraantjeswater vervangen?

Wie toch voorbereid wil zijn op een tekort aan leidingwater, kan beroep doen op een regenwater- of zelfs grondwaterput. Zo kan een regenwaterput, die verplicht is bij nieuwbouw met een dakoppervlakte van meer 75 vierkante meter, gebruikt worden om planten water te geven, de auto te wassen of zelfs kleren te wassen. Alleen is de voorraad regenwater natuurlijk sterk afhankelijk van de regenval.

Wie minder wil afhangen van het klimaat, kan een grondwaterput laten boren, die water uit de bodem pompt. Wie dergelijke put laat bouwen, moet dat wel melden aan de Vlaamse Milieumaatschappij. Wie minder dan 500 kubieke meter per jaar oppompt en het water enkel gebruikt in het huishouden, heeft echter geen vergunning nodig. 

De Vlaamse Overheid heeft momenteel bijna 21.000 waterputten vergund, voornamelijk aan industriële en landbouwbedrijven. Die mogen samen 121 miljoen kubieke meter grondwater oppompen. "Al wordt er niet altijd evenveel opgepompt als de vergunning toelaat", nuanceert Kristien Smet van de Vlaamse Milieumaatschappij.

Het probleem is dat de overheid onvoldoende weet van de kleine particuliere waterputten, meent Verhoest. “Er is geen enkel zicht op hoeveel water de kleine onvergunde putten exact oppompen uit de bodem.” 

Hij raadt particulieren vooral af om grondwaterputten te boren tegen de schaarste. “Een grondwaterput levert je wel water op, maar je doet het grondwaterpeil alleen maar dalen. Verder biedt een dergelijke put helemaal geen garantie op onuitputtelijke voorraden.” Verhoest verwijst naar de Amerikaanse staat Californië, waar grondwater winnen verboden werd voor particulieren. “Te veel mensen boorden putten om hun gazon te kunnen onderhouden, waardoor het grondwaterpeil dramatisch zakte.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden