Zaterdag 08/08/2020

Standpunt

Was dit nu al die beroering waard?

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

Als je premier Charles Michel of bondskanselier Angela Merkel in Marrakech het type hooggestemde maar wollige verklaringen hoort afleggen dat nu eenmaal bij internationale bijeenkomsten hoort, bekruipt je toch die ene vraag. Was dit nu al die beroering waard?

Met een beetje rust in het hoofd had het de regering toch moeten lukken om een galante uitweg te vinden. Net zoals dat in Nederland en Denemarken het geval is – landen die ook niet meteen bekendstaan om hun opengrenzenbeleid.

Gedane zaken nemen geen keer. Bij terugkeer in België zal de premier vaststellen dat zijn herschikte regering exact één wittebroodsdag gegund is. De verzamelde oppositie, waar nu ook de N-VA toe behoort, eist een regeerverklaring van hem. Terecht.

Behoedzaamheid

België kende al eerder kortstondige minderheidskabinetten, maar dit is toch andere koek. Nu kijken we naar een regering die nog krap een derde van de Kamerzetels vertegenwoordigt. Dat is grondwettelijk niet verboden, maar het vergt toch grote behoedzaamheid.

Kan de regering die behoedzaamheid aan de dag leggen? Dat is de kwestie.

Zoals professor Stefan Sottiaux terecht opmerkt, is het herschikte kabinet juridisch-technisch nog altijd dezelfde regering Michel I, maar gedraagt ze zich politiek als een regering Michel II.

Zowel de premier als de overblijvende ministers geven te kennen dat ze toch andere accenten willen leggen, met ‘nieuw beleid’. Zo verklaart de regering plotsklaps klimaatbeleid tot één van de prioriteiten. Dat mag natuurlijk altijd – graag zelfs – al dient zo’n koerswijziging in een parlementaire democratie natuurlijk wel de steun te krijgen van de meerderheid van de volksvertegenwoordiging.

Een regeerverklaring is dus op zijn minst op zijn plaats. De premier is niet verplicht daar een vertrouwensstemming aan te koppelen. De bal ligt dan in het kamp van de oppositie, die met een motie van wantrouwen de regering definitief kan vloeren. Zo lokken ze dan wel welhaast zeker vervroegde verkiezingen en mogelijk enige volkswoede uit. Dat is een risico voor bijna alle partijen.

Voortdurend risico

Toch lijkt het dat de regering Michel I-bis, zoals we ze dan maar zullen noemen, nu al voor een fundamentele keuze staat. Ofwel met een minimaal programma voorzichtigjes de laatste maanden tot de Europese verkiezingsdag proberen volmaken. Ofwel ambitieus nieuw beleid lanceren, met het voortdurende risico een definitieve nederlaag op te lopen in de Kamer.

De tweede optie is zonder meer de meest opwindende. Maar een parlementaire democratie is, in tegenstelling tot wat Borgen of House of Cards ons wil doen geloven, geen spannend tv-drama. Het is een taai systeem met saaie spelregels die onze rechten en vrijheden waarborgen. Die kunnen we toch maar beter blijven respecteren, ook als de vingers jeuken om de gevolgen van deze onnodige, vervelende institutionele crisis achter ons te laten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234