Woensdag 16/06/2021

Warren Zevon beitelde zijn eigen grafschrift

Zijn laatste krachten besteedde Warren Zevon aan het schrijven en opnemen van zijn zwanenzang 'The Wind'

Brussel

Eigen berichtgeving

Dirk Steenhaut

Warren Zevon ging zondag de dood in zoals hij had geleefd: met een brede grijns. De Amerikaanse zanger en liedjesschrijver, bekend van nummers als 'Carmelita', 'Poor Poor Pitiful Me', 'Hasten Down the Wind' en 'Mohammed's Radio', overleed thuis in Los Angeles aan de gevolgen van longkanker. Hij was 56. De laatste maanden van zijn leven werkte hij aan zijn imposante artistieke testament: de cd The Wind, die volgende week uitkomt en waarvoor hij de hulp kreeg van prominente vrienden als Jackson Browne, Bruce Springsteen, Ry Cooder, David Lindley, Emmylou Harris, T Bone Burnett, Tom Petty en Billy Bob Thornton.

Tijdens zijn drie decennia en zestien langspelers omspannende carrière werkte Warren Zevon ook samen met befaamde bewonderaars als Neil Young, Bob Dylan, die tijdens recente optredens enkele van zijn songs speelde, en R.E.M., met wie hij in 1990 een langspeler opnam onder het pseudoniem Hindu Love Gods. Drie jaar eerder had die groep ook al prominent gefigureerd op de cd Sentimental Hygiene.

Eigenlijk was Warren Zevon een cultfiguur: hij was al 31 toen hij in 1978 met 'Werewolves of London' zijn enige hit scoorde en aan zijn kortstondige sterstatus zou hij alleen maar gemengde gevoelens overhouden. Voor iemand die zo compromisloos door het leven ging als hij, was commercieel succes nauwelijks een motiverende factor. De jongste jaren verkochten Zevons platen in de VS nog zelden meer dan 80.000 stuks. Niettemin beschikte de artiest over erg loyale fans, waaronder collega's als Linda Ronstadt, Stevie Nicks, Shawn Colvin en Dwight Yoakam. In hún versies haalden zijn liedjes wel de topdertig.

Zevons overlijden kwam niet onverwacht. Precies een jaar geleden kreeg de zanger, die zijn hele leven een kettingroker was geweest en jarenlang met een hardnekkige alcoholverslaving had gevochten, van zijn dokter te horen dat hij aan een zeldzame, terminale kanker leed, met verwoeste longen en een aangetaste lever als gevolg. De prognose luidde dat hij nog twee, drie maanden te leven had. Zevon liet zich door die onheilstijding echter niet uit het veld slaan. Tenslotte had hij al zijn hele carrière de draak gestoken met de dood, getuige een song als 'I'll Sleep When I'm Dead' en cd-titels als Life'll Kill Ya of My Ride's Here (de lift, waarvan sprake in de titel, is er een met een lijkwagen). Waarom dan flauw doen over zijn nakende einde? "Ik heb in mijn leven bepaalde keuzes gemaakt, dus hoef ik achteraf niet te klagen over de consequenties", meldde hij droogjes. "Ik heb dezelfde excessen begaan als Jim Morrison, maar heb er wél dertig jaar bovenop gekregen. Eigenlijk bof ik dus. Ik hoop alleen dat ik het nog lang genoeg kan rekken om de nieuwe film van James Bond te zien."

In zijn werk heeft Warren Zevon zich altijd als een satiricus geprofileerd. Zijn songs worden bevolkt door psychopaten, verkrachters en andere gewetenloze schurken, maar ook door losers, masochisten en marginalen allerhande. Wegens zijn ironische kijk op de wereld, zijn ironie en zijn scherpe oog voor detail werd Zevon wel eens met Randy Newman vergeleken. Anderen noemden hem de minst politiek correcte liedjesschrijver van zijn generatie. Soms leverde hij bijtende commentaar op politici, zoals in 'The Envoy'; op andere momenten kwam hij verrassend openhartig en kwetsbaar uit de hoek, zoals in 'Detox Mansion'. Daarin beschreef hij zijn donkerste dagen in de ontwenningskliniek. Toch was dat lijden niet zonder zin: in de vroege jaren tachtig kreeg de zanger zijn drankprobleem onder controle.

Warren Zevon werd in 1947 geboren in Chicago. Moeder was een mormoonse, vader een professionele gokker van joods-Russische komaf, die door de zanger als "een echte gangster" werd omschreven. William Zevons laatste woorden waren "never look back" en "fuck everybody", raadgevingen die zoon Warren beslist niet in de wind zou slaan. Van pa-lief erfde de artiest zijn fascinatie voor vuurwapens, die tot uiting kwam in songs van het type 'Lawyers, Guns and Money', 'Roland the Headless Thompson Gunner' en het samen met Bruce Springsteen geschreven 'Jeanie Needs a Shooter'. Zevons inzicht in de psychologie van geweldenaars leverde hem het respect op van Amerikaanse auteurs als Carl Hiaasen, Paul Muldoon en journalist Hunter S. Thompson, met wie hij later teksten zou schrijven voor de cd My Ride's Here.

Als klassiek geschoold pianist had Warren Zevon een immense bewondering voor het werk van Igor Stravinski, maar toen hij, halverwege de jaren zestig werd aangestoken door het rock-'n-rollvirus was er geen weg meer terug. Hij was de helft van het folkrockduo Lyme & Cybelle, schreef liedjes voor The Turtles en debuteerde in 1969 met de door Kim Fowley geproducete en totaal geflopte elpee Wanted Dead or Alive. Dank zij een bijdrage tot de soundtrack van Midnight Cowboy en wat sessiewerk, overleefde hij nog net, tot zijn vriend Jackson Bowne voor hem een contract bij Asylum uit de brand wist te slepen. Dat leidde tot een schitterende titelloze plaat uit 1976, de bestseller Excitable Boy en het rauwe live-document Stand in the Fire. En ook al werd Zevon begeleid door leden van The Eagles en Fleetwood Mac, zijn werk stond volkomen haaks op de aan coke verslaafde L.A-kliek uit die tijd.

Zijn laatste krachten besteedde Warren Zevon aan het schrijven en opnemen van zijn zwanenzang The Wind, een plaat over de sterfelijkheid waar rock-'n-roll altijd de ontkenning van is geweest. Het werd een race tegen de tijd en de ziekte die steeds nadrukkelijker bezit van hem nam. De nummers klinken spontaan, direct en bijzonder ontroerend, omdat Zevon, ook al verkeert hij in ademnood, sardonische humor en zelfspot niet schuwt en iedere vorm van sentimentaliteit afwijst. Oorspronkelijk zou opener 'My Dirty Life & Times' de titelsong worden, maar wellicht zag de zanger uiteindelijk van dat plan af om zijn zoon Jordan (33) en dochter Ariel (26) te sparen.

Zevon beleeft op The Wind nog hoorbaar plezier aan het muziekmaken: in het rockende 'The Rest of the Night' danst hij al op zijn eigen graf en in het messcherpe 'Disorder in the House' veegt hij Bush Jr nog snel de mantel uit: "It's the home of the brave and the land of the free / Where the less you know the better off you'll be". De meeste liedjes staan echter in het teken van het nakende afscheid. Het van Dylan geleende 'Knockin' on Heaven's Door', het aan een ex-vriendin opgedragen 'El Amor de mi vida', de met de dood in het hart en tanende stem gezongen bekentenis 'Please Stay' ("two words I thought I'd never learn to say") en een laatste verzoek aan Zevons geliefden, 'Keep Me in Your Heart'.

Een zelfgebeiteld grafschrift van een artiest die geen boodschap had aan medelijden, maar nog net voor de eindmeet een waardige manier vond om met zichzelf en zijn omgeving in het reine te komen. The Wind is geen morbide testament; het is veeleer een ode aan het leven. Life'll Kill Ya, zoveel is zeker. Alleen: dat mag de pret niet drukken.

De cd The Wind van Warren Zevon (****) verschijnt op 15 september bij Artemis/Zomba.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234