Maandag 29/11/2021

Wariner, de witte zwarte

Jeremy Wariner heeft maar één tegenstander en dat is zijn eigen manager, van wie hij het wereldrecord in om het even welke 400 meter moeten kunnen breken, misschien vanavond al in Osaka. Na zwemmer Michael Phelps in de eerste week kan hij op de Spelen in Peking het Amerikaanse icoon van de tweede week worden.

door Hans Vandeweghe in Osaka

OSAKA l De beste 400 meterlopers van de laatste vijftien jaar trainen op Baylor University in Waco, Texas. Een stadje van 120.000 inwoners met een american footballstadion met 60.000 plaatsen. Dit is Texas, dus Nascar en football country.

De rest telt niet, heeft nooit geteld, ook niet toen de boze zwarte man van Dallas er zijn rondjes liep en telkens hij op reis ging wel met een wereldrecord of een medaille terug naar huis kwam. Michael Johnson, met zes keer goud de recordhouder (samen met Boebka) van het aantal eerste plaatsen op het WK, was een legende op de baan, een bekende naast de baan, maar nobody in de stad Waco. Daar waren het de kleerkasten met opgevulde schouders van de lokale universiteit die de dienst uitmaakten.

Ooit werd de rust in Waco erg verstoord en dat was tijdens de volle glorieperiode van Michael Johnson. In 1993 besloot de sekteleider David Koresh er een eind aan te maken en hij overhaalde 79 clubleden van zijn sekte hetzelfde te doen, hoewel rechtse, blanke groeperingen tot vandaag blijven volhouden dat ze alle 79 door de vuurwapens van de FBI zijn gevallen. Dat trauma heeft nooit bijgedragen tot de spraakzaamheid van Johnson, die elke buitenlandse bezoeker met de nodige argwaan bekeek, zeker toen ze over de bekende belegering durfden te beginnen.

Jeremy Wariner is al even introvert. Ook hij komt uit de suburbs van Dallas, Grand Prairie meer bepaald. Ook hij komt uit het american football, zij het dat hij in die sport succesvoller was dan Michael Johnson en een kans maakte om het op een bescheiden collegeniveau te schoppen tot wide receiver (de man die hard wegloopt en de bal vangt, te vergelijken met de spits in ons voetbal). Baylor bood hem een beurs aan voor football, maar moest die intrekken toen er te veel beurzen waren uitgedeeld. Hij verbeet zijn ontgoocheling en ging dan maar in op de aanbieding van de atletiekdivisie. "Lopen was mijn manier om in conditie te blijven voor het voetbal, maar ik liep op den duur zo goed en zo hard dat atletiek de eerste optie werd." Zijn eerste 400 meter eindigde hij met 40 meter voorsprong.

De methode van Clyde Hart, de vroegere coach van Johnson en huidig coach van Wariner, is simpel in zijn eenvoud: steeds harder trainen tot het lichaam het niet meer aankan. "Met Michael heb ik veel geleerd. Die was vaak geblesseerd, kreeg dan weer een stressfractuur. Dat was onevenwichtige trainingsbelasting en dus mijn schuld. Nu ben ik beter gewapend om juist te doseren. Jeremy zei van in het begin: 'Coach, ik wil naar de Spelen en daar winnen.' Ik zei: 'Daar kunnen we naartoe werken. Dat duurt allemaal zijn tijd, maar dat moet. Als je heel snel gaat, dan moet het wel illegaal'."

Uiteindelijk is het met Wariner heel wat sneller gegaan dan met Johnsnon destijds. Het stoppen van Johnson in 2001 viel ongeveer samen met de overstap van de getalenteerde Wariner van football naar atletiek. Op zijn twintigste won hij in 2004 de Amerikaanse trial voor de Olympische Spelen in een indrukwekkende 44.37. Hij won meteen goud in Athene en liep dat jaar 44 rond. In 2005 dook hij voor de eerste keer onder de 44 en nu moet hij alleen nog zijn eigen manager en Butch Reynolds (later betrapt op doping) in zijn buurt dulden. "Mijn tijden van nu zijn sneller dan Michael op die leeftijd." Wariner is nog maar 23.

"Ik heb geen twee atleten zo gelijk gehad als Michael en Jeremy", zegt Hart. Gelijk en toch zo verschillend. Alleen al wat betreft de huidskleur. Op de eeuwige wereldranglijst staat alleen Alberto Juantorena als blanke bij de eerste vijftig tijden. Alle andere zijn van Afrikaanse afkomst.

"Jeremy is geen uitzondering", zegt Michael Johnson. "Hij is het beste bewijs dat de premisse dat zwarten betere sprinters zijn, nergens op gebaseerd is."

De vraag is of een 400 meter wel een sprint is. Volgens coach Hart zijn de derde honderd cruciaal. Wie daar het best de bocht doorkomt, houdt nog genoeg snelheid over om de laatste honderd rond twaalf seconden te lopen. "Maar de 400 is geen sprint. Het is verstandig submaximaal tot maximaal te lopen. En hard te werken."

Hart denkt overigens wel dat de genen voor een stuk meespelen. Maar veel belangrijker: "Hoezeer wil je presteren? Dat maakt het verschil. Jeremy wilde winnen maar hij was ook nooit bang te verliezen."

Jeremy Wariner is in alle opzichten een buitenbeentje. Zijn ouders wisten niet goed wat met hem aan te vangen toen bleek dat hij geen seconde kon stilzitten. ADHD, luidde de conclusie en hij kreeg elke dag zijn pilletje rilatine te slikken. Probeer sport, was de goede raad en Jeremy Wariner deed alle sport die werd aangeboden: football, baseball, basketbal en ten slotte atletiek. Daarin koos hij voor de 200 en 400 meter en zijn bijnaam tussen een stel Amerikaanse zwarten was al snel 'Pookie', getto-Amerikaans voor 'baasje'. Inmiddels is van rilatine geen sprake meer. Maar goed ook, want dat staat op de verboden lijst.

'The white boy in a black man's distance' werd hij snel genoemd. Op de universitaire competities was hij een curiosum en werd hij geabsorbeerd door de zwarte cultuur van zijn collega-sprinters. Zijn haar ging eraf en hij luisterde vooral nog naar rappers. Wie Jeremy Wariner beluistert op een persconferentie en de ogen sluit, hoort een zwarte atleet. Het slang, de afgehakte woorden, de vreemde verbuigingen: Pookie is blank maar lijkt in alles zwart. "Veel blanke jongens willen zwart zijn en apen ons na", vindt Darold Williamson, die ook op Baylor traint en in de gouden 4x400 van Athene zat. "Jeremy is gewoon wie hij is."

Na de Spelen van Athene waar hij goud won, werd hij prof om het geld te incasseren dat hij in meetings kon verdienen. Hij dacht even na over de dubbel 200-400 meter maar liet die idee wijselijk varen. Nadat gisterenavond het scherpe 200 meterrecord (19.32, ook van Michael Johnson) overeind bleef onder het geweld van de nieuwe generatie 200 lopers, hoopt Osaka op een stunt van Wariner vanavond op de 400.

De baan van Osaka bevalt hem buitengewoon. Ook zijn coach Clyde Hart is er erg over te spreken. "Die hele wijde bochten en die bijzondere bovenlaag zijn ideaal voor 200 en 400 meterlopers."

Vorig jaar kwam Wariner uit op 43.62 of 44 honderdsten boven het wereldrecord van Michael Johnson. Piekend naar Osaka liep hij in Stockholm alweer een persoonlijk record op 7 augustus: 43.50, nog 32 honderdsten te gaan of nog dik 2,5 meter achterstand. "Ooit breekt hij Michaels wereldrecord", weet Hart. "Maar van mij krijgt hij geen agenda. Hoe vaker hij die afstand loopt, hoe beter hij hem zal beheersen en ooit komt het er een keer uit."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234