Vrijdag 28/02/2020

Warhol en Broodthaers gaan verhuizen

Na het M KHA in Antwerpen overweegt ook het verouderde S.M.A.K. in Gent een verhuis. De stad laat onderzoeken wat er nodig is om de collectie tot zijn recht te laten komen. "Een broodnodige inhaalbeweging", vindt cultuursocioloog Pascal Gielen (UA).

Een gloednieuw museum? Een grondige renovatie voor het S.M.A.K.? Of alles laten zoals het is? In januari zijn Gentse OYO-architecten een onderzoek begonnen naar de toekomst van het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst. "Het huidige gebouw is te klein om onze permanente collectie, toch tweeduizend werken van grote namen als Karel Appel en Andy Warhol, te tonen. En ook technisch voldoet het al lang niet meer", legt artistiek directeur Philippe Van Cauteren uit. "Zo krijgen we de zalen niet geklimatiseerd, waardoor we op een paar maanden tijd met grote temperatuurschommelingen zitten. Dat is niet goed voor een kunstwerk."

Het Gentse Citadelpark, waarin het S.M.A.K. ligt, wordt heraangelegd, en in dat masterplan staat ook dat de gebouwen energievriendelijker moeten. "Het depot van het S.M.A.K. zou verdwijnen, waardoor er ruimte vrij komt", legt Tijs Vastesaeger uit, medewerker van het kabinet van Cultuurschepen Annelies Storms (sp.a). "De architecten onderzoeken nu wat de opties zijn."

Het museum heeft OYO alvast een witboek opgestuurd. "Van die tweeduizend werken willen we er vijfhonderd permanent kunnen tonen", legt Van Cauteren uit, die luidop droomt van een nieuw gebouw. Op basis daarvan berekenen de architecten wat dat betekent in vierkante en kubieke meters.

Spliksplinternieuw

In Antwerpen staan ze al een stap verder: het stadsbestuur heeft vier locaties naar voor geschoven waar het M KHA mogelijk een spiksplinternieuw museum bouwt. Misschien wordt het huidige pand verbouwd, ofwel trekt het wat verderop naar de plek waar nu het Hof van Beroep ligt, of naar de sociale woontoren aan het Nieuw Zuid. Evengoed verkast het museum naar Stuivenberg in de Seefhoek, om die wijk een nieuw elan te geven.

Het is geen toeval dat beide musea voor hedendaagse kunst nieuw onderdak zoeken. "Deze inhaalbeweging is broodnodig", vindt cultuursocioloog Pascal Gielen (UA). "In Nederland hebben ze het vorig decennium geïnvesteerd in museale infrastructuur, zoals het Stedelijk Museum Amsterdam, het Eye en het Rijksmuseum. Hier stond tot een paar jaar geleden een deel van de collectie van het M KHA in containers in de haven, zonder klimaatregeling."

Die achterstand slepen ze al lang mee: het M KHA werd gebouwd in een oude graansilo, het S.M.A.K. was ooit een casino en Mu.ZEE een warenhuis. "Voor het S.M.A.K. is destijds 2 miljoen euro betaald. Het mocht niets kosten", vertelt Bart De Baere, artistiek directeur van het M KHA. "Er is ook nooit nagedacht over wat zo'n museum eigenlijk nodig heeft. Een onthaalfunctie, een depot, een plek om te verpozen, een auditorium of plek voor de administratieve diensten: musea zijn meer dan dozen waarin dingen getoond worden."

Politiek besef

Maar, zegt Vlaams cultuurminister Sven Gatz (Open Vld), die in Antwerpen mee aan de kar trekt: "Het belang van musea voor hedendaagse kunst in Vlaanderen en Brussel wordt groter." Ook De Baere ziet een kentering: eerst werden de stadshistorische musea zoals MAS Antwerpen en STAM Gent onder handen genomen, daarna de musea voor schone kunsten en nu lijkt de hedendaagse kunst aan de beurt.

"Ook politiek is het besef gegroeid dat het interessant is om 'een instelling' te hebben en dat investeren in infrastructuur geen weggegooid geld is. De wereld staat niet stil. Als in Brussel het museum in de Citroëngarage in zee gaat met het Centre Pompidou, dan moeten we het tegoei doen, of stoppen met spelen", stelt De Baere. Gielen: "Het politieke draagvlak is toegenomen, ze zien ook wel dat de investeringen goed werken in Amsterdam."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234