Dinsdag 24/05/2022

Warandepark, Wetstraat

Koen Peeters Trage, zinloze bewegingen

Meer dan twintig schrijvers, Nederlandstaligen en Franstaligen, doorkruisten Brussel. Van de slachthuizen van Kuregem tot de Europese Wijk. Hun pennen-met-stadsliefde riepen het personage Bloem, dat Brussel observeert en becommentarieert, weer tot leven. Fotograaf Patrick de Spiegelaere wandelde in hun voetsporen.

Op het Paleizenplein rijden de auto's op zijn Turks, kriskras en ongeregeld, en het koninklijk paleis legt zich genereus daarlangs. Ik stap het Warandepark binnen om het zware geroffel van de auto's niet meer te horen. Even word ik achtervolgd door Japanners in muisgrijze broeken en witte hemden. Maar zij blijken zeer beleefd. De Aziaten belijden de eredienst van het toerisme met digitale camera's. Voorbeeldige toeristen, het is ongetwijfeld dat wat ergernis geeft.

In het park toont de hoofdstad een Belgische deugd bij uitstek: in alle drukte de kalmte bewaren. Exacter nog: geciviliseerd wandelen terwijl je eigenlijk vermoedt dat de wereld vergaat. Luxe, calme et promenade. Jongens grijpen hun meisjes zacht achterin de bepluisde perziknek. Bedienden passeren in blinde colonnes. Ze dragen het uniform van de ongelukkige mens bij stralend weer: het hemd met de korte mouwen, en natuurlijk de vrijwillige strop, de das. Ze roepen elkaar toe: "Ca va ?" "Ca va," antwoorden ze. Natuurlijk gaat het. Alles gaat.

Ik herken de man voor mij direct. Een knappe boerenzoon, heeft mijn moeder hem ooit genoemd. Hij is slank en groot, draagt een jaren vijftig-kattenbril en hij is nerveus in de weer met sigaretten en lucifers. Hij neemt een zware zwarte tas weer op. Op zijn handen liggen de aders onderhuids als kabels. Hij is gekleed als een twintiger uit de vroege jaren vijftig.

Is het een existentialist? Nee, zeker niet. Hij draagt geen zwarte rolkraagtrui.

Het is meer een romantische jongen uit het volk, een gezonde aspirant-klaroener. Hij loopt voor mij hardop in zichzelf te spreken. 'Ten eerste en ten tweede', zegt hij maar de redenering werkt hij niet af. Hij stelt de vraag 'In welk land leven wij?', zonder er een antwoord op te geven. Hij zegt 'Laat mij dit duidelijk stellen', pauzeert even en geeft een onduidelijk overzicht van landen en politieke partijen, met daarin veel bevlogen woorden. Wereld, tijd en mensheid!

Eric de Kuyper Wilde graffiti in de gevels

Kunstlaan, Liefdadigheidsstraat, Waterkrachtstraat, Tweekerkenstraat

Eén ding staat vast: ik ben op weg. Al een poosje ben ik op weg en het wordt steeds heter. Ik moet ergens heen, maar ik ben vergeten waar naartoe. Het doel nadert, dat weet ik zeker. Alleen ben ik op het moment vergeten welk dat was. Het komt erop aan door te lopen. Dan kom ik er automatisch. Zo gaat dat in een stad als Brussel. Ik had me voorgenomen een boodschap af te leveren. Maar, hoe ik ook zoek, ik vind in mijn zakken geen boodschap. Ook niet in mijn hoofd. Dat gebeurt vaker in deze stad. Je hebt een plan, er is een plan. Ooit was er een plan, maar dat is men onderweg vergeten. Er valt immers heel wat te plannen; nieuwe plannen lijken altijd boeiender dan oude. Oude plannen worden vergeten. Mijn plan was nochtans nieuw, maar ik ben het vergeten. Verstrooid ben ik; de Brusselse straten verstrooien mij, leiden mij van mijn doel af. Iets zegt me dat ik via het Madouplein de Leuvensesteenweg af moet wandelen. Dat is altijd goed: je gaat de chaussée de Louvain af of op en je komt altijd wel ergens terecht. Die weg neem ik trouwens altijd.

Hoe dan ook, het komt goed uit dat ik de Leuvensesteenweg wil nemen, want zie, ik bevind me al op de Kunstlaan, en dan ben je zo op het Madouplein. En daar weet ik zeker waar die tocht mij heen brengt.

Het begint inderdaad meer op een tocht dan op een wandeling te lijken. Het is heet. Bloedheet.

Maar waarom loop ik nu over de Kunstlaan? Ik ga toch altijd veel liever door de binnenstraatjes, achterlangs de Kunstlaan, door de Liefdadigheidsstraat bijvoorbeeld, die op de chaussée de Louvain uitkomt. Minder indrukwekkend dan 'de Kunst', die 'Liefdadigheid', de rue de la Charité. Zou er ook een rue de la Liberté, de la Fraternité of de l'Egalité zijn? Ja, die zijn er. Maar waarom moest 'Charité' hier zo verweesd worden achtergelaten, geklemd tussen de Hamerstraat en de Hydraulische straat? Er bestaat ook een passage du Plaisir, en een rue de la Gaieté bestaat er ook. Maar die liggen in Parijs. Allesbehalve vrolijk, zoals zij die in die buurt wonen, weten. Zou de Liefdadigheid in deze toch niet zo herbergzame straat nog ergens aanwezig zijn? Ergens is er inderdaad een dubbele deur die naar een kerk leidt, die uitmondt in een klooster, die uitmondt in een kloostertuin, die uitkomt op de rue du Marteau. Een heilig labyrint tussen kantoorpanden. Niets doet je vermoeden dat zich in deze straat een klooster met kerk bevindt. De Liefdadigheid, als die er al is, verbergt zich achter een paar anonieme gevels.

Koen Peeters (1959) is auteur van de romans Conversaties met K. ('88), Bezoek onze kelders ('91), De

postbode ('93, ) en Het is niet ernstig, mon amour ('96).Verwoed verzamelaar van zeer diverse prullaria.

Eric de Kuyper (1942) is regisseur van Casta Diva en Naughty Boys. De romans Aan zee, De hoed van tante Jeannot (NCR-Literatuurprijs 1992), Mowgli's tranen en Grand Hotel Solitude vormen samen een bejubelde cyclus over zijn jeugd.

'Bloem in Brussel' is een initiatief van Het Beschrijf en Brussel/Bruxelles 2000, naar een idee van Kamiel Vanhole en Koen Peeters - Copyright Meulenhoff.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234