Dinsdag 06/12/2022

AnalyseOorlog in Oekraïne

Wapentekort Russisch leger wordt alsmaar groter: nu ook gebrek aan ‘simpele’ granaten

Een Russische militair vuurt een raketwerper af tijdens de Internationale Legerspelen van 2022, op het Chmelevka-oefenterrein in de regio Kaliningrad. Beeld Reuters
Een Russische militair vuurt een raketwerper af tijdens de Internationale Legerspelen van 2022, op het Chmelevka-oefenterrein in de regio Kaliningrad.Beeld Reuters

De aanwijzingen nemen toe dat Rusland kampt met een steeds groter tekort aan wapens in Oekraïne. Na Iran zoekt Moskou volgens de VS nu ook zijn heil in Noord-Korea om de voorraden aan te vullen. Het Russische leger is naarstig op zoek naar artilleriegranaten, raketten en drones.

Stieven Ramdharie

De ‘as van het kwaad’, zo bestempelde de Amerikaanse oud-president George W. Bush in 2002 de groep ‘pariastaten’ die volgens de VS internationale terreur zouden steunen en massavernietigingswapens probeerden te krijgen. Precies twintig jaar later probeert Rusland de vuurkracht in Oekraïne op peil te houden met wapens van twee landen die ooit door Bush in de beklaagdenbank werden gezet: Iran en Noord-Korea.

Nadat de VS de afgelopen maanden al naar buiten hadden gebracht dat het Russische leger aan Iraanse gevechts- en verkenningsdrones probeerde te komen, koopt het Kremlin nu ook Noord-Koreaanse wapens in. Miljoenen granaten en raketten schaft Rusland aan in Pyongyang, zo blijkt uit informatie van de Amerikaanse spionagediensten die dinsdag naar buiten werd gebracht door The New York Times.

De aankopen in Noord-Korea zijn nogal pikant. Want ze geven aan dat Rusland, ’s werelds tweede wapenexporteur, zelfs een tekort heeft aan wapens die niet hightech zijn. In de zes maanden dat de oorlog in Oekraïne nu duurt, was al pijnlijk duidelijk geworden dat de Russische voorraad geavanceerde wapens, zoals Kalibr-kruisraketten, flink was uitgeput. Vooral door de internationale sancties kunnen Russische wapenfabrikanten niet meer aan elektronische onderdelen komen voor de hightechwapens.

Tekort is funest

Maar in eenvoudige, ‘domme’ wapens, zoals granaten voor de houwitsers en raketten voor het Grad-lanceersysteem, zitten geen geavanceerde onderdelen die getroffen worden door de sancties. Dat de Russische wapenindustrie niet in staat is om ook deze munitie snel aan te vullen, moet voor de VS en Europa een verrassing zijn. Het tekort is funest, omdat Rusland, ondanks de militaire modernisering van de afgelopen tien jaar, nog altijd sterk leunt op artillerie om de vijand te verslaan.

Sinds de invasie heeft het Russische leger honderdduizenden granaten, mortieren en raketten voor de korte afstand, zoals de Katjoesja, afgevuurd op het Oekraïense leger en op steden. Hoeveel precies is niet duidelijk. Maar Oekraïne, dat minder zwaar was bewapend, kreeg alleen al van de VS 914.000 granaten om de Russen te bestoken met de geleverde Amerikaanse houwitsers. Of de Noord-Koreaanse munitie al is aangekomen op het Oekraïense slagveld, willen de VS niet zeggen. Volgens Amerikaanse functionarissen zou het Kremlin ook andere Noord-Koreaanse wapens willen aanschaffen.

Het tekort aan artilleriemunitie komt op een ongelukkig moment voor het Russische leger. Oekraïne is in het zuiden, bij Cherson, in de tegenaanval gegaan. Ook hebben de Russen nog geen antwoord gevonden op de vernietigende aanvallen van de Oekraïense artillerie op hun munitie- en benzinedepots, commandocentra en de bevoorradingsroutes ver achter het front. Hiervoor worden de zestien Amerikaanse Himars-raketsystemen ingezet die met grote precisie door gps geleide granaten laten neerdalen op Russische doelwitten.

Gevechtskracht Russen

Beetje bij beetje proberen de Oekraïners, met zichtbaar succes, de gevechtskracht van de Russen te vernietigen. De aanvallen op de munitiedepots moeten voorkomen dat Russische eenheden kunnen terugslaan bij het offensief in Cherson. Ook moet zo de oorlogsmachine in de Donbas worden gedwarsboomd. Dat Moskou op grote schaal artilleriegranaten inkoopt in Pyongyang, is de zoveelste aanwijzing dat de Himars-aanvallen zeer effectief zijn.

‘Het systematisch vermalen van Poetins leger’, zo noemde Oleksi Arestovytsj, adviseur van president Volodymyr Zelensky, zaterdag de Oekraïense oorlogsstrategie. ‘Wij leggen hun operationele, logistieke bevoorradingssysteem bloot en vernietigen het met artillerie en Himars’, aldus Arestovytsj tegen de Wall Street Journal.

Want een leger dat geen wapens, benzine en eten heeft, kan immers moeilijk terugvechten. Hij waarschuwde dat het een langzaam proces is dat nog enige tijd kan duren. Snelle overwinningen op het strijdtoneel moet de wereld niet verwachten. ‘Er is geen haast’, benadrukte Arestovytsj.

Jacht op de Himars

‘Rusland is veroordeeld tot een uitputtingsoorlog, een langzame slijtageslag’, zegt hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga van de Universiteit Leiden. ‘De effectiviteit van de houwitzers en de Himars manifesteert zich nu in de stelselmatige onderscheppingscampagne tegen het toch al kwetsbare Russische logistieke systeem en de commandocentra ver achter het front.’ Volgens hem wordt het voortzettingsvermogen van Rusland daardoor verder aangetast, en is er licht aan het einde van de tunnel voor de Oekraïense bevolking. Aan het Westen is de boodschap, aldus Osinga, dat de wapens goed worden benut en dat succes wordt geboekt, zolang de steun maar doorgaat.

Met verkenningsdrones zouden de Russen nog jacht kunnen maken op de Himars-systemen. Rusland zette onder andere de Orlan-10 in om Oekraïense eenheden te bespieden, waarna de artillerie tot de aanval overging. Maar ook aan die veelgebruikte Orlan-10 zou nu een groot tekort zijn. Op maandag meldde de Odessa Journal dat de Russen slechts 27 dronevluchten hadden uitgevoerd in het zuiden op de rechteroever van de Dnjepr-rivier. In augustus waren dat er gemiddeld nog zo’n vijftig per dag.

Volgens het Britse ministerie van Defensie is dit opnieuw een bewijs dat het Russische leger moeite heeft om de dronevoorraden aan te vullen. ‘De beperkte beschikbaarheid van verkenningsdrones verslechtert waarschijnlijk het tactische overzicht van commandanten’, aldus het ministerie op basis van informatie van de Britse spionagediensten. Kortom, ze hebben geen goed beeld van wat er gebeurt op de grond. ‘Het belemmert in toenemende mate de Russische operaties’, aldus de Britten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234