Dinsdag 04/10/2022

'Wapens zijn een modeaccessoire geworden'

Brits staatssecretaris wijt moorden in Birmingham aan hiphopcultuur

Brussel / Birmingham

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

De schietpartij op oudejaarsavond in Birmingham, waarbij twee zwarte tienermeisjes in een spervuur van rivaliserende bendes neergekogeld werden, kwam op het einde van het voorbije jaar niet onverwacht. Aan gene zijde van het Kanaal zijn ze het voorbije jaar opmerkelijk trigger happy geworden: het aantal incidenten met vuurwapens steeg met 20 procent. Minister van Binnenlandse Zaken Blunkett sleutelt nu aan een verstrengde wapenwet. Staatssecretaris voor Cultuur Howells legt de schuld bij de rappers, die met te scherpe rijm tot geweld zouden opzwepen.

De tienermeisjes Charlene Ellis, haar zus Sophie, Cheryl Shaw en Latisha Shakespeare wipten met oudejaar nog even binnen op een feestje in een hippe kapperszaak, niet ver van huis. Het concert dat ze die avond hadden bezocht was vroeger afgelopen dan verwacht en de meisjes wilden nog wat dansen. Maar toen ze om vier uur 's ochtends even uit het gewoel ontsnapten om buiten een luchtje te happen, gingen twee zwarte jeugdbendes met uzi's op elkaar schieten. Naar verluidt was het een respect shooting, bedoeld om ontzag af te dwingen bij hun vrienden. Charlene Ellis en Latisha Shakespeare overleefden de schietpartij niet, de twee andere vriendinnen raakten gewond.

Groot-Brittannië reageerde de voorbije dagen ontdaan, en niet enkel om de timing of brutaliteit van de schietpartij. De moord was voor veel Britten een trieste climax van een gewelddadige periode. Pas vorige week werden in Birmingham twee mannen doodgeschoten, in Liverpool twee vrouwen en in Oldham werd een Aziatische taxichauffeur vermoord door mogelijke racisten. De verzuchting dat het land verglijdt naar 'Amerikaanse toestanden' klonk de voorbije weken steeds luider.

Enige nuance blijft op zijn plaats: het aantal vuurwapenincidenten is niet eens goed voor één procent van de totale criminaliteit in Groot-Brittannië. Maar andere cijfers onderstrepen het subjectieve gevoel van onveiligheid. Van april 2001 tot april 2002 steeg het aantal wapenincidenten van 7.362 tot 9.000, of zo'n 20 procent. Sinds het Labour van Tony Blair aan de macht kwam, in 1997, verdubbelden de cijfers.

Veel meer statistieken heeft binnenlandminister David Blunkett, met zijn tough on crime-retoriek, niet nodig om actie te ondernemen. Blunkett wil illegaal wapenbezit nu met minimaal vijf jaar cel bestraffen. Nu al beschikken de Britten met een absoluut verbod op vuurwapens over een van de strengste wapenwetten ter wereld, een rechtstreeks gevolg van het drama in 1996 in het Schotse Dunblane. Toen schoot een wapenfreak zestien leerlingen en hun lerares neer. "We hebben een strenge wet", zei Blunkett gisteren, "maar het aantal wapens in het land is de voorbij jaren onaanvaardbaar snel gestegen."

Dat wapens veel makkelijker beschikbaar zijn geworden in Groot-Brittannië blijkt uit het Birminghamse verhaal. De twee betrokken bendes waren The Johnson Crew en The Burger Bar boys - genoemd naar het respectieve café en fastfoodrestaurant dat hun vaste stek is. Tot voor kort waren ze bewapend met messen of knuppels. Met oudejaar schoten ze op elkaar met uzi's, het wapen van het Israëlische leger. Volgens the Metropolitan Police kosten uzi's nog amper 1.200 pond op de door Albanezen beheerste zwarte markt.

Meteen na de schietpartij in Birmingham schoot de discussie over het waarom van zoveel gratuit geweld op gang. Voor staatssecretaris van Cultuur Kim Howells lag het antwoord voor de hand: de populaire rapcultuur verheerlijkt geweld en vuurwapens. "Jarenlang al ben ik bezorgd om de hatelijke rijmen van die opschepperige macho-idioten", zei hij tijdens een radio-interview. "Er is een cultuur gecreëerd waarin wapens een modeaccessoire zijn geworden."

Toch is de Britse rapcultuur niet de meest gewelddadige. Terwijl in de Verenigde Staten gangsta-rappers Notorious B.I.G. of Tupac Shakur werden doodgeschoten en platenbonze Suga Knight voor geweldpleging achter de tralies verdween, bleef Groot-Brittannië grotendeels gespaard van dat geweld. Jawel, er was in 1999 een poging tot moord op hiphop-dj Tim Westwood, de beruchte en extreem gewelddadige Londens-Jamaicaanse bende The Yardies dweepte met ragga, Jamaicaanse dancehall-muziek die net zo min als rap vies is van gewelddadige lyrics, en er zijn de drie leden van de dertigkoppige hiphopband So Solid Crew, die vervolgd worden wegens illegaal wapenbezit.

De Britse rapscene reageerde gisteren nijdig op Howell, die een 'racist' heette te zijn. Volgens de hoofdredacteur van het gereputeerde Britse muziektijdschrift NME begrijpt hij niets van de hedendaagse straatcultuur. "De wapencultuur is een onderdeel van stedelijke achterstelling en niet van de muziek. Muziek weerspiegelt de ervaringen van jonge mensen, maar creëert ze niet."

'Wapencultuur is onderdeel van stedelijke achterstelling'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234