Zondag 27/09/2020

Belastingparadijzen

Wanneer zelfs de vakbond zwicht voor belastingparadijzen

Beeld thinkstock

De grootste centrale van de christelijke vakbond heeft 4,6 miljoen euro geïnvesteerd via Luxemburg en Mauritius. Zondigt ACV tegen zijn eigen heilige principes?

Ze organiseerden er congressen over, het was een strijdpunt bij zowat elke grote actie de voorbije jaren: fiscale rechtvaardigheid. Het moest maar eens gedaan zijn dat de multinationals en de superrijken zich bedienden van belastingparadijzen om telkens weer de weg van de minste fiscale weerstand te kiezen, vonden de vakbonden. Nu blijkt dat ACV Metea, de grootste centrale van de christelijke vakbonden, zelf een investering van 4,6 miljoen euro heeft gedaan via een Luxemburgse vennootschap, met een verlengstuk in Mauritius, zo schrijven De Tijd en Le Soir.

De vakbond gebruikte een fonds opgericht in 2010 en opereert vanuit Luxemburg. Het geld wordt geïnvesteerd in microkredieten in het Zuiden, die kleinschalige landbouwinitiatieven een financiële stimulans moeten geven. Maar net voordien passeert het ook nog langs Mauritius. Zo moet het fonds alleen daar belastingen betalen en niet nog eens in de ontwikkelingslanden waar de microkredieten worden verstrekt. Alle details zijn in de jaarverslagen van het fonds terug te vinden.

Standaardkeuze

"Dit toont vooral aan dat de tafelspringers even goed zondigen tegen wat ze preken", zegt fiscalist Mark Delanote, verbonden aan de VUB en UGent. "Het was een kwestie van tijd voor de bonden ook eens in de krant kwamen met zulke constructies. Het schaamrood is nu hun deel. Maar het geeft ook aan dat het gebruik van zulke constructies eigenlijk helemaal niet ongewoon is. Heel wat adviseurs hadden in dit geval allicht naar Luxemburg verwezen. Vanwege de knowhow, maar ook vanwege het gunstige fiscale klimaat."

Zijn collega Michel Maus (VUB) gaat een stap verder. "Wat mij betreft hebben de bonden nu alle geloofwaardigheid verloren als ze nog eens op tafel kloppen voor meer fiscale rechtvaardigheid. ACV heeft genoeg experts in huis om de aard van deze investeringen in te schatten. Het had gerust voor een ander fonds kunnen kiezen. Slotsom blijft dat het minder belastingen betaalt in ons land. En dat terwijl het van de belastingbetaler verwacht dat die tussenkomt om de gedupeerde Arco-coöperanten te vergoeden."

Ook vanuit politieke hoek klinkt scherpe kritiek "Als er sprake is van bewuste ontwijking, dan kan dat niet", zegt CD&V-Kamerlid Stefaan Vercamer, die nochtans tot de ACV-vleugel van zijn partij behoort. "Je moet niet zondigen tegen eigen principes." Peter Vanvelthoven (sp.a): "Of dit nu de vakbonden zijn of iemand anders, van dit soort postbusconstructies moeten we af." N-VA heeft het dan weer over "de stuitende hypocrisie van het ACV".

Vakbondstop 'wist van niets'

De vakbondstop wist naar eigen zeggen van niets en was ook niet bij de investeringen betrokken. Er wordt doorverwezen naar ACV Metea, "dat is een autonome structuur". William Van Erdeghem, sinds begin dit jaar voorzitter van de centrale,  benadrukt dat de investeringen er niet kwamen uit winstbejag of fiscale optimalisatie. "Wel een doorgedreven wil om te investeren in mensen in het zuiden. Wij geloven echt in het project van microkredieten. Het geld komt terecht waar het hoort: bij de mensen zelf." Er zouden zo'n 1,8 miljoen boeren en kleine ondernemers op die manier een microkrediet hebben kunnen aangaan.

Het rendement is beperkt, stelt hij: 3,6 procent. En op de uitkering van dividenden, wanneer het geld terugkeert naar België, werd wel degelijk 27 procent roerende voorheffing betaald. Ook al bestond er een fiscaal achterpoortje om dat niet te doen.

Volgens hem werd er voor Luxemburg gekozen omdat er bij de oprichting in België geen structuren bestonden die beantwoorden aan de eisen van internationale investeerders die mee in het fonds stapten. Zo zou er in ons land geen stabiel wettelijk kader zijn en zit de knowhow voor dit soort fondsen vooral in het groothertogdom.

ACV Metea is maar een kleine speler in dit fonds. Ook het Europese investeringsbank en de Wereldbank zitten er mee in. "Daarom moest het fonds wel voor Luxemburg kiezen", klinkt het. Incofin, de organisatie die het fonds beheert, beklemtoont bovendien dat er in dit geval geen fiscaal verschil is tussen België en Luxemburg. Geen belastingvoordeel dus, enkel juridisch-technische argumenten deden hen naar het groothertogdom verhuizen, klinkt het.

En Mauritius dan? "Slechts vijf van de 103 dossiers lopen via die weg, enkel voor de projecten in India en Oeganda", stelt voorzitter Van Erdeghem. De tussenstap werd ingebouwd om rechtszekerheid te garanderen. De overheid in die landen is niet te vertrouwen.  

Daar is wel degelijk sprake van een fiscaal voordeel, maar zowel volgens ACV Metea als het fonds zelf is het de bedoeling om van die constructies via Mauritius af te komen. In 2020 lopen de investeringsprojecten af en moeten ze worden vernieuwd.

Wat het fiscale voordeel voor ACV Metea nu precies is geweest, is moeilijk in te schatten. De impact is allicht eerder beperkt, schat Delanote in, zeker omdat er wel degelijk belasting op de dividenden werd betaald. Toch wijst Maus erop dat de Belgische schatkist sowieso centen misloopt wanneer zulke vennootschappen kiezen voor het buitenland. "De belasting gaat dan bijvoorbeeld naar de Luxemburgse staat, niet de onze."

Beweging.net, de koepelorganisatie van de christelijke arbeidersbeweging, wenste niet te reageren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234