Donderdag 13/08/2020

Filmblog

"Wanneer een filmjournalist en regisseur elkaar na lange tijd ontmoeten"

Jan Temmerman.Beeld Wouter Van Vooren

Wat doen een filmjournalist en een filmregisseur die elkaar ontmoeten nadat ze elkaar lange tijd niet gezien of gehoord hebben? Neen, dit is niet het begin van een of andere flauwe grap. Maar als u een leuke pointe kunt bedenken, laat het gerust weten. Eerst wordt beleefd geïnformeerd hoe men het stelt en dan vraagt de journalist, geconditioneerd door een jarenlange beroepsmisvorming, waar de regisseur mee bezig is.

Het antwoord levert soms vage projecten of concrete plannen op, maar heel af en toen een heuse verrassing. Zoals bij de Vlaamse filmmaker Gerrit Messiaen, bekend van zijn kunstdocumentaires over de schilder Paul Cox en de cineast Frans Buyens. Het was al een tijdje stil rond Messiaen. Dachten we. Maar we dwaalden. Hij heeft een nieuwe documentaire gemaakt, die momenteel de wereld rondreist. Zo'n dertig festivalselecties al, van Italië over Denemarken tot Portugal, van Nieuw-Zeeland over Zuid-Korea tot de VS. En als daar ook nog sprake is van een competitie, valt de film bijna stelselmatig in de prijzen.

Het betreft de docu 'Lucien Hervé, photographe malgré lui' over één van de belangrijkste architectuurfotografen van de 20ste eeuw. Hij werd in 1910 in Hongarije geboren als László Elkán, maar werd uiteindelijk beroemd onder de naam Lucien Hervé, die hij tijdens zijn jaren in het Franse verzet had aangenomen. Het 'malgré lui' van de titel verwijst naar de vele terreinen waarop László Elkán/Lucien Hervé actief is geweest - worstelaar, bankbediende, schilder, mode-ontwerper, syndicalist, journalist, enz. - vóór hij zijn ware roeping vond.

Dat gebeurde in 1949. Lucien Hervé was naar Marseille getrokken om daar de Cité Radieuse van de beroemde architect Le Corbusier te fotograferen: honderden foto's op één dag! Le Corbusier kreeg het resultaat te zien en deed toen de beroemde uitspraak: "Jij hebt de ziel van een architect." De rest is, zoals dat heet, geschiedenis. Lucien Hervé werd, tot aan de dood van Le Corbusier in 1965, zijn vaste fotograaf en zou ook nauw samenwerken met andere legendarische architecten, zoals Oscar Niemeyer, Pier Luigi Nervi en Alvar Aalto.

Maar hij fotografeerde niet alleen gebouwen. Ook actrice Isabelle Huppert vroeg Hervé haar te portretteren voor een collectieve tentoonstelling. Lucien Hervé overleed in 2007, maar gelukkig had Gerrit Messiaen hem toen al uitgebreid kunnen interviewen. Het is hoe dan ook een werk van lange adem geworden, maar het resultaat wordt blijkbaar gewaardeerd, zeker in het buitenland.

Beeld rv

'Belgian Cinema Today'

Hier is 'Lucien Hervé, photographe malgré lui' grotendeels onder de radar gebleven. Ik vraag Messiaen of het erg is dat ik nog niet van zijn film gehoord had. Hij is galant. Neen, het is zijn fout. Hij heeft zich zoveel met het buitenland moeten bezighouden dat hij het binnenland verwaarloosd heeft. Hij had er bijvoorbeeld niet eens aan gedacht om zijn docu in te zenden naar Film Fest Gent, waar men dan in de sectie 'Belgian Cinema Today' geen elf, maar zowaar twaalf producties had kunnen voorstellen.

Messiaen laat nog wel weten dat zijn film donderdagavond 23/10 in het Kortrijkse Kunstencentrum Buda vertoond zal worden, in het kader van de Biennale Interieur.

Sven Gatz

De ontmoeting tussen filmjournalist en filmregisseur vond plaats tijdens een receptie vlak vóór de première van 'Waste Land', de nieuwe, uitstekende film van Pieter Van Hees. De kersverse cultuurminister Sven Gatz maakte van de gelegenheid gebruik om het verzamelde Vlaamse filmberoep toe te spreken. Korte, duidelijke en genuanceerde speech. Het gaat goed met de Vlaamse film. In binnen- en buitenland. Verdediging van de grote publieksfilm (zoals 'The Loft'), maar de eigenzinnige film wordt zeker niet vergeten. De gevestigde waarden zullen ondersteund worden, maar aanstormend talent moet ook kansen krijgen. Lof voor de eigen fictieseries van de verschillende omroepen, die niet aan afbouwen maar eerder aan opdrijven moeten denken.

Voor een concrete beleidsnota blijft het nog even wachten tot die binnen enkele weken aan het Vlaamse parlement zal voorgelegd worden. Maar de (aangename) verrassing zat in de staart. De audiovisuele sector mag blijven rekenen op de steun van het VAF en het Mediafonds. En misschien zelfs nieuwe middelen! Goede timing om het Vlaamse filmberoep in de juiste stemming naar de première van 'Waste land' te laten vertrekken.

Sven Gatz (midden) op de rode loper van Film Fest Gent.Beeld BELGA

Pasolini

Omdat we die film al eerder gezien hadden - anders zouden we hem niet zomaar 'uitstekend' genoemd hebben - gingen we naar 'Pasolini' van de Amerikaanse regisseur Abel Ferrara kijken. Bad choice! De film concentreert zich op de laatste dagen uit het leven van de Italiaanse schrijver, dichter, polemist en filmmaker Pier Paolo Pasolini, toen hij bezig was met de afwerking van het erg controversiële 'Salò o le 120 giornate di Sodoma' en reeds aanstalten maakte om aan zijn volgende filmproject te beginnen. Maar op 2 november 1975 werd zijn zwaar toegetakelde lijk aangetroffen op het strand van Ostia, in de buurt van Rome. Vermoord door een van de jongens, die hij tijdens zijn nachtelijke escapades regelmatig oppikte? Of was er meer aan de hand? Een politiek complot bijvoorbeeld.

De gruwelijke dood van Pasolini blijft bijna veertig jaar later vragen oproepen; Maar daar wil deze film geen antwoord op bieden. In interviews vóór de vertoning van 'Pasolini' op het Festival van Venetië wist Abel Ferrara de Italiaanse media perfect te bespelen. De ene keer zei hij dat hij wist wie de moordenaar was, om even later te trompetten dat het hem geen barst kon schelen wie het gedaan had.

Beeld rv

Nog naar eigen zeggen wilde Ferrara zich voornamelijk op het artistiek en cultureel belang van Pasolini concentreren. Dat heeft hij dan toch vooral voor een beperkt nichepubliek gedaan, want zonder voorkennis wordt men hier niet veel wijzer.

Al laat de regisseur zijn hoofdpersonage wel enkele mooie boutades formuleren. Zoals: "Schandaliseren is een recht. Geschandaliseerd worden is een plezier. En zij die dat plezier weigeren, zijn moralisten." Of ook nog: "Altijd op dezelfde nagel kloppen, kan het huis doen instorten." Maar uiteindelijk blijft de film een pretentieus en warrig zootje. En dat is des te spijtiger omdat Willem Dafoe de absoluut perfecte casting was voor de hoofdrol. Wat een gemiste kans!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234