Maandag 14/06/2021

Wanneer de jager zelf opgejaagd wordt

Een Vlaamse internetpedofiel kon jarenlang onopgemerkt talloze kinderen teisteren via een webcamsite. Afgelopen zomer sloegen de jongens eindelijk terug op hun eigen manier.

Het is begin juni. Bas zit de tijd te verdrijven op Omegle. Zeker tijdens de zomervakantie gebeurt het vaker dat kinderen naar de chatsite surfen om met elkaar te praten via de webcam. De site verbindt je door met een willekeurige camera van iemand die jouw taal spreekt en eventueel je interesses deelt. 'Praat met vreemden', prijst de Amerikaanse site zichzelf aan.

En dan komt hij in beeld. Hij is een oude, grijze man met een snor. Kledij draagt hij niet, althans niet in het vierkantje waarin hij zichzelf op de camsite toont. Op zijn bovenlichaam rust een kruis, dat om zijn nek hangt. Zijn eerste vraag: "Ben je alleen?" Hij stelt zichzelf voor als Bart en vuurt in een zenuwachtig tempo vragen af op de amper 13-jarige Nederlandse jongen. "Hoe oud ben jij? Hoe heet je? Heb jij Skype? Naar wat kijk je altijd?"

"Ik had hem twee jaar geleden voor het eerst gezien op Omegle. Hij zat halfnaakt achter zijn bureau over een dildo te wrijven", herinnert Bas zich. "Mijn vrienden zaten erbij. We moesten erom lachen omdat het zo raar was."

De Nederlandse jongen klikte het gesprek toen weg. Hij zou jarenlang niets meer van hem horen, tot de oude Vlaamse man weken geleden schijnbaar vanuit het niets weer opduikt. Anders dan twee jaar geleden heeft Bas nu een eigen YouTube-kanaal en neemt hij het volledige gesprek op. De oude man vraagt Bas om zijn Skype-naam. De kwaliteit van zo'n gesprek is niet alleen beter dan Omegle, Skype is ook handig voor een internetpedofiel die herhaaldelijk wil toeslaan.

Op Skype krijgt Bas opnieuw de vraag of hij alleen thuis is. Dat is hij niet. "Mijn broertje is hier. En mijn vader zit in de andere kamer." De laatste opmerking negeert de man. "Hoe oud is je broertje?" Hij is acht, vertelt Bas. En dan meteen: "Kun je hem eens roepen?"

Wanneer hij op militaristische wijze nog eens de leeftijden van de twee jongens verifieert, wil hij 'wat vragen' aan de twee jongens die voor de webcam staan. "Kan jullie vader mij nu horen?" En dan: "Hebben jullie elkaar al eens bloot gezien?" Uit respect voor zijn broertje - dat in werkelijkheid negen jaar oud is - en uit vrees voor wat gaat komen, klikt Bas het gesprek weg.

"Ik lokte hem uit zijn tent, om te kunnen bewijzen dat hij een pedofiel is", verduidelijkt de jonge Nederlander achteraf zijn beweegreden. Het filmpje wordt integraal op YouTube geplaatst. Het wordt prompt de meest bekeken video van Bas' kanaal, met in totaal meer dan honderdduizend views.

Een beetje dom

Het is merkwaardig genoeg niet de enige video van de Vlaamse man die op YouTube is terug te vinden. Bij de gerelateerde video's stuurt de site je bijna automatisch door naar meer beeldmateriaal van de pedofiel. Met de juiste zoekwoorden kun je vaker doorklikken dan je zou willen.

Op YouTube is Bart uitgegroeid tot een fenomeen. Er zijn tientallen video's te vinden waarin de man plots opduikt. Het gaat dan meestal om compilaties van onverwachte ontmoetingen op Omegle.

Er zijn ook filmpjes waarin alleen hij centraal staat. Die worden steeds talrijker en dat wéét hij intussen. De oude man wordt agressief als hij met zijn ongewild sterrendom wordt geconfronteerd. "Je bent toch niet aan het filmen, hè?" Neen hoor, stelt een YouTuber hem dan gerust. Hij is ongemeen hard wanneer hij onraad ruikt, of wanneer zijn slachtoffers niet willen meewerken. "Zeg, zeveraars. Kus mijn kloten."

De West-Vlaming Bram (16) wou wél meewerken, om te zien hoe ver Bart zou gaan. Ook hij krijgt bijna dezelfde serie ingestudeerde vragen voorgeschoteld. De internetpedofiel vraagt of hij een vriendin heeft. En hoe oud zij dan is, wil hij weten, en wat hij allemaal met haar heeft gedaan. "Heb je ook al kontgeneukt (sic)?" Dan vraagt hij wat de jongen met zijn schaamhaar doet. "Ik ben helemaal kaal. Lekker, hè?" Zijn gezicht toont een misselijkmakende grijns.

"Het is vooral opmerkelijk dat hij zo openlijk die dingen doet", merkt Dirk Depover van Child Focus op. "Zo iemand laat meestal niet meteen zijn gezicht zien. Dat is uitzonderlijk. Maar dit soort mannen zijn jammer genoeg geen alleenstaande gevallen."

"Die man is niet de enige. Het zit vol op Omegle", bevestigt Bram. De jongen legt contact met internetpedofielen, in de hoop ze onder meer via YouTube te ontmaskeren. "Ik heb nu twee Nederlandse pedo's op Skype als contactpersoon. Je komt ze tegen via chat en dan geven ze hun Skype-naam." De West-Vlaamse jongen komt tot de conclusie dat Bart 'een beetje dom' is. "Je kunt zijn Skype-naam overal vinden."

Op Skype noemt de pedofiel zichzelf aanvankelijk wet maker. Zijn gebruikersnaam is soms wetmaker31, dan weer wetmaker184 of een variant daarop. "Elke keer als hij een slachtoffer heeft gemaakt, verandert het nummer in zijn Skype-naam", vermoedt Bas. Het eerste deel van de naam blijft wel een constante. Herkenbaarheid blijkt belangrijk, want hij gebruikt ook steeds dezelfde schermafbeelding: een uitsnede van zijn onderbroek.

In een van de meest verontrustende filmpjes toont wet maker een voorwerp dat hij bij zich heeft. "Ken je dit? Kijk eens", vraagt Bart aan twee jongens van niet ouder dan twaalf. Hij haalt een metalen voorwerp tevoorschijn dat hij als een volleerde goochelaar heen en weer laat zweven voor de camera. "Dit is een ijzeren staafje. Dit duw ik ergens in. Waarin denk je?"

De jongens raden en lachen. Ze zien dit als een spelletje dat ze gelukkig in de hand hebben. Ze spelen ook maar tot op een bepaald niveau mee. Want ze willen na een juist antwoord niet zien waar het staafje uiteindelijk in gaat - ondanks de expliciete vraag van de pedofiel.

In hun video op YouTube wordt geknipt wanneer het onprettig wordt. Wanneer duidelijk wordt dat de jongens zelf niets zullen tonen, valt het gesprek stil. "Oké, dan ga ik maar", zegt Bart. "Doei."

Wanneer ze hem terugbellen, vragen de twee jongens of ze niet "gewoon een leuk gesprek" kunnen hebben. "Ik wil meer. Ik wil meer zien, oké? Alle twee bloot. Durf je niet?"

De video's blijven ondertussen op YouTube verschijnen. Dat is op zich niet verkeerd. "Jongeren wisselen wel vaker informatie uit met elkaar over mensen die zich verdacht gedragen op het internet", weet de Child Focus-woordvoerder. De video's zouden daaronder kunnen vallen. "Het is de enige manier waarop hij gestopt zal kunnen worden", denkt Bram zelfs. "Als niemand aandacht aan hem besteedt, zal hij blijven voortdoen."

"Maar je kunt je ook de vraag stellen of andere jongeren niet worden aangezet tot risicovol gedrag door het grote bereik van die filmpjes", countert Depover. En dat is hier bijna zeker het geval. De gebruikersnamen van de pedofiel worden gretig uitgewisseld, bij YouTube-jongeren onderling en in de reacties onder de video's. Het speelterrein van de pedofiel is zo niet meer alleen Omegle, maar ook kinderen die hem zelf rechtstreeks contacteren - voor hun plezier.

Te ver

Het is onduidelijk in hoeverre die laatste categorie erin slaagt om zichzelf te beschermen tegen de man. Sommigen gaan te ver in hun strijd om de man als pedofiel te ontmaskeren. In meerdere video's blijkt duidelijk in de beelden geknipt wanneer de man aan de YouTube-jongeren vraagt om hun buik te laten zien. Alles voor de views, of toch veel, zo lijkt het. En dan wordt het gevaarlijk.

"Er zijn ongetwijfeld jongeren die daar niet tegen opgewassen zijn. Iemand met een slecht zelfbeeld zal daar prikkelbaarder voor zijn", weet de woordvoerder van Child Focus. "Het is bijzonder risicovol om dan contact te zoeken met zo iemand, zelfs als je denkt dat je sterk in je schoenen staat."

Zo gaat een andere Nederlandse jongen, Daan, in op de vraag om zijn T-shirt uit te doen. "Ga eens rechtstaan nu", beveelt de pedofiel terwijl zijn rechterarm op en neer gaat. "Oké, mooi. Doe je broek eens open." Daan doet wat hem wordt opgedragen en laat zijn blauwe Björn Borg-onderbroek zien. "Oké, laat nu je boxer zakken."

"Zo'n man heeft zijn methodes verfijnd, zeker als hij al langer bezig is", weet Depover. "Hij maakt gebruik van bepaalde kwetsbaarheden en hij laat uitschijnen dat er gedeelde interesses zijn. Hij weet wanneer hij complimenten moet geven - of juist niet. Voor hem zijn dat verleidingstechnieken."

Daan heeft op dat moment iets meer dan duizend abonnees. 294 van hen krijgen de video te zien vooraleer hij besluit om die privé te zetten. "Ik vond dat uiteindelijk toch maar niets, een video waarin ik met een pedofiel praat", verduidelijkt hij in een e-mail. Maar waarom liet hij het zover komen - tot op het moment dat hij in onderbroek en T-shirtloos voor de camera staat? "Ik besloot om mee te doen met hem, om te zien wat er gebeurde."

Dat is niet verstandig, vindt Child Focus. "We raden heel uitdrukkelijk af om zelf op zoek te gaan of de confrontatie met zulke mensen aan te gaan." Dat kinderen dat toch doen, is nu eenmaal eigen aan kind-zijn. "Tieners experimenteren met hun seksualiteit. Hoe ranzig dit ook is, dit soort contacten zijn ook wel spannend. Er zijn misschien kinderen die daarnaar op zoek gaan, maar zich te ver laten leiden en dingen doen, of laten doen, waar ze weer spijt van krijgen."

Als het straks tot een rechtszaak komt, zijn de video-opnames voor politie en de rechtbank wel handig. "Experts zullen vaststellen dat die video's geen vervalsingen zijn en de beelden zullen als bewijsmateriaal kunnen worden gebruikt", zegt Depover.

De Vlaamse pedofiel kwam op deze manier in elk geval wel ongewild in de aandacht. De filmpjes die wij doorspeelden aan de politiediensten brachten schot in een zaak die anders misschien jarenlang onopgemerkt had kunnen blijven.

YouTubers waren zelf al aan hun behoorlijk verregaande pedojacht begonnen. Eén Nederlandse YouTube-maker maakte zelfs een filmpje over zijn tocht naar België om het huis van de pedofiel te zoeken, gebaseerd op elementen uit de verschenen filmpjes.

Vrij onder voorwaarden

Het parket weet intussen om wie het gaat. Het gaat om een man uit Oost-Vlaanderen. Hij is formeel geïdentificeerd en moest voorkomen voor een onderzoeksrechter. In werkelijkheid is hij 61 jaar oud en niet 54, zoals hij in al zijn gesprekken beweert.

De YouTube-pedofiel werd weer vrijgelaten, maar kreeg van de rechter "strenge voorwaarden" opgelegd, weet Annelies Verstraete van de Dendermondse afdeling van het parket van Oost-Vlaanderen. Ze wil niet zeggen om welke voorwaarden het gaat, of hij al bekend is bij het gerecht voor eerdere feiten en hoeveel slachtoffers hij heeft gemaakt. "Het gerechtelijk onderzoek is nog steeds lopende. We zijn nog volop bezig met de identificatie van mogelijke andere slachtoffers."

In een video van begin augustus zegt Bart dat hij toen al was opgepakt door de politie. "Ik vind het raar dat u bent opgepakt als u zegt dat u geen pedofiel bent", zegt een pientere YouTuber die hem opbelt via Skype. "Ik ben dat nú niet meer", reageert Bart. In dezelfde video belooft Bart dat hij niet meer met jongens zal skypen of hen zal vragen om uit de kleren te gaan. "Dat is gedaan nu. Ik doe dat niet meer, oké?"

Sindsdien zijn echter nog tientallen video's over de pedofiel online gekomen. In een van die video's laat hij ongegeneerd zijn onderbroek zien. Uit een andere video moet blijken dat hij zijn geslachtsdeel toont. De YouTuber censureerde het tafereel.

De laatste video, waarin hij met een 15-jarige spreekt, dateert van vorige week. Het parket wil niet zeggen of hij daarmee zijn voorwaarden schendt, maar laat wel weten dat de man sinds zijn vrijlating nog eens werd ondervraagd. "Ze hebben hem toen opnieuw gewezen op zijn voorwaarden", zegt de parketwoordvoerster.

Het is nu afwachten tot het gerechtelijk onderzoek is afgerond. De raadkamer zal de YouTube-pedofiel dan doorverwijzen naar de correctionele rechtbank of buiten vervolging stellen.

Om hen te beschermen en in het belang van hun toekomst hebben we besloten om de namen van minderjarigen in dit stuk te veranderen. Alle gesprekken zijn gebaseerd op opgenomen videomateriaal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234